Apteczka za 75 zł albo mandat. Ministerstwo zmienia zasady dla kierowców

Pomysł wydaje się rozsądny. Apteczka kosztuje kilkadziesiąt złotych, zajmuje niewiele miejsca, a podczas wypadku może rzeczywiście okazać się przydatna.

Obowiązkowa apteczka w samochodzie — dlaczego resort chce zmiany?

Ministerstwo Infrastruktury argumentuje, że apteczka ma zwiększyć możliwość udzielenia pierwszej pomocy osobom poszkodowanym. Nie chodzi zresztą wyłącznie o wypadki drogowe. Kierowca może być świadkiem zasłabnięcia, potrącenia pieszego czy innego zdarzenia, w którym pomoc będzie potrzebna jeszcze przed przyjazdem pogotowia. W części takich sytuacji na kierującym ciąży zresztą prawny obowiązek udzielenia pomocy.

Argument wydaje się logiczny. Pierwsze minuty po wypadku są niezwykle ważne, a na przyjazd służb trzeba poczekać. Podstawowe wyposażenie pozwalające zatamować krwawienie czy zabezpieczyć ranę może się w tym czasie przydać. Należy tylko uczciwie stwierdzić, że sama apteczka nikogo nie uratuje.

Apteczka nie udzieli pierwszej pomocy za kierowcę

W tym miejscu pojawia się najważniejsza wątpliwość. Możemy zobowiązać miliony kierowców do wożenia apteczek, ale nie możemy przepisem sprawić, że będą potrafili z nich korzystać.

Co z tego, że w bagażniku znajdzie się opatrunek, jeśli kierowca nie będzie wiedział, jak zatamować masywne krwawienie? Co z rękawiczkami czy materiałem opatrunkowym, jeżeli w sytuacji stresowej człowiek nie będzie wiedział, co z nim zrobić lub nie będzie w stanie właściwie go wykorzystać? Pudełko w bagażniku nie chroni też przed konsekwencjami, jakie prawo wiąże z nieudzieleniem pomocy.

Być może więc wraz z obowiązkową apteczką warto byłoby pomyśleć o czymś znacznie ważniejszym — czyli o praktycznej nauce pierwszej pomocy. Kurs prawa jazdy jest naturalnym miejscem, aby kierowca nie tylko dowiedział się, gdzie jest apteczka, ale przede wszystkim nauczył się ratować człowieka. Pudełko w samochodzie jest tylko dodatkiem. Wiedza i umiejętności kierowcy mogą być bezcenne.

Ile będzie kosztować nowy obowiązek kierowców?

Dla pojedynczego kierowcy nie będzie to prawdopodobnie duże obciążenie — zwłaszcza na tle tego, ile kosztuje dziś samo utrzymanie samochodu. Ministerstwo szacuje koszt apteczki na około 50–100 zł, przyjmując w swoich wyliczeniach średnio około 75 zł. Resort zakłada, że obowiązek obejmie około 650 tys. samochodów rocznie. Oznaczałoby to około 49 mln zł wydatków kierowców w skali roku, jeśli przyjąć ministerialną średnią.

Dla właściciela samochodu 75 zł nie jest kwotą, która powinna zrujnować domowy budżet. Problem zaczyna się jednak wtedy, gdy patrzymy na motoryzację przez pryzmat kolejnych obowiązkowych elementów wyposażenia. Gaśnica w samochodzie, trójkąt, okresowy przegląd samochodu, ubezpieczenie, a teraz również apteczka. Każdy pojedynczy obowiązek można uzasadnić. Pytanie brzmi: gdzie jest granica regulowania przez państwo wyposażenia prywatnego samochodu? I czy rzeczywiście państwo powinno dążyć do regulowania coraz większych obszarów naszego życia?

Mandat 3000 zł za brak apteczki? To duże uproszczenie

Wokół wdrożenia nowych przepisów pojawia się informacja o mandacie sięgającym 3000 zł. Trzeba jednak podchodzić do tych informacji z dużym dystansem. Nie oznacza to, że każdy kierowca, który nie będzie miał apteczki, automatycznie dostanie właśnie taką karę.

Podstawą ukarania ma być art. 97 Kodeksu wykroczeń. Przepis pozwala na nałożenie grzywny, której górna granica w określonych przypadkach wynosi 3000 zł. Nie jest to jednak taryfikator mówiący wprost, że brak apteczki automatycznie oznacza karę 3000 zł.

Ostateczna praktyka będzie zależała od przepisów wykonawczych i sposobu ich egzekwowania. Mandaty zapewne będą znacznie niższe. Dlatego przedstawianie zmiany jako „nowego mandatu 3000 zł za brak apteczki” jest dużym uproszczeniem.

Apteczka w samochodzie w Europie — czy Polska robi coś wyjątkowego?

Nie. Obowiązek posiadania apteczki samochodowej funkcjonuje w wielu europejskich państwach, między innymi w Niemczech, Czechach, Austrii, Słowacji czy Chorwacji. Nie można więc powiedzieć, że pomysł Ministerstwa jest europejskim absurdem. Wręcz przeciwnie — rozwiązanie jest stosowane w innych krajach i ma swoje uzasadnienie.

Problemem nie jest więc sama apteczka. Problemem jest pytanie, czy obowiązek jej posiadania rzeczywiście poprawi bezpieczeństwo, jeśli nie będzie mu towarzyszyć edukacja kierowców.

Nie chodzi tylko o pudełko w bagażniku

Można wyobrazić sobie dwa samochody. W pierwszym nie ma apteczki, ale kierowca przeszedł dobre szkolenie z pierwszej pomocy i wie, jak zachować się podczas wypadku. W drugim apteczka jest, nawet najdroższa i najlepiej wyposażona, ale kierowca nie ma pojęcia, co z nią zrobić. Który samochód jest lepiej przygotowany do sytuacji awaryjnej?

Odpowiedź wydaje się oczywista.

Dlatego jeżeli państwo chce rzeczywiście poprawić bezpieczeństwo na drogach, powinno potraktować obowiązkową apteczkę jako element większego programu, a nie jako kolejny punkt do odhaczenia podczas kontroli.

Czy nowy obowiązek to przesada?

Raczej nie. Apteczka jest tanim, prostym i potencjalnie bardzo użytecznym wyposażeniem. Trudno więc przekonywać, że jej obecność w samochodzie stanowi nadmierne obciążenie dla kierowcy. Natomiast warto zastanowić się, czy po raz kolejny nie skupiamy się na tym, co łatwo skontrolować, zamiast na tym, co naprawdę może uratować życie.

Sprawdzenie apteczki jest proste. Zweryfikowanie, czy kierowca potrafi zatamować krwotok albo rozpocząć resuscytację, już nie.

Dlatego obowiązkowa apteczka może być dobrym pomysłem. Pod jednym warunkiem — że nie będzie jedynie substytutem wiedzy i praktycznych umiejętności. Jeśli wraz z nią pójdzie lepsza edukacja z pierwszej pomocy, kierowcy rzeczywiście zyskają nowe narzędzie bezpieczeństwa. Jeśli skończy się tylko na kolejnym obowiązkowym pudełku i groźbie mandatu, państwo będzie mogło powiedzieć, że wyposażyło samochody. Trudniej będzie powiedzieć, że nauczyło Polaków ratować życie.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj