- Bezprawnik -
- Praca -
- 67 lat dla kobiet to straszak. Prawdziwy problem to 1650 zł różnicy w emeryturze
67 lat dla kobiet to straszak. Prawdziwy problem to 1650 zł różnicy w emeryturze
Nowego wieku emerytalnego kobiet nie ma i wszystko wskazuje, że przed wyborami w 2027 r. nie będzie. Postulat 67 lat dla obu płci to pomysł dwóch wolnorynkowych think tanków, a rząd nie ma ani projektu ustawy, ani ochoty, żeby go pisać. Problem w tym, że utrzymywanie granicy 60 lat też ma swoją cenę i płacą ją przede wszystkim same kobiety, co miesiąc, w ZUS-owskim przelewie.
Skąd wziął się „nowy wiek emerytalny kobiet” i dlaczego to tylko postulat
Nagłówki o „nowym wieku emerytalnym” wracają falami. Źródłem obecnej jest raport „Budżetowy S.O.S.”, który Forum Obywatelskiego Rozwoju i Warsaw Enterprise Institute opublikowały w styczniu 2026 r. To organizacje o wyraźnie liberalnym, wolnorynkowym profilu, od lat zabiegające o cięcia wydatków socjalnych, więc ich wyliczenia są głosem jednej strony sporu.
W części emerytalnej autorzy proponują powrót do równego wieku 67 lat dla kobiet i mężczyzn, a potem jego stopniowe podnoszenie wraz z wydłużaniem się życia. Dla kobiet oznaczałoby to siedem lat pracy więcej, dla mężczyzn dwa. Skutek dla finansów publicznych raport szacuje na „około 50 mld złotych, czyli 1,2 proc. PKB”, nie precyzując horyzontu. Harmonogramu dochodzenia do 67 lat również w nim nie ma, jest jedynie odwołanie do modelu duńskiego.
Żaden projekt ustawy w tej sprawie nie istnieje. Podobnie wyglądała sprawa „62 lat dla wszystkich”, o której głośno było latem. Chodziło o petycję (nr BKSP-155-X-714/25), a nie projekt. Sejmowa Komisja do Spraw Petycji zajęła się nią w marcu 2026 r. i przekazała ją Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, nie rekomendując podjęcia prac legislacyjnych. Resort rodziny nie widzi podstaw do zmian.
Co mówi rząd o podnoszeniu wieku emerytalnego
Stanowisko resortu pracy jest jednoznaczne. Wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej Sebastian Gajewski mówił we wrześniu na forum ekonomicznym w Karpaczu, cytowany przez money.pl: „Nasze społeczeństwo nie akceptuje pomysłu podwyższenia wieku emerytalnego, nikt tych zmian nie chce”. Dodał też: „Jeżeli społeczeństwo sobie czegoś nie życzy, to nie należy tego po prostu robić”.
Inny głos płynął od Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz. Jeszcze jako minister funduszy i polityki regionalnej powiedziała 15 października w „Gościu Wydarzeń” Polsat News: „Uważam, że należy zrównać wiek emerytalny, przy czym raczej idąc w kierunku mężczyzn niż kobiet”. Zastrzegła, że „to wszystko powinno być poprzedzone rozmową z ludźmi i jakimś paktem narodowym”. Tydzień później podała się do dymisji, więc trudno jej słowa traktować jako zapowiedź rządu. Wcześniej sygnalizowała także pomysł, zgodnie z którym bezdzietne Polki popracują 5 lat dłużej, a mamy zachowają niższy próg. Ten pomysł również nie wyszedł poza deklaracje.
Wiek emerytalny 60 i 65 lat. Co mówią przepisy
Obecną granicę wyznacza art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych: emerytura przysługuje po osiągnięciu wieku „co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn”. Takie brzmienie obowiązuje od 1 października 2017 r., kiedy weszła w życie ustawa z 16 listopada 2016 r. Cofnęła ona reformę z 2012 r., która stopniowo, o miesiąc co kwartał, prowadziła obie płcie do 67 lat. Mężczyźni mieli dojść do tego progu w 2020 r., kobiety dopiero około 2040 r.
Wiek emerytalny to próg uprawnienia, a nie obowiązek. Samo osiągnięcie wieku nie rozwiązuje umowy o pracę. Od tej granicy liczy się jednak ochrona przedemerytalna z art. 39 Kodeksu pracy, czyli zakaz wypowiedzenia umowy na cztery lata przed osiągnięciem wieku emerytalnego. U kobiet zaczyna się ona w wieku 56 lat i kończy w 60. Potem ochrona znika.
Niższe emerytury kobiet. Ile kosztuje przejście na emeryturę w wieku 60 lat
Według danych ZUS po marcowej waloryzacji przeciętna emerytura kobiety wynosiła 3662,52 zł brutto, a mężczyzny 5312,28 zł. Różnica to ok. 1650 zł miesięcznie, a kobiety dostają średnio niecałe 69 proc. tego, co mężczyźni. Na tę lukę składają się niższe płace i przerwy na opiekę nad dziećmi czy rodzicami, ale wiek emerytalny jest jedynym czynnikiem, który da się zmienić jedną nowelizacją.
Mechanizm jest prosty. W systemie zdefiniowanej składki ZUS dzieli zgromadzony kapitał przez średnie dalsze trwanie życia z tablic GUS. Według tablicy obowiązującej od 1 kwietnia 2026 r. dla osoby w wieku 60 lat to 268,9 miesiąca, dla 65-latka 222,7 miesiąca. Ten sam kapitał podzielony przez mniejszą liczbę daje świadczenie wyższe o ok. 21 proc. Na przykładzie: 600 tys. zł na koncie to ok. 2231 zł brutto przy przejściu na emeryturę w wieku 60 lat i ok. 2694 zł w wieku 65 lat. Rachunek jest ostrożny, bo pomija pięć lat dodatkowych składek i waloryzacji. Przy prognozach, według których Polaków czekają groszowe emerytury, takie różnice przestają być akademickie.
Najniższa emerytura i 20 lat stażu
Siatką bezpieczeństwa jest najniższa emerytura, od 1 marca 2026 r. równa 1978,49 zł brutto. ZUS dopłaca do niej tylko wtedy, gdy kobieta ma co najmniej 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych (mężczyzna 25 lat). Kto ich nie uzbiera, dostaje tyle, ile wynika ze składek. Według ZUS w marcu wypłacano 462,8 tys. emerytur niższych od minimalnej. Pięć dodatkowych lat pracy to dla wielu kobiet z przerwami w karierze po prostu szansa na dobicie do wymaganego stażu.
Zrównanie wieku emerytalnego tak, ale 67 lat to przesada
Moim zdaniem obie strony tego sporu mają po połowie racji i po połowie wygodnej wymówki. Politycy, którzy bronią granicy 60 lat, przedstawiają ją jako przywilej kobiet. Przywilej, za który płaci się kilkunastoma procentami niższego świadczenia przez dwadzieścia kilka lat życia, wygląda raczej na pułapkę. Polska, jak zauważała sama Pełczyńska-Nałęcz, jest w Unii wyjątkiem z tak dużą różnicą wieku dla obu płci. W rządzie nikt nie powie tego głośno, bo wszyscy pamiętają, jak skutecznie PiS zbudował kampanię na odwróceniu reformy z 2012 r.
Z drugiej strony skok kobiet z 60 do 67 lat, czyli o siedem lat, wygląda na rachunek zrobiony w arkuszu kalkulacyjnym. Ekonomiści FOR i WEI liczą oszczędności, ale nie odpowiadają, kto zatrudni 64-letnią kasjerkę, opiekunkę czy pielęgniarkę z chorym kręgosłupem i gdzie w tym czasie podzieją się jej wnuki. Bez dostępnej opieki nad dziećmi i osobami starszymi, sensownej medycyny pracy i realnych zachęt dla pracodawców wyższy wiek oznaczałby dla części kobiet kilka lat na zasiłku albo w szarej strefie zamiast na etacie.
Najuczciwsze wydaje się wyrównanie wieku emerytalnego do 65 lat, rozłożone na kilkanaście lat, tak żeby nie zaskoczyć nikogo, kto dziś ma pięćdziesiątkę. Do tego wyjątki dla ciężkich zawodów i rozwiązania stażowe dla osób z bardzo długą karierą, choć i tu trzeba uważać, bo emerytura stażowa to pułapka, jeśli kończy się niskim świadczeniem. Do wyborów w 2027 r. nikt się za to nie weźmie. Szkoda, bo każdy rocznik kobiet, który przejdzie na emeryturę w wieku 60 lat bez świadomości kosztów, dopisze się do statystyki, według której kobietom zabraknie 1300 zł miesięcznie na emeryturze.
