UOKiK zakwestionował zapisy w umowach klientów PKO BP. Klienci mogą dochodzić roszczeń

Zmiana oprocentowania bez jasnych zasad. Prezes UOKiK wydał ważną decyzję

Istotą sporu jest sposób konstrukcji zapisów umownych, które regulują zmienność oprocentowania. Choć samo stosowanie zmiennej stopy procentowej jest w bankowości standardem, przepisy wymagają, aby mechanizm ten był dla klienta w pełni transparentny.

Tymczasem zakwestionowane przez UOKiK postanowienia dawały bankowi szerokie pole do interpretacji. Wzory umowne nie precyzowały w sposób wystarczający przesłanek, które uprawniają do zmiany stawki. Nie wskazywały też jasnych wag dla poszczególnych wskaźników ekonomicznych.

W praktyce oznaczało to, że klient, podpisując aneks, nie był w stanie samodzielnie zweryfikować, czy podwyżka oprocentowania dokonana przez bank jest w ogóle zasadna, ani przewidzieć ekonomicznych konsekwencji zaciągniętego zobowiązania.

Bank ma obowiązek formułować warunki współpracy tak, by klient nie miał żadnych wątpliwości

Prezes UOKiK w uzasadnieniu decyzji podkreślił, że bank, występując w relacji z konsumentem jako strona silniejsza i profesjonalna, ma obowiązek formułować warunki współpracy w sposób jednoznaczny. Klauzule muszą być skonstruowane tak, aby kredytobiorca wiedział dokładnie, kiedy i w oparciu o jakie mierzalne parametry mogą zmienić się koszty obsługi jego długu.

Tymczasem jak twierdzi UOKiK, PKO BP stosował zapisy, które były niemożliwe do zweryfikowania przez przeciętnego klienta, co w ocenie regulatora stanowiło naruszenie równowagi kontraktowej i pozwalało na uznaniowe decyzje instytucji finansowej.

Co decyzja prezesa UOKiK oznacza dla klientów banku?

Uznanie klauzul za niedozwolone ma swoje konsekwencje prawne. Takie postanowienia są bezskuteczne z mocy prawa i nie wiążą konsumentów od momentu zawarcia umowy - należy je zatem traktować tak, jakby nigdy nie zostały w niej zapisane.

Co istotne, stwierdzenie ich bezskuteczności nie wymaga prowadzenia osobnego procesu sądowego w celu unieważnienia tych zapisów, ponieważ sądy w sprawach indywidualnych są związane decyzją Prezesa UOKiK co do niedozwolonego charakteru klauzul.

Decyzja ta otwiera drogę klientom banku do dochodzenia roszczeń - czyli np. zwrotu nadpłaconych odsetek, które zostały pobrane na podstawie wadliwych mechanizmów waloryzacji.

Nie tylko kara finansowa. PKO BP z nowymi obowiązkami informacyjnymi

Wysokość nałożonej kary - dokładnie 79 291 800 zł - wynika z faktu, że naruszenie miało charakter długotrwały. PKO BP stosował zakwestionowane wzorce umowne nieprzerwanie od 15 grudnia 2018 r. i nie zaniechał tej praktyki nawet w toku postępowania administracyjnego.

Oprócz sankcji finansowej, regulator nałożył na bank dotkliwe obowiązki informacyjne. Instytucja musi indywidualnie powiadomić wszystkich poszkodowanych klientów o decyzji UOKiK. Komunikaty zostaną wysłane w ciągu miesiąca od uprawomocnienia się decyzji za pośrednictwem wiadomości SMS i e-mail, lub listem poleconym w przypadku braku adresu elektronicznego.

Ponadto bank został zobowiązany do opublikowania oświadczenia o stosowaniu niedozwolonych praktyk na swojej stronie internetowej (przez cztery miesiące) oraz w mediach społecznościowych, na Facebooku i Instagramie (przez trzy miesiące).

Decyzja nie jest prawomocna, a bankowi przysługuje prawo odwołania do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj