- Bezprawnik -
- Państwo -
- Przeciętny Polak wytwarza rocznie ponad 350 kg śmieci. Tymczasem system kontroli odpadów jest nieszczelny i sprzyja korupcji
Przeciętny Polak wytwarza rocznie ponad 350 kg śmieci. Tymczasem system kontroli odpadów jest nieszczelny i sprzyja korupcji
Polscy recyklerzy od lat alarmują o problemach związanych z papierowymi deklaracjami potwierdzającymi recykling (DPR). Obecnie obowiązujący system kontroli odpadów oparty na fizycznym obiegu dokumentów stwarza wiele okazji do nadużyć, a brak kontroli tylko sprzyja korupcji. Przez wątpliwą transparentność w gospodarowaniu odpadami trudno prześledzić ścieżkę obiegu materiałów wtórnych. Wprowadzenie elektronicznych poświadczeń DPR mogłoby zmniejszyć skalę problemu ze względu na uszczelnienie systemu.
W 2022 roku przeciętny Polak wytworzył 355 kg odpadów komunalnych, o 5 kg mniej w porównaniu do 2021 roku, gdy każdy z nas wyrzucił 360 kg. Z kolei w porównaniu do 2020 roku to wzrost o 13 kg; wówczas średnia wynosiła 342 kg na osobę.
Rozszerzona odpowiedzialność producentów mogłaby rozwiązać problem
Wydaje się, że najbardziej kompletnym rozwiązaniem byłoby wprowadzenie rozszerzonej odpowiedzialności producentów (ROP). Ten system od lat funkcjonuje w krajach Unii Europejskiej i jest centralnie zarządzany. Tymczasem w Polsce planowane przedłużenie obowiązywania papierowych dokumentów do 2027 roku oznacza kolejne lata trwania w archaicznym, korupcjogennym środowisku. To oczywiście sprzyja krętaczom, aczkolwiek szkodzi państwu, bo raczej nie wszystkie próby oszustw da się w porę wykryć.
W związku ze swoim niezadowoleniem wynikającym z tej decyzji recyklerzy znów zaapelowali o szybkie wprowadzenie ROP-ów i obligatoryjnych elektronicznych poświadczeń. Po to, by kontrola nad gospodarowaniem odpadami była większa. Zmiany pozwolą lepiej monitorować przepływ odpadów oraz zwiększą transparentność w branży.
Bez przejrzystego systemu rynek nadal będzie funkcjonował na podstawie fikcyjnych danych
W ostatnich pięciu latach kilkanaście urzędów marszałkowskich unieważniło dokumenty potwierdzające recykling dla 70 tys. ton odpadów. To pokazuje, jak łatwo manipulować danymi w obecnym systemie.
Fałszywe dokumenty pozwalają na wystawianie poświadczeń za materiały, których nigdy nie przetworzono. Straty wynikające z takich praktyk mogą sięgać milionów złotych rocznie.
Komisja Europejska wymaga od Polski dostosowania się do prawa
Brak dostosowania polskiego prawa do unijnych regulacji w zakresie gospodarowania odpadami może skończyć się dla Polski źle z uwagi na poważne sankcje ze strony Komisji Europejskiej. Termin wprowadzenia krajowych przepisów dopasowanych do UE minął już w styczniu 2023 roku. Kolejne opóźnienia można traktować jak proszenie się o dotkliwą karę.
Chociaż Ministerstwo Klimatu i Środowiska tłumaczy, że w środkach Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska brakuje odpowiednich środków potrzebnych na finansowanie systemu, to eksperci wskazują na możliwość pokrycia kosztów przez ludzi wprowadzających produkty na rynek. To zgodne z unijnymi dyrektywami.
zobacz więcej:
07.05.2026 6:52, Aleksandra Smusz
06.05.2026 16:02, Marcin Szermański
06.05.2026 15:16, Piotr Janus
06.05.2026 14:33, Joanna Świba
06.05.2026 13:47, Aleksandra Smusz
06.05.2026 13:01, Edyta Wara-Wąsowska
06.05.2026 12:16, Rafał Chabasiński
06.05.2026 11:30, Mateusz Krakowski
06.05.2026 10:43, Aleksandra Smusz
06.05.2026 9:49, Edyta Wara-Wąsowska
06.05.2026 9:12, Edyta Wara-Wąsowska
06.05.2026 8:24, Aleksandra Smusz
06.05.2026 7:45, Mariusz Lewandowski
05.05.2026 21:11, Rafał Chabasiński
05.05.2026 16:12, Piotr Janus
05.05.2026 15:25, Marcin Szermański
05.05.2026 14:40, Miłosz Magrzyk
05.05.2026 13:51, Piotr Janus
05.05.2026 13:12, Miłosz Magrzyk
05.05.2026 12:26, Piotr Janus
05.05.2026 11:26, Edyta Wara-Wąsowska
05.05.2026 10:37, Miłosz Magrzyk
05.05.2026 10:12, Mariusz Lewandowski
05.05.2026 10:01, Jakub Bilski
05.05.2026 9:04, Edyta Wara-Wąsowska
05.05.2026 8:24, Mateusz Krakowski
05.05.2026 7:44, Mariusz Lewandowski
