Sklep może odmówić zwrotu pieniędzy za wadliwy towar. Ale tylko raz

Wadliwym towarem może być praktycznie każda rzecz

Chyba każdemu z nas zdarzyło się kupić gdzieś jakiś wadliwy towar. Ja najczęściej miewam takie niezbyt przyjemne przygody z niedziałającą elektroniką albo trafiam na sprzedaż przeterminowanej żywności. Zazwyczaj nie muszę się zbytnio zastanawiać nad tym, co robić w takim przypadku. Rzecz jasna składam reklamację produktu i chcę odzyskać swoje pieniądze, jeśli w grę wchodzi kwota uzasadniająca choćby minimum wysiłku.

Jeśli chodzi o prawa konsumenta przy zakupach online, sprawa jest jasna. Konsumentom przysługuje wówczas prawo do odstąpienia od umowy bez podania przyczyny. Pewną niedogodnością pozostaje konieczność poniesienia kosztów odesłania nietrafionego zakupu. Sprzedawca nie może jednak co do zasady powiedzieć „nie”.

Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że w przypadku zakupów stacjonarnych sprawa wygląda inaczej. W rzeczywistości odstąpienie od umowy wciąż wchodzi w grę. Tym razem potrzebujemy jednak uzasadnienia. Jak najbardziej może nim być wada towaru.

Rękojmia konsumencka najczęściej sprowadza się do zwrotu pieniędzy, ale wcale nie musi tak być

„Odstąpienie od umowy” tak naprawdę stanowi jedno z uprawnień przysługujących konsumentowi w ramach tzw. rękojmi konsumenckiej, a więc odpowiedzialności sprzedawcy wobec kupującego z powodu wady sprzedanej rzeczy. Sprowadza się ono właśnie do żądania zwrotu pieniędzy.

Nie jest przy tym jedyną możliwością, jaką dysponujemy w takim przypadku. Co istotne: także sprzedawca niekoniecznie musi się tak po prostu zgodzić na odstąpienie przez nas od umowy. Interesującym nas przepisem, który kształtuje obowiązki sprzedawcy z tytułu rękojmi, jest art. 560 §1 kodeksu cywilnego:

Jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli rzecz była już wymieniona lub naprawiana przez sprzedawcę albo sprzedawca nie uczynił zadość obowiązkowi wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady.

Jeżeli sprzedawca woli wymienić towar, to musi działać szybko

Od razu możemy zauważyć, że oprócz odstąpienia od umowy możemy równie dobrze zażądać obniżenia ceny. Zazwyczaj robimy to wtedy, kiedy zakupiony produkt ma jakąś wadę, która nie przekreśla całkowicie jego użyteczności. To my decydujemy, czego żądamy od sprzedawcy.

Nie oznacza to, że nasze żądanie zawsze będzie musiało zostać zrealizowane. Sprzedawca ma jednego asa w rękawie. Jeżeli wymieni towar na sztukę pozbawioną wady albo będzie w stanie ją usunąć, to nie będzie musiał oddawać nam pieniędzy.

Haczyk tkwi w tym, że sprzedawca musi to zrobić niezwłocznie i bez wywoływania nadmiernych niedogodności dla nas. Obydwa te pojęcia nie należą oczywiście do przesadnie precyzyjnych. Na szczęście z pomocą przychodzi nam orzecznictwo sądów.

Ustawodawca nie zdefiniował terminu „niezwłocznie”

Przyjmuje się, że „niezwłocznie” nie należy utożsamiać ze słowem „natychmiast”. Mamy za to na myśli realny termin, który uwzględnia okoliczności danej sytuacji. Innymi słowy: wystarczający stronie działającej w dobrej wierze, by wywiązać się ze swojego zobowiązania.

Orzeczenia sądów cywilnych poruszające ten temat najczęściej dotyczą bardziej ogólnego art. 455, który określa, kiedy trzeba spełnić świadczenie, którego termin nie został konkretnie określony. Tam ustawodawca również posłużył się sformułowaniem „niezwłocznie”. Przykładem takiego orzeczenia jest wyrok Sądu Najwyższego o sygnaturze II CSKP 298/22.

Zwrotu pieniędzy można odmówić tylko jeden raz

Jeżeli zaś chodzi o „nadmierną niedogodność dla kupującego”, temat ten poruszył chociażby Sąd Okręgowy w Świdnicy oraz Sąd Okręgowy w Łodzi. Niedogodnością jest suma wszystkich uciążliwości związanych z naprawą albo wymianą. W grę wchodzi nie tylko długi czas oczekiwania, ale także kłopotliwa dostawa albo forma odbioru. Ponownie każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie.

Co istotne: sprzedawca może uchylić się od zwrotu pieniędzy tylko raz. Jeśli próba naprawy okazała się nie dość skuteczna albo wymieniony towar również miał wadę, a klient upiera się przy swoim, to sprzedawca jest zmuszony przyjąć odstąpienie od umowy do wiadomości.

Jeśli to sprzedawca woli oddać pieniądze, potrzebuje uzasadnienia, by odmówić wymiany albo naprawy towaru

Na koniec warto wspomnieć, że może się zdarzyć sytuacja odwrotna: kupujący chce wymiany rzeczy na sprawną, ale sprzedający nie jest zainteresowany takim rozwiązaniem. Wówczas decydujący może się okazać rachunek ekonomiczny. Zasady są przy tym zbliżone: sprzedawca jest związany żądaniem kupującego z jednym wyjątkiem, który znajdziemy w art. 561 §1:

Sprzedawca może odmówić zadośćuczynienia żądaniu kupującego, jeżeli doprowadzenie do zgodności z umową rzeczy wadliwej w sposób wybrany przez kupującego jest niemożliwe albo w porównaniu z drugim możliwym sposobem doprowadzenia do zgodności z umową wymagałoby nadmiernych kosztów. Jeżeli kupującym jest przedsiębiorca, sprzedawca może odmówić wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady także wtedy, gdy koszty zadośćuczynienia temu obowiązkowi przewyższają cenę rzeczy sprzedanej.

Sklep nie musi nam wymienić wadliwego towaru, jeśli najzwyczajniej w świecie nie ma go na stanie. Może także odmówić, jeśli wymiana albo naprawa wiązałaby się ze stanowczo zbyt wysokim kosztem względem zwrotu pieniędzy. W przypadku transakcji pomiędzy przedsiębiorcami wystarczy nawet, że zwrot okaże się tańszy dla sprzedawcy o choćby grosz.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj