- Bezprawnik -
- Praca -
- 35 stopni i koniec pracy. Limit maksymalnej temperatury może wejść w życie od 2027 roku
35 stopni i koniec pracy. Limit maksymalnej temperatury może wejść w życie od 2027 roku
Jeśli nowe przepisy wejdą w życie, od 1 stycznia 2027 roku pracodawca będzie musiał wstrzymać pracę, gdy temperatura w pomieszczeniu przekroczy 35 stopni Celsjusza, a na otwartym powietrzu — 32 stopnie. To pierwsza tak konkretna regulacja dotycząca maksymalnej temperatury pracy w Polsce. Ale już teraz obowiązują przepisy, o których wielu pracowników nie wie.
Luka w polskim prawie, która działa na niekorzyść pracowników
Polskie przepisy od lat określają minimalne temperatury w miejscu pracy — w biurze nie może być zimniej niż 18 stopni, przy pracy fizycznej 14 stopni. To z tych regulacji wynika, że poniżej tej temperatury nie można uczyć się ani pracować. Górnej granicy jednak nie ma. Formalnie pracodawca może dziś kazać pracować w 38 stopniach bez naruszania litery prawa, o ile zapewni pracownikom wodę.
Właśnie to chce zmienić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Projekt nowelizacji rozporządzenia zakłada wprowadzenie limitów temperaturowych — 35 stopni w pomieszczeniach i 32 stopnie na zewnątrz. Po ich przekroczeniu pracodawca będzie zobowiązany do wstrzymania pracy. Przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 roku.
Związkowcy oceniają tę zmianę pozytywnie, ale wskazują, że sama temperatura to nie wszystko. Zdaniem przewodniczącego OPZZ Piotra Ostrowskiego na odczuwalny upał wpływają też wilgotność i wiatr — a tego obecny projekt w pełni nie uwzględnia.
To przysługuje ci już teraz
Czekając na nowe przepisy, warto wiedzieć, że obecne regulacje nie są zupełnie puste. Pracodawca ma dziś obowiązek zapewnienia napojów dla pracowników w dwóch konkretnych sytuacjach: gdy temperatura na otwartej przestrzeni przekracza 25 stopni Celsjusza, a w pomieszczeniu zamkniętym — 28 stopni. Napoje muszą być dostępne przez całą zmianę roboczą, nie tylko w wybranych godzinach.
Wyjątek dotyczy pomieszczeń wyposażonych w klimatyzację lub wentylację — jeśli temperatura dzięki nim nie przekracza 28 stopni, pracodawca jest zwolniony z obowiązku dostarczania napojów. Gdy jednak temperatura jest wyższa, klimatyzacja nie zwalnia go z tego obowiązku. Innymi słowy: klimatyzacja w biurze, które latem nagrzewa się do 30 stopni, nie wystarczy.
Za nierespektowanie obowiązku zapewnienia napojów grozi pracodawcy grzywna w wysokości od 1 do 30 tysięcy złotych.
Kiedy możesz odmówić pracy?
To, czego wiele osób nie wie, wynika wprost z Kodeksu pracy. Jeśli warunki pracy zagrażają zdrowiu lub życiu pracownika, ma on prawo powstrzymać się od wykonywania obowiązków — pod warunkiem że niezwłocznie poinformuje o tym przełożonego. Przepis nie mówi wprost o temperaturze, ale ekstremalne upały mogą stanowić podstawę do jego zastosowania, szczególnie przy ciężkiej pracy fizycznej. To na tej podstawie analizuje się dopuszczalną odmowę przyjścia do pracy w upał.
W praktyce egzekwowanie tego prawa bywa trudne, bo ocena „zagrożenia dla zdrowia" jest subiektywna i może być kwestionowana przez pracodawcę. Nowe przepisy mają właśnie to zmienić — zamiast oceny sytuacji, będzie twarda liczba na termometrze.
Co może zrobić pracodawca już teraz, bez żadnych przepisów?
Prawo nie zabrania pracodawcy działać ponad wymagane minimum. Szef OPZZ wymienia kilka rozwiązań, które firmy mogą wdrożyć od razu: skrócony czas pracy w upały, dodatkowe przerwy, wentylatory lub klimatyzacja, praca zdalna tam gdzie jest możliwa, czy przesunięcie godzin pracy na chłodniejsze pory dnia. Trzeba przy tym pamiętać, że przeniesienie zadań do domu wiąże się z pokrywaniem kosztów pracy zdalnej, takich jak zużycie prądu czy internetu.
Żadne z tych rozwiązań nie wymaga zmiany prawa — wymaga tylko decyzji po stronie pracodawcy. To ważne, bo na nowe przepisy poczekamy jeszcze półtora roku, a letnie temperatury w Polsce są z każdym rokiem wyższe.
zobacz więcej: