MF chce większej ochrony przed eksmisją "na bruk". Nowy pomysł rządu

Koniec z eksmisją „na bruk" przy egzekucji administracyjnej — nowy pomysł rządu

Na razie nie wiadomo, kiedy dokładnie zaprezentowany zostanie ostateczny, zatwierdzony kształt nowelizacji; przedstawiciele ministerstwa twierdzą jedynie, że nie może w niej zabraknąć realnego wsparcia dla osób najbardziej narażonych na bezdomność. Potencjalne wyrzucanie ludzi prosto na ulicę — niezależnie od tego, z jakich długów miałoby to wynikać — wzbudza sporo kontrowersji. Z tego względu interesująca może okazać się alternatywa zaproponowana w najnowszym dokumencie.

Jak twierdzą autorzy pomysłu, obecne przepisy mocno i dość niesprawiedliwie różnicują dłużników. O ile w przypadku egzekucji sądowej prawo cywilne zapewnia szereg gwarancji i wprost przewiduje generalny zakaz eksmisji na bruk, o tyle egzekucja prowadzona na podstawie decyzji administracyjnych jest w tej kwestii pełna luk. Zdaniem projektodawców lepszym rozwiązaniem byłoby ujednolicenie tych standardów, aby uniknąć sytuacji naruszających godność człowieka.

Zimowy okres ochronny przy decyzjach administracyjnych

Osoby fizyczne, wobec których wydano decyzję o opróżnieniu lokalu, mogłyby wreszcie liczyć na zimowy okres ochronny najemców. Zgodnie z propozycją resortu eksmisji co do zasady nie będzie można przeprowadzać od 1 listopada do 31 marca następnego roku. Trzeba przyznać, że w takim wariancie dłużnicy mieliby sporo do zyskania.

Jeśli egzekucja dojdzie do skutku poza tym okresem, egzekutor przeniesie takie osoby w pierwszej kolejności do innego lokalu, do którego mają one jakikolwiek tytuł prawny. Jeśli go nie posiadają, eksmisja zostanie wstrzymana do czasu, aż gmina zapewni im tymczasowe pomieszczenie, miejsce w noclegowni lub odpowiednie schronisko dla bezdomnych z usługami opiekuńczymi.

Wzmocniona ochrona słabszych — nowe wyzwanie dla gmin

Należy jednak zauważyć, że rząd musiałby najpierw zaprojektować sprawne mechanizmy pozwalające samorządom na masowe i płynne zapewnianie takich tymczasowych miejsc. Nie da się ukryć, że stopień ochrony społecznej faktycznie byłby wtedy znacznie wyższy, ale obciążenie samorządów wzrosłoby równie wyraźnie.

Projekt zakłada ponadto szczególną ochronę precyzyjnie wybranych grup. Jeśli obowiązek opuszczenia lokalu dotyczy kobiety w ciąży, osoby małoletniej, niepełnosprawnej lub ubezwłasnowolnionej (a także sprawujących nad nimi opiekę domowników), postępowanie z automatu zostanie zawieszone. Z takich samych przywilejów skorzystają osoby obłożnie chore, posiadające status bezrobotnego, a także emeryci i renciści spełniający określone kryteria pomocy społecznej. W takiej sytuacji to wierzyciel będzie musiał wystąpić do sądu powszechnego z powództwem o ustalenie uprawnień takiej osoby do zawarcia umowy najmu socjalnego.

Kiedy eksmisja nie zostanie wstrzymana?

Oczywiście nowe przepisy przewidują wyjątki od reguły. Z ochrony przed wyrzuceniem na bruk nie skorzystają osoby, którym wypłacono już stosowne odszkodowanie lub choćby zaliczkę za utratę własności opróżnianego lokalu. Okres ochronny nie obejmie też dzikich lokatorów zajmujących pomieszczenia bez tytułu prawnego — eksmisja niepłacących lokatorów w takich przypadkach nadal będzie mogła przebiegać bez ograniczeń. Z ochrony wyłączeni zostaną również sprawcy przemocy domowej, a także osoby, które w rażący i uporczywy sposób wykraczają przeciwko porządkowi domowemu, zatruwając życie sąsiadom.

Skala problemu — ponad 13 tysięcy wniosków o eksmisję

Z danych Ministerstwa Sprawiedliwości wynika, że tylko w latach 2022–2024 do kancelarii komorniczych wpłynęło ponad 13,5 tysiąca wniosków o eksmisję z mieszkania, z czego do połowy 2025 roku niemal 12,8 tysiąca wciąż pozostało do wykonania.

Wydaje się, że upór władz w dążeniu do cywilizowania i uszczelniania procedur egzekucyjnych jest na tyle duży, że jakieś formy namacalnego wsparcia i minimalnych gwarancji dla dłużników w końcu zostaną przeforsowane. W ciągu kilku najbliższych miesięcy powinniśmy poznać ostateczną propozycję rządu i datę wejścia w życie nowych przepisów.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj