Policja zabrała mi komputer, a ja nie udostępniałem Wkręconych. Czy mogę uzyskać odszkodowanie?

Odebranie mienia ruchomego kojarzy się w Polsce raczej z postępowaniami komorniczymi, ale - choć w innym celu - jest często stosowane w praktyce organów ścigania. Jeśli narzędziem popełnienia czynu zabronionego - np. nielegalnego rozpowszechniania utworów takich jak filmy czy muzyka - był komputer, może on być przez Policję lub prokuraturę zabrany właścicielowi. Możliwość taką przewiduje art. 217 kodeksu postępowania karnego.

A przepis ten nie jest martwy, o czym pisała ostatnio Maja Werner: "Opisywana przez nas kilkukrotnie sprawa filmu „Wkręceni” ewoluuje na kolejny poziom. W całym kraju policja zarekwirowała ponoć już nawet 40 000 komputerów, by upewnić się czy wskazane przez dystrybutora osoby naprawdę są piratami".

Zatrzymanie rzeczy - jak się bronić?

Nie oznacza to jednak, że internauta, któremu umundurowani funkcjonariusze wynieśli z domu ulubionego peceta, jest pozbawiony możliwości obrony.

Po pierwsze, zgodnie z art. 236 kpk, na postanowienie w przedmiocie zatrzymania rzeczy przysługuje zażalenie. Wówczas sąd rejonowy, w którego okręgu prowadzone jest postępowanie, sprawdzi jego prawidłowość. Jeśli jesteśmy przekonani, że żadnego przestępstwa nie popełniliśmy, powinniśmy niezwłocznie złożyć takie odwołanie.

Złożenie zażalenia pełni w tym wypadku bardzo istotną kwestię: w razie stwierdzenia przez sąd, że prokuratura zabezpieczyła komputer z naruszeniem prawa, można uzyskać od Skarbu Państwa odszkodowanie. Podstawą odpowiedzialność odszkodowawczej jest w tym wypadku art. 417 §1 kodeksu cywilnego.

Warto zauważyć, że w przypadku spraw dotyczących nielegalnego rozpowszechniania filmów dla potrzeb toczącego się postępowania znaczenie ma zawartość dysku twardego osoby podejrzanej. To na nim znajdować się mogą programy służących do pobierania i wysyłania pakietów danych składających się na utwór objęty prawem autorskim. Z uwagi na dostępne możliwości techniczne nie ma przeszkód, by organy ścigania sporządziły dokładną kopię takiego dysku. Umożliwia to dalsze korzystanie z komputera przez podejrzanego.

Reasumując, jeśli w wyniku nieszczęśliwego zbiegu okoliczności nasz "legalny" komputer został zabezpieczony przez Policję lub prokuraturę, to warto podjąć kroki prawne mające na celu zniesienie zabezpieczenia. Ustalenie, że służby nie dochowały procedur, umożliwi uzyskanie odszkodowania za bezprawne zatrzymanie rzeczy.

Fot. tytułowa: Materiały promocyjne filmu

Afera filmu „Wkręceni”, czytaj więcej: