Spadek a ochrona małżonka. Te rzeczy zatrzymasz, nawet jeśli rodzina się nie zgadza

W wielu rodzinach unika się rozmów o dziedziczeniu, przez co po śmierci bliskiego pojawia się dezorientacja. W takich warunkach łatwo o konflikty, szczególnie gdy do gry wchodzą różne interpretacje prawa lub niepełna wiedza o przysługujących spadkobiercom uprawnieniach. Znaczenie ma tu także to, czy zmarły pozostawił testament, czy też zastosowanie znajdzie dziedziczenie ustawowe, którego kolejność wyznaczają przepisy Kodeksu cywilnego.

Wojny o kredens czy telewizor. Najostrzejsze spory wybuchają o drobiazgi

Po śmierci bliskiej osoby na pierwszy plan wysuwa się – oprócz wartości majątku – także jego symboliczne znaczenie. Stary kredens czy telewizor nagle przestają być zwykłymi rzeczami. Zaczynają reprezentować wspomnienia, a wówczas spory o spadek przyjmują charakter emocjonalny. Gdy każda ze stron jest święcie przekonana o swojej racji, trudno dojść do porozumienia. Sytuację dodatkowo komplikuje rozdzielność majątkowa a dziedziczenie – wiele osób błędnie zakłada, że intercyza wyłącza małżonka z kręgu spadkobierców, choć w rzeczywistości nie ma ona wpływu na dziedziczenie ustawowe.

Dlaczego drobiazgi wywołują największe emocje

Najwięcej napięć pojawia się właśnie wokół przedmiotów, które z pozoru nie mają dużej wartości materialnej. Rodzina zmarłego często traktuje je automatycznie jako część majątku do podziału, nie zdając sobie sprawy, że prawo podchodzi do tematu nieco inaczej. Bliscy próbują zabierać sprzęty czy meble, powołując się na więzy rodzinne, a każda ze stron działa w przekonaniu, że broni swoich praw. Tymczasem takich sporów można by uniknąć, gdyby uczestnicy zamieszania mieli świadomość obowiązujących przepisów i wiedzieli, czym jest ustawowa kolejność dziedziczenia i co z niej wynika.

Nie masz prawa wejść i zabrać ojczymowi lodówki, mikrofalówki czy czajnika

Po zapoznaniu się z art. 939 Kodeksu cywilnego o tzw. zapisie naddziałowym wiedzieliby, że małżonek dziedziczący z ustawy nie tylko otrzymuje swój udział w spadku, ale także – niezależnie od niego – ma prawo do rzeczy codziennego użytku, z których korzystał wspólnie z aktualnym spadkodawcą lub sam. Mowa tu o meblach, sprzęcie AGD i RTV, naczyniach czy pościeli. To właśnie ustawowy zapis naddziałowy stanowi szczególne uprawnienie przewidziane dla małżonka spadkodawcy.

Co mówi art. 939 Kodeksu cywilnego

Art. 939 § 1 k.c. brzmi:

Małżonek dziedziczący z ustawy w zbiegu z innymi spadkobiercami, wyjąwszy zstępnych spadkodawcy, którzy mieszkali z nim razem w chwili jego śmierci, może żądać ze spadku ponad swój udział spadkowy przedmiotów urządzenia domowego, z których za życia spadkodawcy korzystał wspólnie z nim lub wyłącznie sam. Do roszczeń małżonka z tego tytułu stosuje się odpowiednio przepisy o zapisie zwykłym.

Ustawodawca uznał, że osoba, która prowadziła wspólne gospodarstwo domowe i dziedziczy ustawowo, nie powinna zostać nagle pozbawiona podstawowych przedmiotów do życia. Dlatego te rzeczy nie wchodzą do podziału między wszystkich spadkobierców – przysługują wyłącznie małżonkowi. Warunkiem jest faktyczne prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego.

Sprzęty i meble tylko dla wdowy lub wdowca

Jeśli dochodzi do prób przejęcia przedmiotów urządzenia domowego przez innych członków rodziny, trzeba postąpić stanowczo i sprzeciwić się takim działaniom, wskazując, że te rzeczy przysługują nam z mocy ustawy niezależnie od udziału w spadku. Trzeba jednak mieć na uwadze, że generalnie małżonek nie zawsze odziedziczy spadek – pozostali spadkobiercy mogą też zastanawiać się, jak nie płacić zachowku, jeśli zostali pominięci w testamencie.

Nawet jeśli nieruchomość jest dziedziczona wspólnie z innymi osobami, wyposażenie domu powinno pozostać wyłączną własnością wdowy lub wdowca i pozwolić jej lub jemu zachować stabilność życiową w trudnym okresie po stracie.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj