Babcia dała wnukowi 25 000 zł na komunię. Skarbówka może zażądać 6 250 zł

Drogie prezenty komunijne mogą zainteresować organy podatkowe

Czy to się nam podoba, czy nie, prezenty komunijne to nieodłączny element polskiej tradycji. Obsypywanie dziecka przyjmującego po raz pierwszy sakrament ma charakter czysto świecki. Niektórzy nawet zwalczają tę tradycję jako odwracającą uwagę od duchowego aspektu Pierwszej Komunii Świętej.

Nie da się także ukryć, że niekiedy mamy do czynienia z dość sporym wydatkiem. Niektóre dane sugerują, że typowy polski chrzestny albo dziadkowie wręczają dziecku od 800 do nawet 2 500 zł. Wciąż lepszy pomysł niż kupowanie dziesięciolatkowi quada.

Za transferami większych kwot pomiędzy obywatelami kroczy także zainteresowanie organów podatkowych. Mamy w końcu do czynienia z darowizną, która podlega opodatkowaniu specjalnym podatkiem. Na szczęście w przypadku prezentu od babci można jej bardzo łatwo uniknąć. To, jak w praktyce wygląda opodatkowanie prezentów komunijnych, zależy przede wszystkim od tego, kto wręczył upominek i ile był wart.

Pieniądze w kopercie przekreślają skorzystanie z grupy zerowej

Nie mam na myśli tzw. grupy zerowej, która obejmuje darowizny od małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę. W tym przypadku skorzystanie ze zwolnienia bez limitu wartości darowizny wymaga spełnienia dwóch warunków.

Musimy w ciągu 6 miesięcy zgłosić nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych. Dodatkowo przekazanie środków pieniężnych musi się odbywać przelewem na rachunek obdarowanego, w ostateczności przekazem pocztowym.

W przypadku typowego prezentu komunijnego mamy do czynienia z gotówką w kopercie. O grupie zerowej możemy więc zapomnieć.

I grupa podatkowa i pięcioletnia kwota wolna

Nic jednak nie szkodzi, bo przecież pieniądze od babci cały czas zaliczamy do I grupy podatkowej. Do dyspozycji mamy więc pięcioletnią kwotę wolną wynoszącą aż 36 120 zł. Wydawać by się więc mogło, że nie musimy zaprzątać sobie głowy podatkiem. To jednak nieprawda. Podobny mechanizm działa nie tylko w maju — także podatek od prezentu wręczanego z innych okazji rządzi się tymi samymi zasadami grup podatkowych i kwot wolnych.

Miesiąc na zgłoszenie prezentu do urzędu skarbowego

Najważniejszą czynnością, jakiej musimy dokonać po otrzymaniu prezentów komunijnych, będzie złożenie zeznania podatkowego. Interesuje nas art. 17a ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Podatnicy podatku są obowiązani złożyć w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, w tym na podstawie art. 6 ust. 4, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania.

Art. 6 ust. 4 dotyczy właśnie darowizny. Siłą rzeczy nikt nie daje prezentów komunijnych w formie aktu notarialnego. Przy zwykłym wręczeniu pieniędzy w kopercie przyjmujemy więc, że obowiązek podatkowy powstanie z chwilą jej wręczenia. Tym samym mamy miesiąc na złożenie zeznania podatkowego.

Jeśli to zrobiliśmy, to kwestię opodatkowania prezentu komunijnego mamy z głowy. Problemy zaczynają się w momencie, gdy zignorujemy ciążący na nas obowiązek.

Karna stawka 20 proc. za niezgłoszoną darowiznę

Załóżmy, że nasza babcia miała gest. Wręczyła wnukowi nie 2 500 a 25 000 zł. Skarbówka akurat z jakiegoś powodu interesowała się naszymi dochodami i zaobserwowała podejrzaną wpłatę na nasz rachunek bankowy. Zostaliśmy więc wezwani do złożenia wyjaśnień.

Dopiero teraz przyznaliśmy się urzędnikom, że pieniądze to prezent komunijny od babci. Co w takiej sytuacji nas czeka? Odpowiedź na to pytanie znajdziemy w art. 15 ust. 4 tej samej ustawy.

Nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze darowizny lub polecenia darczyńcy podlega opodatkowaniu według stawki 20%, jeżeli obowiązek podatkowy powstał wskutek powołania się podatnika przed organem podatkowym w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej na okoliczność dokonania tej darowizny, a należny podatek od tego nabycia nie został zapłacony.

Przepis ten rozumieć należy w ten sposób, że zostanie wobec nas zastosowana karna stawka 20 proc. Warto dodać, że w tym przypadku żadne kwoty wolne nas nie chronią. Zapłacimy 20 proc. od wartości całej darowizny. Skoro prezent wynosił 25 000 zł, to karny podatek wyniesie 6 250 zł.

Skąd skarbówka wie o podejrzanej wpłacie

Warto przy tym pamiętać, że organy podatkowe nie działają po omacku. Jak wynika z przepisów, urząd skarbowy może sprawdzić konto bankowe podatnika i prześledzić historię jego wpływów oraz wydatków. Nietypowy transfer na rachunek osoby o skromnych dochodach to klasyczny sygnał, który potrafi uruchomić procedurę sprawdzającą.

Odmowa ujawnienia źródła dochodu to naprawdę kiepski pomysł

Może być jeszcze gorzej. Załóżmy, że żadnego prezentu komunijnego nie było. Kwota 25 000 zł nie ma pokrycia w naszych dochodach. Prawdę mówiąc, wzięła się w całości z naszych kombinacji, jak by tu uchylić się od opodatkowania.

Urzędnicy nie uwierzyli w nasze zapewnienia, że zarabiamy na nierządzie. W desperacji wpadliśmy na pomysł, by „przyznać się", że to tak naprawdę prezent komunijny od babci dla naszego dziecka. Co robi na naszym koncie? Chcieliśmy kupić obligacje skarbowe, jak na odpowiedzialnego rodzica przystało.

Jest jednak mały problem: nasze dziecko ma 12 lat. Znowu zostaliśmy przyłapani na kłamstwie. Idziemy więc w zaparte. W takiej sytuacji grożą nam oczywiście konsekwencje karnoskarbowe. Nasz dochód wciąż jednak trzeba jakoś opodatkować.

Karna stawka 75 proc. od dochodów z nieujawnionych źródeł

Tym razem może nas czekać karna stawka 75 proc. Zgodnie z art. 25e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stosuje się ją w przypadku dochodów z nieujawnionych źródeł. Więcej o tym, co grozi za ukrywanie dochodów, pisaliśmy osobno — sankcyjna stawka to zaledwie jedna z konsekwencji, bo w grę wchodzi też grzywna, a nawet kara pozbawienia wolności.

Skarbówkę zainteresuje też hojność biednej emerytki

Wspominam o nich nie bez powodu. Problemy może mieć również wyjątkowo szczodra babcia. W obydwu scenariuszach organy podatkowe mogą się zainteresować tym, skąd biedna emerytka miała pieniądze na tak absurdalnie hojny prezent komunijny.

Można się spodziewać, że nawet mniej ekstrawaganckie darowizny ze strony osoby o niskich dochodach i stosunkowo dużych wydatkach zwrócą uwagę Skarbówki. Sygnałem ostrzegawczym bywa sama dysproporcja: jeśli zarabiasz 5 tys. zł, ale nagle wpłynął przelew na 50 000 zł, to nie tylko fiskus, ale i sam bank może zażądać wyjaśnienia źródła środków.

Jeżeli nasza hipotetyczna babcia będzie w stanie wytłumaczyć pochodzenie pieniędzy na prezent, to nie czekają jej żadne przykre konsekwencje. Mogła w końcu sprzedać jakiś składnik swojego majątku, na przykład rodową biżuterię.

Jeśli jednak nie istnieje żadne racjonalne wytłumaczenie, to ponownie wracamy do opodatkowania dochodów z nieujawnionych źródeł. W skrajnie niefortunnym scenariuszu sankcja może objąć zarówno babcię, jak i obdarowanego.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj