Home -
Edukacja -
Uczniowie bywają dyskryminowani ze względu na to, którą ręką piszą. I chyba nikt nie widzi w tym problemu

Uczniowie bywają dyskryminowani ze względu na to, którą ręką piszą. I chyba nikt nie widzi w tym problemu

Dlaczego w niemal każdej szkolnej klasie wszystko wygląda tak samo, jakby ktoś od lat kopiował jeden schemat bez chwili refleksji? Ławki ustawione równo, tablica na wprost i okna po lewej stronie to elementy uznawane za naturalne. Dopiero gdy spojrzymy na szkołę przez pryzmat równości, zaczyna być jasne, że ta pozorna neutralność wcale nie jest taka niewinna. Bo uczeń w szkole bywa dyskryminowany wyłącznie ze względu na to, którą ręką pisze.

Miłosz Magrzyk19.01.2026 11:27

Edukacja

19.01.2026 11:27

Miłosz Magrzyk

redaktor

Niby coraz głośniej mówi się o inkluzywności i empatii, a szkoła wciąż funkcjonuje według zasad sprzyjających jednej, dominującej grupie praworęcznych. I nikt się nad tym specjalnie nie pochyla.

Praworęczność to „ustawienie domyślne” w edukacji

Przez dekady leworęczność była traktowana jak problem, który trzeba „naprawić”. Dzieci przestawiano na prawą rękę, ignorując ich naturalne predyspozycje. Kiedyś uczniowie posługujący się lewą ręką byli uważani za niezdarnych. Przypisywano związki z czarną magią albo skłonności przestępcze. Dzisiaj postrzegamy to jako oczywisty absurd.

Ale, jak się okazuje, do tej pory nikt o leworęcznych nie pomyślał. Stąd standardowe ustawienie sal w szkołach, z oknami po lewej stronie. Naturalne światło od zawsze było uznawane za sprzymierzeńca koncentracji i efektywnej nauki. Zanim sale wypełniły się sztucznym oświetleniem, to właśnie słońce decydowało o tym, czy uczniowie dobrze widzą, co zapisują w zeszytach. Ustalono więc prostą zasadę: światło powinno padać z lewej strony. Dla osoby piszącej prawą ręką to komfortowe; uczeń płynniej wykonuje ruchy dłonią i mniej męczy wzrok. Z czasem ten funkcjonalny detal urósł do rangi standardu, który przestano kwestionować.

Problem polega na tym, że standard nie oznacza sprawiedliwości. Skoro zdecydowana większość społeczeństwa jest praworęczna, to właśnie pod nią projektowano szkoły, meble i przestrzenie edukacyjne. Logika była prosta: jeśli coś działa dla większości, to jest wystarczająco dobre. W ten sposób architektura szkolna stała się odbiciem suchej statystyki. Osoby leworęczne od pierwszych lat edukacji muszą natomiast funkcjonować w warunkach, które nie są dla nich optymalne.

Pozorna drobnostka może przez lata dekoncentrować

Dla ucznia leworęcznego światło padające z lewej strony to nie ułatwienie, lecz przeszkoda. Ręka zasłania notatki, przez co komfort pisania spada. Te drobiazgi na pierwszy rzut oka wydają się nieistotne, ale w skali lat mogą na dobre zdekoncentrować i pogorszyć tempo pracy.

Jak widać, chociaż leworęczność przez wieki będącą źródłem uprzedzeń i przesądów, dziś powszechnie akceptujemy, problem z dostosowaniem infrastruktury pozostał – i to nie tylko w postaci okien, ale również np. myszek komputerowych używanych podczas lekcji informatyki. MEN zachowuje się tak, jakby ten temat nie istniał. Tymczasem ludzi leworęcznych wcale nie jest skrajnie mało – szacuje się, że to od 8 do 15 proc. ogólnej populacji.

Mówimy o empatii, a nie dostosowujemy klas do potrzeb wszystkich uczniów

Współczesna szkoła chętnie mówi o równości, empatii i zapobieganiu wykluczeniu. Uczymy dzieci wrażliwości społecznej, a jednocześnie nie zastanawiamy się, czy każdy uczeń ma równie wygodne warunki do robienia notatek. Standaryzacja wygrywa z elastycznością, bo jest tańsza i prostsza w realizacji. Układ sal pozostaje niezmienny, a leworęczni muszą się dostosować. Właśnie tak: dyskryminacja nie zawsze przybiera formę zakazów czy otwartych uprzedzeń. Czasem jest architektoniczna i na pierwszy rzut oka niewidoczna.

