Home -
Edukacja -
Podobno Polska nie chce mieć z Rosją nic wspólnego. Tymczasem w polskich szkołach trwa „rusyfikacja”

Podobno Polska nie chce mieć z Rosją nic wspólnego. Tymczasem w polskich szkołach trwa „rusyfikacja”

Chyba rzeczywiście nie do końca wyszliśmy z PRL-u. Widać to, zwłaszcza gdy temat schodzi na naukę języków obcych. Oczywiście bezsensowne jest obrażanie się na język jako taki, bo język trudno obwiniać o historię, podobnie jak bezcelowe byłoby wyszydzanie artystów wyłącznie z powodu ich przynależności narodowej. A jednak nie sposób nie zauważyć paradoksu – w kraju, który kategorycznie odcina się dziś od wszystkiego, co rosyjskie, wciąż tkwimy przy języku rosyjskim w systemie edukacji.

Miłosz Magrzyk19.01.2026 7:58

Edukacja

19.01.2026 7:58

Miłosz Magrzyk

redaktor

To dziwi, szczególnie gdy spojrzymy na potrzeby młodych ludzi i ich przyszłość. Niemiecki – choć także obciążony historią – łatwiej uzasadnić, bo nadal mnóstwo Polaków pracuje w Niemczech i znajomość tego języka ma po prostu sens użytkowy. Rosyjskiemu takiego ugruntowania brakuje, mimo że według ostrożnych szacunków poza Rosją tym językiem włada nawet 100 mln ludzi.

Niemiecki, francuski, rosyjski… czasami jedynym wyborem jest brak wyboru

Do szóstej klasy szkoły podstawowej dzieci uczą się jednego języka obcego. Sytuacja zmienia się w klasie siódmej, ponieważ wtedy obowiązkowa staje się nauka dwóch obcych języków nowożytnych. Pierwszym bezdyskusyjnie przytłaczająco wszechobecnym w polskich szkołach jest język angielski, a drugim... no właśnie.

Jako drugi język obcy szkoły oferują np. niemiecki lub francuski albo rosyjski. Do nauki tego ostatniego wbrew powszechnej polskiej niechęci do Rosji w części szkół uczniowie mogą być poniekąd zmuszani przez uniemożliwienie im łatwego dostępu do lingwistycznej alternatywy.

Prawo nie wskazuje bowiem, jaki drugi język obcy ma być nauczany – decyzję podejmuje dyrektor w porozumieniu z radą pedagogiczną i organem prowadzącym, biorąc pod uwagę możliwości kadrowo-organizacyjne. Jeśli bezproblemowy dostęp szkoła ma wyłącznie do rusycystów, wybór dla dyrektora chcącego mieć spokojną głowę będzie bezdyskusyjny. Ale czy kryterium łatwej dostępności nauczyciela powinno przeważać nad interesem ucznia?

Język rosyjski utrzymał się w ponad 2 tys. szkół w Polsce

Dane przywołane przez Rzeczpospolitą i bazujące na informacjach od MEN-u pokazują, że lekcje języka rosyjskiego są prowadzone w ponad 2 tys. szkół w Polsce, a jako języka dodatkowego uczy się go ponad 166 tys. dzieci. Rosyjski jest dostępny w 970 podstawówkach, 1133 szkołach średnich i 12 przedszkolach. W 44 szkołach podstawowych, 129 szkołach średnich i jednym przedszkolu rosyjski to jedyny język obcy.

W 2023 roku do egzaminu z rosyjskiego przystąpiło 1492 polskich ósmoklasistów, natomiast liczba nauczycieli rusycystów spadła w dwa lata z 2440 do 2127.

Na tablicy szkolnej odbija się cień PRL-u

Nie da się mówić o rosyjskim w polskiej szkole bez kontekstu historycznego. W PRL-u był to język narzucony Polakom i funkcjonował w edukacji jako symbol zależności politycznej. Nic dziwnego, że po 1989 roku nastąpiło gwałtowne odwrócenie trendu, a to angielski aspirował do języka obcego pierwszego wyboru Polaków. Rosyjski zniknął z kanonu, ale pozostał w systemie jako opcja podtrzymywana siłą przyzwyczajenia i dostępności kadry.

Język obcy to przede wszystkim narzędzie. Ma otwierać drzwi, ułatwiać mobilność i zwiększać szanse zawodowe. Jeśli młodzież uczy się go bez przekonania, tylko dlatego, że „tak wyszło” z powodu braku językoznawców, trudno oczekiwać efektów i wyniesienia z zajęć wartościowej lekcji na przyszłość. Może więc problem tkwi w tym, że edukacja wciąż nie nadąża za rzeczywistością, a cień PRL-u, mimo że coraz bledszy, nadal pada na tablicę?

