Czy fizjoterapeuci potrzebują klauzuli sumienia?

Fizjoterapia a prawo

W zeszłym roku Sejm uchwalił ustawę o zawodzie fizjoterapeuty. Ustawa, która jeszcze nie weszła w życie (nastąpi to 31 maja), uregulowała zasady wykonywania zawodu fizjoterapeuty, ścieżkę kształcenia, kwestie odpowiedzialności zawodowej. Głównym celem, jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy, było określenie kompetencji, jakimi powinni legitymować się fizjoterapeuci - chodzi przede wszystkim o kwalifikacje i wykształcenie, niezbędne do wykonywania zawodu medycznego (jakim stał się zawód fizjoterapeuty).

O randze, jaką zyskali fizjoterapeuci, świadczy m.in. fakt, że w art. 6 ust 2 ustawy o zawodzie fizjoterapeuty ustawodawca przyznał fizjoterapeutom prawo do domagania się od lekarza zlecającego świadczenie uzasadnienia potrzeby wykonania świadczenia, a także - prawo do odmowy udzielenia świadczenia. Okazuje się jednak, że względy medyczne jako przesłanka do odmowy wykonania zabiegu dla części posłów to za mało: wzorem lekarzy, fizjoterapeuci również mają otrzymać prawo do skorzystania z tzw. klauzuli sumienia.

Klauzula sumienia

Projekt ustawy zmienia art. 6 ust 2 w ten sposób, że wprowadza następujący zapis:

Projektodawcy twierdzą, że zapis ten ma "doprecyzować" przesłanki odmowy wykonania świadczenia. Już samo w sobie takie tłumaczenie jest absurdalne, bo trudno mówić o precyzji w sytuacji, gdy ustawodawca odwołuje się do czegoś tak niedookreślonego jak "sumienie". Do tej pory - tzn. w uchwalonej ustawie z 2015 r. - przesłankami odmowy wykonania zlecenia lekarskiego były wyłącznie wątpliwości co do kwestii medycznych, przy czym wątpliwości te musiały być przez fizjoterapeutę uzasadnione w dokumentacji medycznej.

Sumienni lekarze

W świetle proponowanych zapisów fizjoterapeuta mógłby odmówić wykonania zabiegu, jako przyczynę podając wyłącznie niezgodność zabiegu z własnym sumieniem. Niestety, posłowie nie wskazują, w jaki sposób świadczenia z zakresu fizjoterapii mogłyby naruszać sumienie fizjoterapeutów. Widać tutaj kalkę z ustawy o zawodzie lekarza, gdzie w art. 39 zapisano: "Lekarz może powstrzymać się od wykonania świadczeń zdrowotnych niezgodnych z jego sumieniem". O ten przepis przez lata toczono boje, a nawet wypowiadał się o nim Trybunał Konstytucyjny - który orzekł, że zapisy ustawy, nakazujące lekarzowi korzystającemu z klauzuli sumienia, aby wskazał on innego lekarza celem wykonania świadczenia, są niezgodne z Konstytucją.

Czy jest szansa, że proponowane zapisy wejdą w życie? Znając sprawność aktualnej większości sejmowej, w skład której wchodzą autorzy proponowanych przepisów, zapewne tak się stanie. Ciekawe, które zawody jako następne doczekają się klauzuli sumienia. Kto wie, może za jakiś czas sprzedawca w Empiku będzie mógł legalnie odmówić sprzedaży brutalnej gry dziecku? Ponieważ projekt ustawy nie przewiduje, co ma zrobić nieszczęsny pacjent, któremu fizjoterapeuta odmówi wykonania zabiegu, w każdym takim wypadku polecamy kontakt z prawnikiem (np. poprzez [email protected]). W końcu zdrowie jest najważniejsze.