- Bezprawnik -
- Prawo -
- Kłamią w oświadczeniu, by pójść na badanie warte 400 zł na NFZ. Ale to może się źle skończyć
Kłamią w oświadczeniu, by pójść na badanie warte 400 zł na NFZ. Ale to może się źle skończyć
Tomografia płuc kosztuje średnio 400 zł. Aktualnie można ją wykonać nieodpłatnie i bez skierowania w ramach programu NFZ, ale pod ściśle określonymi warunkami. Badanie przysługuje osobom z historią minimum 20 „paczkolat” bądź z doświadczeniem rzucenia nałogu nie wcześniej niż 15 lat temu (w wieku 55–74 lata lub 50–54 lata z dodatkowym czynnikiem ryzyka), a także pacjentom po zakończonym leczeniu raka płuc. Niektórzy wpadają na pomysł, by skłamać na temat palenia w przeszłości. Próba oszukania systemu niesie jednak ze sobą ryzyko błędnej diagnostyki.
Ryzykowny trik na ogranie systemu NFZ
Jakiś czas temu byłam świadkiem rozmowy pacjentów w przychodni na temat bezpłatnej tomografii płuc na NFZ. Jeden z nich opowiadał osobie stojącej w kolejce, że choć nigdy nie zatruwał swojego organizmu nikotyną, zamierza złożyć oświadczenie o paleniu, by nieodpłatnie wykonać badanie.
Swoją postawę uzasadniał niesprawiedliwością zasad NFZ. Jego zdaniem instytucja ta skąpi środków na osoby umiejące zachować wstrzemięźliwość od nałogów.
Program profilaktyki raka płuca pomija niepalących z grup ryzyka
Frustracja pacjenta jest o tyle zrozumiała, że program jest rzeczywiście bardzo sztywny. Całkowicie pomija on np. osoby pracujące w zapyleniu czy przy azbeście, jeśli nie sięgały po papierosy.
Wydaje się także nie uwzględniać tego, co pokazują twarde dane: na raka płuc chorują również ci, którzy nigdy nie palili tytoniu. Osoby zainteresowane zgłębieniem tego zjawiska odsyłam do materiału popularyzatorskiego dra Bartka Kulczyńskiego na YouTubie.
Dlaczego lepiej nie składać fałszywego oświadczenia w sprawie palenia papierosów?
Największe ryzyko to błędna interpretacja wyników badania przez lekarza. Medyk, dysponując danymi o historii palenia pacjenta, może odczytać niegroźne zmiany, np. zwapnienia, jako potencjalny nowotwór i zalecić dalszą, zbędną diagnostykę.
Przykładem takiej inwazyjnej ścieżki jest biopsja płuc, niosąca ryzyko groźnych powikłań (takich jak odma opłucnowa).
Czy za kłamstwo w oświadczeniu grozi odpowiedzialność za oszustwo?
W teorii osoba, która wbrew faktom zadeklarowała bycie palaczem, by wyłudzić badanie, może odpowiadać za oszustwo na mocy art. 286 Kodeksu karnego, ale prawdopodobieństwo takiego scenariusza należy uznać za bardzo niskie. Głośniejsze bywają sprawy, w których to lekarze oszuści wyłudzają z NFZ pieniądze za fikcyjne zabiegi.
System opiera się bowiem na oświadczeniu pacjenta, a urzędnicy nie porównują danych z innymi dokumentami.
Czy osoba, która nigdy nie paliła papierosów, może wykonać nieodpłatnie tomografię płuc na NFZ?
Każdy pacjent ma prawo do zapisania się na to badanie, jeśli dysponuje skierowaniem na badanie wystawionym przez lekarza. Warto przy tym wiedzieć, na jakie badania może skierować lekarz rodzinny – tomografia płuc mieści się w tym katalogu. Różnica polega na tym, że NFZ ma aktualnie wyższe limity przyjęć dla wskazanych grup i od nich nie wymaga skierowania.
Ile trzeba czekać na tomografię płuc ze skierowaniem?
Pozostali zwykle muszą czekać na tomografię od paru tygodni do kilku miesięcy, o ile nie zdecydują się na wizytę u lekarza prywatnie i odpłatne badanie. Należy jednak uczciwie odnotować, że z perspektywy realiów polskiej ochrony zdrowia, w których kolejka u lekarza bywa naprawdę długa, to stosunkowo niedługo. Taka opcja wydaje się nieporównywalnie lepsza niż ryzyko stresu wywołanego błędną diagnostyką.