Jasne, w romantycznej wizji języka można uczyć się przede wszystkim dla siebie – np. po to, żeby czytać książki w oryginale, ale oferowanie rosyjskiego tylko dlatego, że brakuje nauczycieli innych języków, chociażby obiecującego hiszpańskiego, to ewidentny falstart.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj

Dołącz do dyskusji

zobacz więcej:

dzieci,język angielski,języki obce,nauczyciele,szkoła,uczniowie

Najnowsze

Warte Uwagi

Pielęgniarka jeździ do pracy taksówką. „To żadna rozrzutność, tylko czysta matematyka”

10.02.2026 16:26, Aleksandra Smusz

Jeśli ścieżki rowerowe istnieją, rowerzyści mają obowiązek poruszać się właśnie po nich. I kropka

10.02.2026 15:41, Marcin Szermański

W taki sposób najlepiej ubezpieczyć mieszkanie lub dom. Rzecznik Finansowy przypomina

10.02.2026 14:52, Marek Śmigielski

Znowu będzie można dostać od 300 do 500 zł na wakacje. I to bez kryterium dochodowego

10.02.2026 14:06, Edyta Wara-Wąsowska

Czy ochroniarz w Biedronce lub Lidlu może przeszukać twoją torebkę? Rozstrzygamy wątpliwości

10.02.2026 13:23, Aleksandra Smusz

Najem nie zawsze chroni przed eksmisją. I to nawet kobiety w ciąży

10.02.2026 12:40, Mateusz Krakowski

PKP rusza za swoim programem lojalnościowym. Będzie można zyskać darmowe bilety

10.02.2026 12:01, Edyta Wara-Wąsowska

To narzędzie pozwoli uniknąć błędów przy przelewach. W Polsce pojawi się w 2027 roku

10.02.2026 11:12, Marek Śmigielski

Żabka podobno nie konkuruje z McDonald's i KFC. Ale po cichu zajmuje ich miejsce

10.02.2026 10:33, Mateusz Krakowski

Nawet 19 tys. zł za metr kwadratowy. Średnie ceny mieszkań znowu wzrosły

10.02.2026 9:49, Edyta Wara-Wąsowska

Mamy neutralne płciowo nazwy stanowisk. Teraz czas na obowiązkowe dwuczłonowe nazwiska

10.02.2026 9:09, Miłosz Magrzyk

PZU przewiduje dalsze obniżki stóp procentowych. I to już niedługo

10.02.2026 8:26, Marek Śmigielski

O tyle wzrosną emerytury i renty po waloryzacji w 2026. Jest trochę lepiej niż zapowiadano

10.02.2026 7:51, Marcin Szermański

FedEx skupuje InPost za 15,60 euro za akcję. Brzoska miał rację, że rynek go nie docenia

10.02.2026 7:15, Filip Dąbrowski

Elektryki miały podbić rynek używanych aut w Polsce. Zamiast tego królują 13-letnie diesle

10.02.2026 7:00, Mariusz Lewandowski

Żyli razem 20 lat, spłacali wspólny kredyt. Po jego śmierci spadek dostała teściowa, z którą się nie znała

10.02.2026 6:44, Jerzy Wilczek

Odziedziczył mieszkanie i sprzedał je po roku. Podatku nie zapłacił ani złotówki, bo znał jeden przepis z 2019 roku

10.02.2026 6:12, Jerzy Wilczek

Był prezesem własnej spółki. Wspólnicy odwołali go jedną uchwałą, nie pytano go nawet o zdanie

10.02.2026 5:39, Jerzy Wilczek

ChatGPT pozwoli sprawdzić, kto z twoich znajomych też z niego korzysta. Żeby jeszcze lepiej rozumiał, kim jest wredna Pati z biura

09.02.2026 18:40, Mariusz Lewandowski

Jako przedsiębiorca powinieneś unikać gratisów. Łatwo sobie nimi zaszkodzić

09.02.2026 16:03, Miłosz Magrzyk

Rządowy „Poradnik bezpieczeństwa” trafia na Allegro i Vinted. Kosztuje nawet 5000 zł

09.02.2026 15:19, Aleksandra Smusz

Opiekują się seniorami w Niemczech, by wyjechać na wakacje all inclusive. Polskie opiekunki żyją ponad stan

09.02.2026 14:32, Aleksandra Smusz

Mieszko R. nie trafi do więzienia. Morderca z UW raczej uniknie też ośrodka w Gostyninie

09.02.2026 13:40, Rafał Chabasiński

FedEx w InPost to jest bardzo mądry deal, wielki tryumf Rafała Brzoski, sporo zyska na tym Polska

09.02.2026 13:08, Jakub Kralka

Polacy nie chcą się ograniczać. Coraz więcej osób szuka nieruchomości w cenie powyżej 2 mln zł

09.02.2026 12:50, Edyta Wara-Wąsowska

Słoik premium. Żyje w Warszawie jak król, ale nie mówi innym, że bierze pieniądze od rodziców

09.02.2026 12:09, Aleksandra Smusz

Ocieplanie takiego domu może być kosztownym błędem. Polacy robią to jednak masowo

09.02.2026 11:29, Mateusz Krakowski

UE bierze się nie tylko za telefony, ale i laptopy. Od kwietnia 2026 kolejne zmiany

09.02.2026 10:37, Marcin Szermański

Masowa wymiana liczników w blokach do końca 2026 roku. Kto nie zdąży, zapłaci nawet 10 tys. zł

09.02.2026 9:52, Edyta Wara-Wąsowska

Wysłałeś film z kamerki na „Stop Cham”? Pirat drogowy może cię pozwać i wygrać

09.02.2026 9:16, Mateusz Krakowski