Kontrola mieszkania z asystą policji i kara do 5 tys. zł. Rząd szykuje nowe przepisy

Nowe regulacje mają rozwiązać problem mieszkańców, którzy przez długi czas nie wpuszczają administratorów, zarządców lub uprawnionych kontrolerów do swoich lokali. W praktyce utrudnia to sprawdzanie instalacji, wykrywanie usterek i usuwanie zagrożeń, które mogą dotyczyć nie tylko jednego mieszkania, ale również pozostałych lokatorów budynku.

Obowiązkowe kontrole instalacji gazowych, elektrycznych i wentylacyjnych w mieszkaniach

Projekt (UD313) zakłada wprowadzenie obowiązku udostępniania mieszkania na potrzeby okresowych i doraźnych kontroli stanu technicznego instalacji i urządzeń. Chodzi między innymi o instalacje gazowe, elektryczne i wentylacyjne. Kolejne obowiązkowe kontrole w mieszkaniach nie będą więc zależały wyłącznie od dobrej woli lokatorów. Lokator będzie miał również obowiązek umożliwić wykonanie zaleceń wynikających z przeprowadzonych kontroli, np. dotyczących zabezpieczenia instalacji gazowej.

Obowiązek udostępnienia lokalu także dla właścicieli i spółdzielców

Obowiązek ma dotyczyć nie tylko najemców, ale również właścicieli mieszkań. Regulacje obejmą także lokale znajdujące się w zasobach wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych. Oznacza to, że administratorzy i zarządcy mają otrzymać wyraźniejsze podstawy prawne do domagania się dostępu do mieszkań w celu sprawdzenia ich stanu technicznego. Nie będzie więc można bez konsekwencji przez długi czas ignorować wezwań do udostępnienia lokalu. Resort chce w ten sposób ograniczyć sytuacje, w których brak współpracy jednego mieszkańca uniemożliwia przeprowadzenie obowiązkowych przeglądów.

Zarządca wejdzie do mieszkania w asyście policji – w jakich sytuacjach?

Najistotniejsza zmiana dotyczy sytuacji awaryjnych oraz przypadków, w których sposób korzystania z mieszkania stwarza zagrożenie sanitarne lub przeciwpożarowe dla budynku. Jeżeli wystąpi awaria powodująca szkodę albo bezpośrednio grożąca jej powstaniem, lokator będzie zobowiązany niezwłocznie udostępnić mieszkanie w celu jej usunięcia. Przy zalaniu każda godzina zwłoki zwiększa straty – a z nimi stawkę sporu o to, kto płaci za szkodę w wynajmowanym mieszkaniu czy u sąsiadów. Jeżeli lokator będzie nieobecny albo odmówi otwarcia drzwi, właściciel lub zarządca będzie mógł wejść do lokalu w obecności policji albo straży gminnej lub miejskiej. W razie potrzeby przewidziano również udział straży pożarnej.

Podobne rozwiązanie ma dotyczyć sytuacji, w których korzystanie z mieszkania zagraża bezpieczeństwu sanitarnemu lub przeciwpożarowemu całego budynku. W praktyce oznacza to, że w określonych przypadkach wejście będzie możliwe nawet bez zgody mieszkańca i pod jego nieobecność. Poza takimi sytuacjami wejście do lokalu wbrew woli lokatora nadal może oznaczać zakłócenie miru domowego.

Zwykły przegląd instalacji to nie interwencja służb

Trzeba jednak podkreślić, że asysta służb nie ma być standardową procedurą przy każdym okresowym przeglądzie instalacji. Projekt rozróżnia zwykłe kontrole od sytuacji awaryjnych i przypadków występowania zagrożenia. Nie oznacza to też, że każda odmowa powinna automatycznie prowadzić do interwencji służb.

Wydaje się niezbędne, by w ostatecznej wersji projektu wyraźnie odróżnić rzeczywiste zagrożenie od zwykłego sporu między lokatorem a administracją. Mieszkaniec może być nieobecny, chory, pracować w nieregularnych godzinach albo mieć uzasadnione wątpliwości co do osoby domagającej się wejścia do jego domu. Prawo powinno uwzględniać również takie sytuacje.

Rzecznik Praw Obywatelskich ostrzega przed nadużyciami przy wejściu do mieszkania

Wątpliwości dotyczące proponowanych uprawnień zgłosił Rzecznik Praw Obywatelskich. W opinii z 6 marca 2026 r. zwrócił uwagę, że pojęcie „bezpieczeństwa sanitarnego” nie zostało dostatecznie precyzyjnie zdefiniowane. Nie określono również jednoznacznie celu wejścia do mieszkania ani zakresu czynności, które właściciel lub zarządca mogliby tam wykonać. RPO przypomniał, że nienaruszalność mieszkania jest chroniona przez art. 50 Konstytucji RP. Wskazał też, że zbyt ogólne przepisy mogą stworzyć pole do nadużyć. To istotny argument, ponieważ obecność policjanta podczas wejścia nie rozwiązuje automatycznie problemu nieprecyzyjnych przesłanek, na podstawie których taka interwencja ma się odbywać.

Właśnie w tym elemencie potrzebne są precyzyjne zapisy jasno określające sytuacje uprawniające do wejścia, a także odpowiednie dokumentowanie interwencji, ograniczenie jej zakresu do niezbędnych czynności oraz możliwość późniejszego zakwestionowania nieuzasadnionego działania.

Grzywna do 5 tys. zł za uporczywe nieudostępnianie mieszkania

Projekt przewiduje również finansowe konsekwencje dla osób, które uporczywie nie udostępniają mieszkań na potrzeby obowiązkowych kontroli. Grzywna ma wynosić od 20 zł do 5 tys. zł. To mechanizm podobny do tego, jaki znamy z przepisów antysmogowych – kara za utrudnianie kontroli środowiskowej grozi osobom, które nie wpuszczają strażników miejskich do kotłowni.

Uporczywa odmowa, a nie jednorazowa nieobecność

Nie chodzi zatem o jednorazową nieobecność czy niemożność przyjęcia kontrolera w wyznaczonym terminie. Sankcja ma dotyczyć uporczywego uniemożliwiania wykonania obowiązkowych czynności. Jej celem jest zmuszenie mieszkańców do respektowania obowiązków związanych z utrzymaniem bezpieczeństwa technicznego budynków. Nowe przepisy mają więc wzmocnić pozycję zarządców i wspólnot mieszkaniowych. Dotychczas brak dostępu do pojedynczego lokalu mógł poważnie utrudniać wykonanie przeglądów i usunięcie nieprawidłowości. Po zmianach uporczywa odmowa może oznaczać nie tylko konieczność udostępnienia mieszkania, ale również dotkliwą karę finansową.

Projekt UD313 – kiedy nowe przepisy o dostępie do mieszkań zaczną obowiązywać?

Propozycje Ministerstwa Rozwoju i Technologii są elementem szerszej nowelizacji przepisów dotyczących ochrony praw lokatorów, zarządzania mieszkaniami i obowiązków właścicieli oraz użytkowników lokali. Ich głównym celem jest zwiększenie możliwości reagowania na sytuacje, w których brak dostępu do mieszkania utrudnia kontrolę instalacji lub usunięcie zagrożenia. Na razie należy jednak pamiętać, że są to rozwiązania projektowane, a nie obowiązujące prawo. Ostateczny zakres uprawnień zarządców, obowiązków mieszkańców i wysokość sankcji będą zależały od przyjętego kształtu ustawy i zakończenia procesu legislacyjnego.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj