- Bezprawnik -
- Technologie -
- Kiedyś czytanie z promptera, dziś generowanie wystąpień w AI. Mam nadzieję, że inni politycy nie pójdą w tę stronę
Kiedyś czytanie z promptera, dziś generowanie wystąpień w AI. Mam nadzieję, że inni politycy nie pójdą w tę stronę
Jestem entuzjastą sztucznej inteligencji, ale nie mam ochoty oglądać polityków zastępujących samych siebie wygenerowanymi sobowtórami. Jeśli ktoś chce mnie przekonać, że warto mu zaufać, niech przynajmniej osobiście wystąpi przed kamerą. To chyba niezbyt wygórowane oczekiwanie.
Marek Woch przemawia jako cyfrowy sobowtór. Pałac można już wygenerować
Marek Woch, który ma za sobą start w wyborach prezydenckich, opublikował materiał, który wygląda jak przemówienie jego cyfrowego sobowtóra. Garnitur, flaga, godło, reprezentacyjne wnętrze. Aż zapytałem na X, czy polecenie dla generatora brzmiało: „Zrób tak, żeby wyglądało, że przemawiam jako prezydent”.
Nie znam użytego narzędzia ani sposobu przygotowania filmu. Widzę natomiast estetykę, która bardziej kojarzy mi się z odgrywaniem głowy państwa niż z próbą normalnej rozmowy z wyborcami. Mam nadzieję, że większe partie nie uznają tego za wzór.
Awatar zamiast polityka. Chciałbym jednak zobaczyć człowieka
Oczywiście politycy od dawna korzystają z autorów przemówień, prompterów i specjalistów od wizerunku. Nagranie też można powtarzać do skutku. Tyle że przy cyfrowym sobowtórze odpada nawet konieczność osobistego wypowiedzenia przygotowanych zdań. Można wyprodukować pewność siebie, odpowiednią intonację i gesty. Marki już z tego korzystają, a w tekście o wygenerowanych twarzach reklam pisaliśmy wprost: twoja ulubiona influencerka nie istnieje.
Wyborca dostaje kolejną warstwę opakowania zamiast szansy ocenienia człowieka. Nie wiem, kto napisał tekst Wochowi, i nie zamierzam tego zgadywać. Samo zastępowanie własnego wystąpienia awatarem uważam jednak za kiepski sposób okazywania odbiorcom szacunku.
Deepfake w polityce a zaufanie wyborców
To wszystko trafia na niezbyt przyjazny grunt. W badaniu Pew Research Center z 2024 roku 57 proc. dorosłych Amerykanów bardzo lub skrajnie obawiało się wykorzystywania AI do rozpowszechniania fałszywych lub wprowadzających w błąd informacji o kandydatach i kampaniach. W Polsce o ingerencjach w wybory również mówi się od dawna.
Badanie dotyczyło dezinformacji, więc nie dowodzi niechęci do każdego awatara. Pokazuje jednak problem, z którym politycy muszą się liczyć. Czy naprawdę warto dokładać wyborcom kolejną zagadkę: ile z tego, co oglądają, wydarzyło się przed kamerą?
AI Act wymaga oznaczania deepfake'ów, ale nie przywróci dobrego smaku
Prawo przewiduje już pewne minimum. Stosowane od 2 sierpnia 2026 roku przepisy AI Act nakazują ujawniać sztuczne pochodzenie treści stanowiących deepfake. Chodzi o materiały, które przedstawiają m.in. istniejące osoby i mogą uchodzić za autentyczne. Komisja Europejska wyjaśniała już przy tym, kiedy tekst z ChatGPT trzeba oznaczać, a kiedy nie. Mam nadzieję, że pan Marek Woch, który tak ochoczo tytułuje się „doktorem nauk prawnych”, wie o obowiązujących przepisach.
Odbiorca powinien dostać jasną informację, że obraz lub nagranie wygenerowano albo zmodyfikowano. Ale ja w sumie nie o tym, bo również prawidłowo oznaczony awatar może być zwyczajnie żenujący. Obowiązek informowania odbiorców nie ma nic wspólnego z dobrym gustem.
Wolność słowa obejmuje również krytykę polityków
Nie potrzebuję urzędnika, który będzie rozstrzygał, czy polityk może publikować takie filmiki. Mogę za to powiedzieć, że mi się nie podobają, wyśmiać ich pompatyczność i uznać, że tracę zaufanie do osoby wybierającej taką komunikację. To również korzystanie z wolności słowa. Swoboda publikowania nie daje przecież prawa do przychylnego odbioru. Skoro polityk zabiega o naszą uwagę, mamy pełne prawo stawiać mu wymagania dotyczące także formy przekazu.
AI to więcej niż generator filmików i sztuczny slop
Piszę to jako człowiek, który kształci się w kierunku AI (praca magisterska w toku, pozdrawiam) i regularnie opisuje jej rozwój. Właśnie dlatego drażni mnie sprowadzanie tej technologii do zalewania internetu kolejnymi sztucznymi postaciami. Między innymi przez coś takiego AI dostało niezbyt ciekawą renomę – bo dla niektórych to po prostu kolejny sztuczny slop. Widać to choćby po tym, jak Polacy odbierają reklamy wygenerowane przez AI – oznaczenie „Wygenerowano przy użyciu AI” obniża zaufanie do marki u ponad połowy badanych.
Trudno, będziemy musieli jakoś to przetrwać i robić swoje – przynajmniej my, ludzie z branży, wiemy, że AI to nie tylko te generatory. Teraz piłka leży po naszej stronie: musimy udowodnić innym, że da się zrobić o wiele więcej dobrego i ciekawego niż filmik czy zdjęcie.
