- Bezprawnik -
- Środowisko -
- 55 groszy zamiast 50 za każdą butelkę kaucyjną. Sejmowa komisja zajmie się nowym pomysłem
55 groszy zamiast 50 za każdą butelkę kaucyjną. Sejmowa komisja zajmie się nowym pomysłem
Do Sejmu trafiła petycja, której autor proponuje, aby za zwrot opakowania konsument otrzymywał nie tylko zwrot kaucji, ale również dodatkowe 10 proc. jej wartości. Oznacza to, że przy kaucji wynoszącej 50 groszy klient dostawałby 55 groszy. Autor petycji uważa, że obecny system niesprawiedliwie obciąża konsumentów.
Czy obecny system kaucyjny niesprawiedliwie obciąża konsumentów?
Tak twierdzi autor petycji nr BKSP-153-X-1031/26, dotyczącej zmiany zasad funkcjonowania systemu kaucyjnego i wprowadzenia dodatkowej gratyfikacji finansowej za zwrot opakowań. Trafiła ona do Sejmu i będzie rozpatrzona przez Komisję do Spraw Petycji.
Autor petycji uważa, że obecny system kaucyjny przerzuca na obywateli obowiązki, które wiążą się z dodatkową pracą i wysiłkiem. W związku z tym żąda ustawowego zakazu nakładania na obywateli obowiązków mających charakter „nieodpłatnej pracy przymusowej” w związku z funkcjonowaniem systemu kaucyjnego.
System kaucyjny w Polsce działa od października 2025 roku, ale wciąż budzi frustrację.
Premia za zwrot opakowań. Konsument wykonuje nieodpłatną pracę, a w zamian odzyskuje tylko własne pieniądze
Jak czytamy w petycji:
Wprowadzenie systemu kaucyjnego powinno opierać się na partnerstwie i uczciwej stymulacji ekonomicznej, a nie na przymusie. Skoro obywatel poświęca swój prywatny czas i siły na zwrot opakowań „wszelkiej maści” do punktów zbiórki, powinien czerpać z tego realny benefit finansowy. Postuluję wprowadzenie zasady, zgodnie z którą zwrotowi kaucji towarzyszy premia dla obywatela w wysokości 10 proc. wartości kaucji.
Warto przy tym pamiętać, że w przyszłości w grę może wchodzić też wyższa kaucja – przepisy pozwalają podnieść ją nawet do 2 zł za opakowanie.
Czy argumenty autora petycji są zasadne? W pewnym sensie tak
Trzeba przyznać, że tego typu argumenty są zasadne, jeżeli weźmiemy pod uwagę fakt, że osoby chcące oddać opakowania muszą wykonać niemały wysiłek. Nie pomaga też to, że z automatami do butelek jest coś nie tak – tysiące z nich nie spełniają podstawowych wymagań. Zdarzało się również, że sklep odmówił zwrotu kaucji, choć nie miał do tego prawa.
Nie bez powodu wielu rządzących przyznaje, że system kaucyjny zrobił z Polaków śmieciarzy.
Autor petycji twierdzi nawet, że system kaucyjny w obecnej formie nosi znamiona nieodpłatnej pracy przymusowej, o której mowa w art. 65 ust. 2 Konstytucji RP.
System kaucyjny a Konstytucja RP. Autor petycji powołuje się na zakaz pracy przymusowej
Według autora petycji system kaucyjny jest niezgodny z wymienionym artykułem Konstytucji RP, zgodnie z którym obowiązek pracy może zostać nałożony tylko przez ustawę.
Polacy, mimo że wykonują pracę związaną z dowozem i umieszczaniem opakowań w automacie lub w sklepie, nie otrzymują za to dodatkowego wynagrodzenia, a jedynie zwrot własnych pieniędzy. I to nie zawsze w wygodnej formie – wielu klientów nie wie, że przysługuje im zwrot kaucji gotówką zamiast bonu na zakupy.
Dodatkowo Norwegowie zarabiają, a Polska traci na systemie kaucyjnym.
Ekspert Kancelarii Sejmu: system kaucyjny nie łamie Konstytucji
Dr hab. Tomasz Długosz, ekspert ds. legislacji w Biurze Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu, odniósł się do tej petycji.
Według niego zwracanie opakowań nie jest pracą przymusową w takim rozumieniu, jakie przedstawił jej autor. To dlatego, że ustawa nie nakłada na konsumenta obowiązku oddawania butelek czy puszek ani nie przewiduje kary za rezygnację z ich zwrotu. Według eksperta to właśnie możliwość odzyskania pieniędzy ma zachęcać do uczestnictwa w systemie.
Sejmowa Komisja do Spraw Petycji ma rozpatrzyć petycję w czwartek, 5 listopada 2026 r.
zobacz więcej:
