W razie zwolnienia z pracy pracownikowi przysługują konkretne prawa
Rozwiązanie umowy o pracę rodzi pewne obowiązki po stronie pracodawcy. Analogicznie oznacza to jednak pewne prawa dla pracownika – po zwolnieniu z pracy może domagać się nie tylko zapłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop czy wydania świadectwa pracy.
1. Wolne na poszukiwanie pracy
W okresie wypowiedzenia pracownik zwykle poszukuje innej pracy. Pojawia się tu jednak pewien problem – rozmowy rekrutacyjne bardzo często odbywają się w godzinach, w których pracownik musi wykonywać swoje obowiązki zawodowe.
Nie oznacza to jednak, że z rozmowami rekrutacyjnymi musi poczekać aż do upływu okresu wypowiedzenia. Przepisy przyznają mu dni wolne na poszukiwanie pracy. Jest to płatne zwolnienie, które przysługuje w wymiarze:
- 2 dni – w razie dwutygodniowego i miesięcznego okresu wypowiedzenia,
- 3 dni – przy trzymiesięcznym okresie wypowiedzenia.
2. Odprawa
Zwolnienie z pracy może też oznaczać dla pracownika prawo do odprawy pieniężnej. Najczęściej przysługuje ono w razie zwolnień grupowych. Przepisy przewidują jednak także sytuację, kiedy pracownik otrzyma odprawę mimo rozwiązania umowy z mniejszą liczbą osób czy nawet gdy tylko on utraci pracę. Mowa tu o przypadku, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników i rozwiązuje umowę o pracę wyłącznie z przyczyn niedotyczących pracownika (np. ze względu na upadłość przedsiębiorstwa).
Wysokość odprawy uzależniona jest od długości zatrudnienia u danego pracodawcy i stanowi równowartość:
- jednomiesięcznego wynagrodzenia – w przypadku zatrudnienia nieprzekraczającego 2 lat,
- dwumiesięcznego wynagrodzenia – gdy pracownik był zatrudniony od 2 do 8 lat,
- trzymiesięcznego wynagrodzenia – w przypadku zatrudnienia ponad 8 lat.
3. Odwołanie do sądu pracy
Zdarza się też, że dochodzi do wadliwego rozwiązania umowy o pracę. Dzieje się tak m.in. gdy pracodawca podaje nieprawdziwy powód rozwiązania umowy albo gdy wypowie ją pracownikowi, dla którego przewidziana została szczególna ochrona trwałości stosunku pracy.
Z tego powodu pracownik ma prawo odwołać się do sądu pracy. Może wtedy liczyć na uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne czy na przywrócenie do pracy (w zależności od tego, czy okres wypowiedzenia już upłynął, czy jeszcze trwa) albo na odszkodowanie.
4. Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy i ekwiwalent za niewykorzystany urlop
Prawa pracownika po zwolnieniu z pracy obejmują także możliwość zwolnienia go z obowiązków zawodowych w okresie wypowiedzenia. Taka decyzja zależy jednak nie do pracownika, a do pracodawcy, który może z własnej woli zwolnić pracownika z obowiązku pracy.
Warto też wspomnieć, że choć co do zasady sytuacja gdy pracodawca zmusza do urlopu jest niezgodna z przepisami, to pewnym wyjątkiem jest właśnie okres wypowiedzenia. Jeśli pracownikowi został urlop, pracodawca może nakazać mu jego wykorzystanie w okresie wypowiedzenia. Jeśli natomiast z tej możliwości nie skorzysta, powinien wypłacić ekwiwalent.
5. Odszkodowanie w przypadku natychmiastowego zwolnienia z przyczyn zależnych od pracodawcy
Istnieją też takie sytuacje, kiedy pracownik może natychmiast zwolnić się z pracy. Ma do tego prawo gdy:
- zostało wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie, a pracodawca nie przeniósł pracownika we wskazanym terminie do innej pracy,
- pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych.
W tym drugim przypadku pracownik może nie tylko rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia. Należy się mu także odszkodowanie odpowiadające okresowi wypowiedzenia.
10.03.2026 21:10, Mateusz Krakowski
10.03.2026 18:35, Mariusz Lewandowski
10.03.2026 15:53, Rafał Chabasiński
10.03.2026 15:41, Rafał Chabasiński
10.03.2026 13:59, Miłosz Magrzyk
10.03.2026 12:50, Marcin Szermański
10.03.2026 12:46, Aleksandra Smusz
10.03.2026 11:15, Piotr Janus
10.03.2026 9:08, Jakub Bilski
10.03.2026 8:34, Piotr Janus
10.03.2026 7:46, Aleksandra Smusz
10.03.2026 7:20, Mateusz Krakowski
10.03.2026 6:15, Aleksandra Smusz
09.03.2026 17:33, Joanna Świba
09.03.2026 16:14, Jerzy Wilczek
09.03.2026 13:33, Aleksandra Smusz
09.03.2026 13:26, Marcin Szermański
09.03.2026 8:14, Mariusz Lewandowski
09.03.2026 7:22, Mariusz Lewandowski
09.03.2026 6:39, Mateusz Krakowski
08.03.2026 15:08, Mateusz Krakowski
08.03.2026 14:32, Aleksandra Smusz
08.03.2026 13:25, Aleksandra Smusz
08.03.2026 12:16, Miłosz Magrzyk
08.03.2026 11:22, Jerzy Wilczek
08.03.2026 10:31, Piotr Janus
