Większość Polaków o tym nie wie. Kaucję za butelki możesz odebrać w gotówce, nie tylko w bonie

Ile wynosi kaucja zwrotna i jak działa system

Zacznijmy od początku, aby wszystko dobrze usystematyzować. System kaucyjny zadebiutował w Polsce 1 października 2025 roku, choć jeszcze przynajmniej do stycznia włącznie (przynajmniej w mojej okolicy) z powodzeniem funkcjonowały napoje w opakowaniach bezkaucyjnych. Zresztą 1 stycznia 2026 r. system kaucyjny został — według ustalonego wcześniej planu — rozszerzony o szklane butelki o pojemności do 1,5 l. Samo wprowadzenie systemu kaucyjnego od początku budziło zresztą sporo wątpliwości.

Wysokość kaucji zwrotnej wynosi:

Kaucja jest zwrotna, o ile oddasz opakowanie do butelkomatu, ale nie każdy to robi. Co więcej, rządzący sami do końca nie wiedzą, ile opakowań trafia do systemu, a ile nie. Dane te mają być dostępne dopiero początkiem 2027 roku.

W każdym razie, jeśli tylko chcesz oddać pustą butelkę lub metalową puszkę, to nie jesteś skazany na bon na zakupy o wartości kaucji za zwrócone opakowania.

Sklepy wciskają bony na zakupy, jak tylko mogą

Pomyślmy logicznie: kupiłeś wodę mineralną w sklepie X, wypiłeś ją, oddajesz puste opakowanie i odbierasz zapłaconą kaucję podczas zakupu tego produktu. Zwrot chciałbyś przeznaczyć na zakupy w sklepie Y, problem w tym, że sklepowe butelkomaty zazwyczaj drukują bon na zakupy właśnie w sklepie X. W ten sposób wywierają presję, aby zwrócona kaucja i tak zasiliła konto tej samej placówki sklepowej.

Jak się okazuje, jest to niedopuszczalne. Cytowana przez portalsamorzadowy.pl wiceminister klimatu i środowiska Anita Sowińska wyjaśnia:

Zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi systemu kaucyjnego konsument ma mieć zapewnioną możliwość otrzymania zwrotu w formie pieniężnej — niezależnie od tego, czy sklep prowadzi zbiórkę ręczną, czy za pomocą automatów RVM i korzysta z drukowanych bonów.

Sprawa jest prosta i klarowna: kwotę z bonu (który swoją drogą zwykle jest ważny przez 30 dni od daty wydania) za zwróconą kaucję możesz wymienić na gotówkę w tym samym sklepie, a więc środki pieniężne możesz wykorzystać na zakupy w zupełnie innym miejscu czy w zupełnie innym celu. Warto przy tym wiedzieć, że jeśli sklep odmówił zwrotu kaucji, naraża się na dotkliwą karę finansową.

Jak robią to sieci handlowe

Niektóre sklepy informują o tym wprost w swoim regulaminie. Robi tak np. sieć Aldi, która oprócz ogólnych informacji na temat systemu kaucyjnego i sposobu postępowania z opakowaniami, dodaje jeszcze w ostatnim podpunkcie:

Odbierz bon, który możesz wymienić na gotówkę przy kasie lub pomniejszyć paragon o kwotę kaucji przy zakupach.

Nie sugeruję, że panuje jakaś zmowa sieci sklepów — te raczej po prostu wykorzystują niewiedzę konsumentów. A przecież można podejść do tej sprawy tak jak Aldi, które oficjalnie informuje o takiej możliwości zapewnianej przez obowiązujące przepisy.

Jeszcze inną drogę obrała Biedronka, która zlicza kaucję w aplikacji mobilnej. Szybko, prosto i przyjemnie? Nie do końca. Problem w tym, że nie można w ten sposób zebranych środków wymienić na fizyczną gotówkę — czy przypadkiem nie stoi to w sprzeczności ze stanowiskiem resortu?

Zwrot kaucji bez wizyty w sklepie i kwestie podatkowe

Warto też pamiętać, że rozwój sieci automatów sprawia, że niedługo oddasz butelkę w ramach systemu kaucyjnego bez wizyty w sklepie, o dowolnej porze dnia i nocy. Trzeba jednak uważać na jeden niuans — jeśli zwracane opakowania nie pochodzą z własnych zakupów, może pojawić się podatek od kaucji za butelki, bo skarbówka potrafi uznać masową zbiórkę za działalność gospodarczą.

Na marginesie: system kaucyjny miał odciążyć gminy, tymczasem opłaty za wywóz śmieci i tak rosną w całej Polsce.

W każdym razie, jeśli zwracasz butelki w sklepie, masz prawo wymienić bon kaucyjny na gotówkę.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj