Nie, zły Tusk nie przyjdzie i nie zabierze ci pieniędzy z PPK. Żaden premier tego nie zrobi

Reforma emerytalna z 2019 roku to jedna z moich ulubionych reform rządu Mateusza Morawieckiego

Pracownicze Plany Kapitałowe to jeden z lepszych pomysłów rządów Prawa i Sprawiedliwości. Prawdę mówiąc, reforma emerytalna przeprowadzona przez ekipę Mateusza Morawieckiego była naprawdę udana. Jakby tego było mało, Polacy również się do niej przekonali.

Zgodnie z najnowszymi danymi z 12 listopada swój rachunek w PPK ma już 4,57 mln osób. Łączna partycypacja wynosi 63,94 proc. Zgromadzony kapitał na koniec października przekroczył 60 mld zł.

Oczywiście nie mamy do czynienia z rozwiązaniem idealnym. W ostatnim czasie ponawiany jest postulat częstszego autozapisu do PPK pracowników, którzy z jakichś powodów zrezygnowali z uczestnictwa w programie. Obecnie dokonywany jest co 5 lat, najnowsza propozycja zakłada skrócenie tego okresu do 3 lat, a ja najchętniej przeprowadzałbym autozapis co roku.

Swój pomysł ogłosił również Polski Fundusz Rozwoju, który chciałby umożliwić PPK inwestowanie także poza polską giełdą – w fundusze private equity oraz długoterminowe inwestycje. Ta konkretna propozycja spotkała się z ostrym sprzeciwem właśnie Mateusza Morawieckiego.

Spór o PPK to kolejna polityczna nawalanka. Nie ma sensu zaprzątać sobie nią głowy

Były premier sformułował 6 listopada poważne zarzuty wobec obecnego rządu. Przez zamieszanie z Trybunałem Konstytucyjnym oraz tragedię w Krakowie jego słowa przeszły niemalże bez echa. Wciąż jednak warto się nad nimi pochylić:

Łapy precz od PPK!

Rozgrabienie OFE już pokazało, że Tusk i oszczędności Polaków to połączenie, które zawsze kończy się katastrofą!

Ostatecznie tezę Morawieckiego zdementował minister finansów i gospodarki Andrzej Domański, który zapewnił, że obecna władza jest zadowolona z PPK i nie zamierza przeprowadzać ich demontażu. Wręcz przeciwnie:

Ja o PPK wielokrotnie wypowiadałem się pozytywnie. To jest osiągnięcie, trzeba to przyznać, poprzedniego rządu. My dokładamy osobiste konta inwestycyjne, dokładamy Innovate Poland do tych narzędzi inwestycyjnych w Polsce i PPK nadal będą rozwijane.

Szef resortu finansów zapewnił również, że środki zgromadzone w PPK nie są w żaden sposób zagrożone. Sam pomysł rozszerzenia dozwolonych sposobów inwestowania nie wydaje się groźny. Wręcz przeciwnie – daje dodatkowe możliwości pomnażania środków uczestników. Trzeba przy tym pamiętać, że polska giełda wcale nie jest idealnym środowiskiem inwestycyjnym.

Pieniądze w PPK należą do pracownika i koniec

O wiele ciekawszy wydaje się sam fakt zestawienia PPK z przypadkiem OFE. Czy państwo w ogóle mogłoby wyciągnąć ręce po środki zgromadzone w Pracowniczych Planach Kapitałowych? Odpowiedź jest jednoznaczna i brzmi: „Nie, skąd w ogóle ten pomysł?”.

Tak kategoryczne stwierdzenie z mojej strony bierze się z przepisów ustawy o PPK. Ściślej mówiąc, mam na myśli art. 3 ust. 2:

Środki gromadzone w PPK stanowią prywatną własność uczestnika PPK, z zastrzeżeniem art. 105.

Innymi słowy: środki zgromadzone w naszym PPK nie są żadną mglistą obietnicą wypłaty na emeryturze wraz z państwową gwarancją. Mamy do czynienia z najzwyklejszym w świecie prawem własności. Zabranie ich pod względem prawnym byłoby tym samym, co przelanie pieniędzy z czyjegoś konta na państwowy rachunek w NBP.

Ktoś mógłby w tym momencie zwrócić uwagę na odesłanie do art. 105 i zapytać, czy środki z PPK faktycznie są nasze. Przepis ten rzeczywiście zawiera pewne ograniczenie naszego prawa własności, ale dotyczy ono jedynie wypłaty na wniosek uczestnika przed ukończeniem 60 lat.

Wówczas najzwyczajniej w świecie tracimy część korzyści wynikających z uczestnictwa w PPK. Otrzymamy z powrotem 100 proc. naszych wpłat pomniejszonych o podatek Belki i 70 proc. pieniędzy dopłacanych nam przez pracodawcę. Pozostałe 30 proc. trafi do ZUS jako nasza składka emerytalna. Bezpowrotnie tracimy państwowe dopłaty.

PPK i OFE tak naprawdę nie mają ze sobą zbyt wiele wspólnego

Dlaczego więc w ogóle zestawiać PPK i OFE? Odpowiedzią jest oczywiście potrzeba polityków, by okładać się nawzajem metaforycznymi maczugami po głowach w mediach społecznościowych. Bez ciągłego sporu nie mogliby podgrzewać emocji w elektoracie, które podtrzymują zainteresowanie ich stronnictwami.

Przypadek Otwartych Funduszy Emerytalnych był bardzo szczególny (nawiasem mówiąc, wciąż można zapisać się do OFE). Przede wszystkim warto przypomnieć, że w ustawie o OFE nie mieliśmy do czynienia z tak mocnymi gwarancjami prawa własności zgromadzonych środków.

Wręcz przeciwnie: składki przeliczano na jednostki rozrachunkowe, a dopłaty do emerytury stanowiły po prostu wypłatę dywidendy. Nie wolno nam było dysponować środkami w OFE, z wyjątkiem dyspozycji na wypadek naszej śmierci.

Niepopularna opinia: na „grabieży OFE” tylko zyskaliśmy

Słynna „grabież OFE” sprowadzała się do przeniesienia z kont uczestników do ZUS posiadanych przez fundusze obligacji skarbowych, które następnie umorzono. Manewr ten objął 51,5 proc. jednostek rozrachunkowych znajdujących się na rachunku każdego członka OFE.

Równowartość tych obligacji została jednak zapisana jako pieniądze na subkontach w ZUS tych uczestników OFE. Tym samym nasz stan posiadania nie ucierpiał. O reformie z 2014 roku powinniśmy myśleć raczej jak o przeniesieniu pieniędzy z jednego banku do drugiego. Różnica jest taka, że OFE pobierały od swoich członków naprawdę wysokie prowizje, a ZUS tego nie robi.

OFE lokowały pieniądze głównie w obligacje i pobierały za najprostszą inwestycję na świecie horrendalne prowizje

Na reformie OFE ucierpieli nie uczestnicy, ale same Otwarte Fundusze Emerytalne. Można jednak postawić tezę, że same są sobie winne. Masowo inwestowały przede wszystkim właśnie w obligacje skarbowe, co nijak nie uzasadniało kosztów obsługi OFE. Te konkretne papiery wartościowe mogliśmy przecież kupić sami – całkowicie za darmo. Wciąż możemy.

To nie koniec. Zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami ZUS przekazywał część składki uczestnika do OFE. Powstałą lukę należało pokryć z deficytu, który finansowano – jak zwykle – emisją obligacji skarbowych kupowanych przez OFE. Mieliśmy więc do czynienia z bardzo kosztowną iluzją profesjonalnego pomnażania kapitału emerytalnego. Reforma była niezbędna i wciąż przynosi rezultaty.

Skład portfeli PPK jest ściślej kontrolowany, a zarazem bardziej elastyczny. Im młodszy uczestnik, tym większa część jego środków trafia na giełdę. Dopiero środki starszych pracowników są w większym stopniu inwestowane w bezpieczne aktywa, takie jak obligacje. Jak możemy przeczytać na oficjalnej stronie internetowej PPK:

Przykładowo, począwszy od roku, w którym fundusz osiągnie swoją zdefiniowaną datę, udział części udziałowej nie może być większy niż 15% wartości aktywów funduszu, podczas gdy w momencie utworzenia funduszu mogło to być między 60% a 80%.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj