- Home -
- Państwo -
- Narodowy przewrót kopernikański, czyli Czarnek chce mieć swoją własną Polską Akademię Nauk
Narodowy przewrót kopernikański, czyli Czarnek chce mieć swoją własną Polską Akademię Nauk
Narodowy Program Kopernikański to nowy pomysł ministra edukacji i nauki Przemysława Czarnka. Polityk znany ze skrajnie konserwatywnych poglądów zapragnął instytucji całkowicie sobie podporządkowanej, mającej dostęp do ogromnych pieniędzy. Miałaby ona funkcjonować równolegle do od lat niezależnej Polskiej Akademii Nauk. I zapewne finalnie doprowadzić do marginalizacji tej drugiej, a być może i jej likwidacji.
Narodowy Program Kopernikański – jest projekt ustawy
Projekt ustawy, pod którym podpisał się Przemysław Czarnek, ujawnił portal Oko.Press. Minister chce powołania Międzynarodowej Akademii Kopernikańskiej, która będzie realizować program składający się między innymi z:
- przyznawania Nagród Kopernikańskich
- nadzorowania i wspierania Szkoły Głównej Mikołaja Kopernika
- wspierania młodych naukowców poprzez Stypendia Kopernikańskie
- wspierania badań naukowych za pomocą grantów i centrum badawczego
Członkowie akademii powoływani byliby niemalże dożywotnio (członkostwo ustawałoby po ukończeniu 80. roku życia). Kandydatury zgłaszałyby prezydentowi jej poszczególne izby. W skład powołanej na mocy ustawy Szkoły Głównej Mikołaja Kopernika miałyby wejść między innymi Kolegium Filozofii i Teologii w Krakowie, Kolegium Nauk Prawnych w Lublinie czy Kolegium Nauk Medycznych w Olsztynie. A nagrody byłyby przyznawane tylko w kilku dziedzinach – astronomii, nauk ekonomicznych, nauk medycznych i prawnych.
Polska Akademia Nauk Czarnka
Oko.Press przedstawia pomysł Przemysława Czarnka jako de facto likwidację Polskiej Akademii Nauk. W projekcie ustawy o Narodowym Programie Kopernikańskim takiego zapisu nie ma. Ale z dotychczasowych działań rządu Prawa i Sprawiedliwości można śmiało wywnioskować, że PAN, tak jak wiele innych instytucji, będzie można doprowadzić do likwidacji poprzez „wykrwawienie”. Takie ruchy są podejmowane na przykład w przypadku Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku, któremu resort kultury zaczął po prostu obcinać dotacje.
Wiemy też doskonale jak dużym pragnieniem rządzących obecnie Polską jest podporządkowanie sobie możliwie jak najwięcej do tej pory niezależnych instytucji. Dlatego na przykład wybór Rzecznika Praw Obywatelskich musi być dla PiS wyborem polityka tej partii, a nie niezależnego eksperta. Polska Akademia Nauk nie jest instytucją aż tak zaangażowaną w życie polityczne. Ale możliwość przyznawania jeszcze większej liczby grantów „swoim” jest, co oczywiste, łakomym kąskiem. Środowisko naukowe, poza stosunkowo nieliczną grupą w pełni oddaną partii, dzieli się bowiem albo na osoby otwarcie niechętne rządowi albo na takie, które zachowują wobec niego chłodną neutralność.
Program kopernikański ma być tymczasem niemal całkowicie podporządkowany Przemysławowi Czarnkowi. A że minister nauki twierdzi, że dziś w Polsce wolności nauki nie ma, to można sobie tylko wyobrazić jak owo „uwolnienie” nauki ma wyglądać. Dość powiedzieć, że na granty czy nagrody będą mogli liczyć tylko przedstawiciele niektórych dyscyplin naukowych. Jakoś tak się złożyło, że zabrakło w tym gronie dyscyplin humanistycznych. Czyli tych, wśród których poziom niechęci wobec „dobrej zmiany” jest najwyższy.
zobacz więcej:
18.03.2026 19:56, Igor Czabaj
18.03.2026 18:39, Mariusz Lewandowski
18.03.2026 18:31, Marcin Szermański
18.03.2026 18:26, Aleksandra Smusz
18.03.2026 13:08, Piotr Janus
18.03.2026 10:58, Mateusz Krakowski
18.03.2026 10:48, Igor Czabaj
18.03.2026 10:20, Miłosz Magrzyk
18.03.2026 9:38, Aleksandra Smusz
18.03.2026 8:40, Miłosz Magrzyk
18.03.2026 7:54, Aleksandra Smusz
18.03.2026 7:02, Miłosz Magrzyk
17.03.2026 20:48, Igor Czabaj
17.03.2026 17:30, Filip Dąbrowski
17.03.2026 17:09, Mateusz Krakowski
17.03.2026 15:03, Piotr Janus
17.03.2026 12:22, Piotr Janus
17.03.2026 11:40, Jakub Bilski
17.03.2026 11:12, Miłosz Magrzyk
17.03.2026 10:01, Aleksandra Smusz
17.03.2026 9:29, Aleksandra Smusz
17.03.2026 9:03, Rafał Chabasiński
Brzoska mówi, że nie chce, ale chce zastąpić Allegro i Amazona, a ja zaczynam wierzyć, że mu się uda
17.03.2026 8:22, Jakub Kralka
17.03.2026 8:03, Aleksandra Smusz
17.03.2026 7:37, Marcin Szermański
17.03.2026 6:29, Mariusz Lewandowski
