Nie musisz spełniać wszystkich fantazji szefa co do swojego ubioru

Kodeks pracy traktuje kwestię ubioru pracowników dość pobieżnie, wręcz po macoszemu

Dress code w firmie ma dwa podstawowe zastosowania. Pierwsze to wszystkie kwestie związane z bezpieczeństwem i higieną pracy. Do tej kategorii na dobrą sprawę możemy wrzucić także troskę o wygodę pracowników, co przecież też się czasem zdarza. Drugim powodem decydowania przez przedsiębiorców o ubiorze personelu jest troska o wizerunek firmy. Niektórzy szefowie uważają, że ubranie pracowników w jednolite stroje wzmacnia więzi w zespole. Inni są zdania, że firma sprawia wrażenie poważnej i odnoszącej sukces, jeśli wszyscy będą w niej nosić garnitury.

Czy jednak przedsiębiorca może w ogóle zgodnie z prawem wprowadzić określony dress code w firmie? Przepisy kodeksu pracy są w tej kwestii w zasadzie jasne: jak najbardziej, pracodawca ma taką możliwość. Wynika ona z art. 104¹ §1 pkt 1) tejże ustawy, która określa dopuszczalne elementy składowe zakładowego regulaminu pracy.

W tym wypadku chodzi raczej o organizację pracy oraz obowiązki pracowników jako takie niż o wyposażenie pracowników w odzież i obuwie robocze. Dress code w firmie ma dodatkowo mocne podstawy w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Warto jednak zauważyć, że już na tym etapie zaczynają się nam różnego rodzaju istotne zastrzeżenia.

Na przykład wyrok z 25 stycznia 2005 r. (sygn. akt I PK 153/04) dopuścił zwolnienie dyscyplinarne pracownika, który brakiem stroju korporacyjnego zagroził interesom pracodawcy. Co ciekawe, interes ten nie musi się wcale ograniczać do rzeczywistej albo potencjalnej szkody o charakterze materialnym. Podpowiada nam to bardzo interesujący fragment uzasadnienia tego wyroku:

Nie każdy interes pracodawcy jest w stanie uzasadnić określony dress code w firmie

Co do zasady, dress code w firmie powinien być powiązany z jakimiś obiektywnymi przesłankami. Przytoczony wyżej fragment uzasadnienia sugeruje jednak, że nie muszą one być jakoś szczególnie restrykcyjne. Wystarczy na przykład, że pracownicy pełnią funkcje reprezentacyjne, albo po prostu mają kontakt z klientem. Przedsiębiorca ma prawo wymagać od swojego personelu nie tylko określonego ubioru, ale także troski o higienę osobistą. To jednak można poniekąd z obowiązków pracowniczych w zakresie BHP.

Powyższe dość liberalne zasady, niewynikające przecież wprost z przepisów kodeksu pracy, nie oznaczają, że pracodawca ma pełną dowolność. To właśnie wspomniana przed chwilą ustawą stawia dość konkretne ograniczenia. Znajdziemy je już w początkowych przepisach kodeksu. Dress code w firmie nie może naruszać godności i innych dóbr osobistych pracownika. Tym samym nie możemy domagać się od naszego personelu przychodzenia do pracy w samej bieliźnie czy zakładania ośmieszającego stroju.

Kolejnym istotnym ograniczeniem jest kodeksowy zakaz dyskryminacji. Nie możemy na przykład narzucać określonych wymogów pracującym w naszej firmie kobietom przy pozostawienia pełnej dowolności dla mężczyzn. Działa to zresztą w drugą stronę. Warto także wspomnieć, że dress code w firmie powinien uwzględniać także tożsamość płciową naszych pracowników. Kolejny wyrok Sądu Najwyższego podpowiada, że nie możemy zmuszać danej osoby do stosowania norm zgodnych z jej płcią oficjalną, jeśli rzeczywista jest akurat odmienna. To również byłby przejaw niezgodnej z prawem dyskryminacji.

Należy także wspomnieć o ograniczeniach związanych z BHP. Zmuszanie pań do noszenia butów na wysokim obcasie jest po prostu niezdrowe. W grę wchodzi także zwiększone ryzyko różnego rodzaju wypadków związanych z potknięciem się. Tym samym taki element firmowego dress code staje się automatycznie niedozwolony. Nie ma przy tym znaczenia, że z jakiegoś powodu cieszyłoby to oko pracodawcy.

Co z sytuacjami, gdy dress code w firmie jest kompletnie bezcelowy? Wyobraźmy sobie na przykład, że postanowimy ubrać w garnitury informatyków niemających większej styczności z klientami i pracującymi głównie przy komputerach. Sens takiego posunięcia jest właściwie żaden. Brak konkretnych regulacji w kodeksie pracy sprawia jednak, że w najlepszym wypadku przesuwamy się do swego rodzaju szarej sfery. Takie zapisy zakładowego regulaminu pracy nie wydają się wprost niezgodne z prawem.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj