Zwrot towaru bez paragonu – co mówią przepisy?
Wielu konsumentów błędnie uważa, że paragon fiskalny to jedyny dokument uprawniający do zwrotu lub reklamacji. Tymczasem rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie kas rejestrujących mówi jedynie o "dokumencie potwierdzającym sprzedaż" – nie wskazuje, że musi to być wyłącznie paragon.
Oznacza to, że sprzedawca powinien zaakceptować również inne dowody zakupu, takie jak faktura, wyciąg z terminala płatniczego, potwierdzenie transakcji bankowej, e-mail z potwierdzeniem zamówienia (przy zakupach online), dokument gwarancji podbity przez sprzedawcę, a nawet zeznania świadków.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wielokrotnie podkreślał, że wymaganie wyłącznie paragonu jako warunku przyjęcia zwrotu stanowi wprowadzanie konsumenta w błąd. Jak szczegółowo opisuje portal Bezprawnik.pl, zwrot towaru bez paragonu jest możliwy, a klauzule w regulaminach typu "zwrot tylko z paragonem" znajdują się w rejestrze klauzul niedozwolonych prowadzonym przez UOKiK.
Reklamacja a zwrot towaru – na czym polega różnica?
To fundamentalne rozróżnienie, które każdy konsument powinien znać. Choć w języku potocznym te pojęcia bywają używane zamiennie, w świetle prawa oznaczają zupełnie co innego.
Zwrot towaru (odstąpienie od umowy)
Zwrot to prawo konsumenta do rezygnacji z zakupu bez podawania przyczyny. W przypadku zakupów stacjonarnych zwrot jest możliwy wyłącznie wtedy, gdy sklep dobrowolnie oferuje taką możliwość w swoim regulaminie – prawo nie gwarantuje tego uprawnienia.
Inaczej wygląda sytuacja przy zakupach internetowych. Ustawa o prawach konsumenta daje kupującemu 14 dni na odstąpienie od umowy zawartej na odległość bez podawania przyczyny. Jeśli sprzedawca nie poinformował o tym prawie, termin wydłuża się aż do 12 miesięcy. Szczegółowe zasady zwrotów i reklamacji w sklepie internetowym warto poznać przed dokonaniem zakupu.
Przy zwrocie towar powinien być nieużywany i w stanie niepogorszonym. Konsument sam pokrywa koszt odesłania przesyłki, chyba że sklep oferuje darmowe zwroty.
Reklamacja (niezgodność towaru z umową)
Reklamacja przysługuje wtedy, gdy produkt jest wadliwy, uszkodzony lub niezgodny z opisem sprzedawcy. To ustawowe uprawnienie, którego żaden sklep nie może wyłączyć ani ograniczyć – niezależnie od tego, czy kupujesz stacjonarnie, czy przez internet.
W ramach reklamacji konsument może żądać naprawy towaru, wymiany na nowy egzemplarz, obniżenia ceny lub – w przypadku istotnej wady – odstąpienia od umowy i zwrotu pieniędzy.
Na złożenie reklamacji masz 2 lata od daty zakupu, a przez pierwszy rok obowiązuje domniemanie, że wada istniała już w momencie wydania towaru. Oznacza to, że w tym czasie to sprzedawca musi udowodnić, że produkt był sprawny – nie odwrotnie. Warto też wiedzieć, że kilkukrotna reklamacja tego samego towaru jest jak najbardziej możliwa i daje konsumentowi szersze uprawnienia niż przy pierwszym zgłoszeniu.
Kiedy sklep może odmówić przyjęcia zwrotu?
Sklep stacjonarny ma prawo odmówić zwrotu pełnowartościowego towaru, jeśli nie oferuje takiej opcji w swoim regulaminie. To częsty błąd konsumentów – mylenie dobrowolnej polityki zwrotów z ustawowym prawem.
Jednak przy zakupach internetowych sprzedawca nie może odmówić przyjęcia zwrotu w ciągu 14 dni, nawet jeśli nie masz paragonu. Wystarczy, że udowodnisz zakup w inny sposób.
Odmowa jest również niedopuszczalna w przypadku reklamacji. Jeśli towar jest wadliwy, sprzedawca musi rozpatrzyć reklamację niezależnie od tego, czy posiadasz paragon. Co istotne, termin na rozpatrzenie reklamacji wynosi 14 dni – brak reakcji w tym czasie oznacza automatyczne uznanie reklamacji za zasadną.
Jak udowodnić zakup bez paragonu?
Ciężar udowodnienia zakupu spoczywa na konsumencie, ale przepisy nie wymagają konkretnej formy tego dowodu. Możesz wykorzystać potwierdzenie płatności kartą lub BLIKIEM, wyciąg z konta bankowego, historię transakcji w aplikacji bankowej, e-mail z potwierdzeniem zamówienia, dane z konta klienta w sklepie internetowym, a także dokument gwarancyjny z pieczątką sklepu.
W skrajnych przypadkach pomocne mogą być nawet zeznania świadków, którzy towarzyszyli Ci podczas zakupów.
Podsumowanie – Twoje prawa jako konsumenta
Brak paragonu nie pozbawia Cię praw konsumenckich. Zarówno zwrot (przy zakupach online), jak i reklamacja (zawsze) są możliwe bez tego dokumentu, o ile dysponujesz innym dowodem zakupu.
Pamiętaj o kluczowej różnicy: zwrot dotyczy towaru pełnowartościowego i zależy od polityki sklepu (lub ustawy przy e-commerce), natomiast reklamacja przysługuje Ci zawsze, gdy produkt jest wadliwy – i żaden sprzedawca nie może tego prawa ograniczyć.
Obserwuj nas w Google Discover
Podobają Ci się nasze treści?
Google Discover