Dopóki szkoła nie zacznie zauważać potrzeb uczniów leworęcznych, okna po lewej stronie sali pozostaną symbolem systemu mówiącego o równości, ale wciąż projektującego świat pod jedną, wygodniejszą normę.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj

Dołącz do dyskusji

zobacz więcej:

dzieci,nauczyciele,nauka w Polsce,szkoła,uczniowie

kliknij by przejść do następnego posta

Najnowsze

Warte Uwagi

XTB wdraża sztuczną inteligencję dla inwestorów. AI przeczyta za nas giełdowe newsy

19.01.2026 12:49, Filip Dąbrowski

Zimą unikaj jazdy za ciężarówką na autostradzie. Wcale nie chodzi o niewinny kamyczek wystrzelony spod opony

19.01.2026 12:21, Marcin Szermański

Uczniowie bywają dyskryminowani ze względu na to, którą ręką piszą. I chyba nikt nie widzi w tym problemu

19.01.2026 11:27, Miłosz Magrzyk

Przedsiębiorcy próbują obejść obowiązek korzystania z KSeF. Powołują się na konstytucję

19.01.2026 10:43, Edyta Wara-Wąsowska

Eksperci PKO BP wieszczą dobry rok dla Polski. Wzrost PKB to nie wszystko

19.01.2026 10:02, Mateusz Krakowski

Możliwe kolejne zmiany w PPK. I to już w 2026 r.

19.01.2026 9:20, Edyta Wara-Wąsowska

O tym dodatku emerytalnym często zapominamy. Przysługuje konkretnej grupie osób

19.01.2026 8:43, Mateusz Krakowski

Podobno Polska nie chce mieć z Rosją nic wspólnego. Tymczasem w polskich szkołach trwa „rusyfikacja”

19.01.2026 7:58, Miłosz Magrzyk

Czasami to tylko marka samochodu decyduje o tym, czy dostaniesz mandat

19.01.2026 7:18, Miłosz Magrzyk

Polskie wojsko zakazuje chińskich samochodów i Tesli. Nareszcie

19.01.2026 6:49, Mariusz Lewandowski

Rok 2026 ma być rokiem ujawnienia prawdy o UFO. Eksperci twierdzą, że dowody w końcu się układają

19.01.2026 5:15, Mariusz Lewandowski

Alimenty a świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Kto płaci, jakie są limity i różnice

18.01.2026 19:25, Jerzy Wilczek

Nadchodzi koniec z ukraińskimi samochodami bez polskiego przeglądu

18.01.2026 18:09, Marcin Szermański

Weksel a czek. Stosowanie, terminy i kluczowe różnice między papierami wartościowymi

18.01.2026 17:43, Jerzy Wilczek

Biedronką zainteresował się już nawet Rzecznik Praw Obywatelskich

18.01.2026 16:41, Joanna Świba

Czasami skuszę się na zakupy na Temu czy AliExpress. Niestety, zwykle to fiasko

18.01.2026 15:44, Joanna Świba

Pornografia w bibliotece. Oto, co niektórzy tam oglądają, myśląc, że nikt ich nie widzi

18.01.2026 14:19, Aleksandra Smusz

Feministka twierdzi, że dwuczłonowe nazwisko tylko u kobiety to wyraz patriarchatu

18.01.2026 13:01, Aleksandra Smusz

Opieka naprzemienna a miejsce zamieszkania dziecka. Praktyka polskich sądów

18.01.2026 11:22, Jerzy Wilczek

Duńczycy chcą kupić Kalifornię. Oferują też darmową opiekę zdrowotną i ścieżki rowerowe

18.01.2026 11:04, Filip Dąbrowski

Sprzedaż książki na Allegro za 10 zł i 22% prowizji. Najlepiej wystawiać rzeczy za min. 45 zł

18.01.2026 10:38, Aleksandra Smusz

Tyle niektórzy seniorzy otrzymają pieniędzy na konto. O tym świadczeniu mało się mówi

18.01.2026 10:38, Mateusz Krakowski

Możesz dostać nawet 185 tysięcy na zakup auta. Ale trzeba się trochę postarać

18.01.2026 6:19, Joanna Świba

Ceny mieszkań i czynsze rosną, ale Polska na tle Europy wypada umiarkowanie

17.01.2026 19:01, Joanna Świba

Czy kurier może zostawić paczkę pod drzwiami? Odpowiedzialność za przesyłkę, reklamacja i ciężar dowodu

17.01.2026 17:25, Jerzy Wilczek

Hochland reklamował ser feta. Ktoś dopatrzył się w tym promocji narkotyków

17.01.2026 16:22, Mariusz Lewandowski

W prywatnej drogerii ustawiają się kolejki, choć jest tam drożej. Oto wyjaśnienie tego fenomenu

17.01.2026 15:09, Aleksandra Smusz

Pojechał na kontrakt za granicę i wypowiedział umowę gazowni. Potem pojawił się problem

17.01.2026 13:26, Aleksandra Smusz

Prawie połowa sal zabaw to pułapki! UOKiK alarmuje rodziców

17.01.2026 12:48, Mateusz Krakowski

Co zrobić, gdy KSeF nie działa? Faktury offline i tryb awaryjny

17.01.2026 11:54, Marcin Szermański