"Przypomniałem sobie, że należy mi się urlop, ale zadowolę się też pieniędzmi". TSUE wydaje wyroki i staje po stronie pracowników

„Przypomniałem sobie, że należy mi się urlop”

TSUE wydał wyroki w sprawach dwóch niemieckich obywateli. Pierwszy z nich, Sebastian W. Kreuziger, odbywał płatną aplikację w administracji kraju związkowego Berlin. W ostatnich miesiącach aplikacji nie odbywał urlopu – nie składał zresztą wniosku, więc pracodawca uznał najwidoczniej, że „nie” znaczy „nie” i tym samym prawo do urlopu po prostu Kreuzigerowi przepada. Tymczasem jednak młody prawnik po zakończeniu aplikacji zwrócił się do pracodawcy o ekwiwalent pieniężny za urlop, którego nie wykorzystał. Administracja odmówiła mu, a Niemiec zaskarżył tę decyzję przed niemieckimi sądami administracyjnymi.

Druga sprawa dotyczy dość podobnej sytuacji – pracownik Tetsuji Shimizu zatrudniony przez Max-Planck-Gesellschaft dwa miesiące przed końcem umowy o pracę chciał wykorzystać zaległy urlop. On jednak złożył wniosek i nawet nie upierał się przy wskazanym przez siebie terminie. Ostatecznie jednak mógł wykorzystać tylko dwa dni urlopu, więc zwrócił się do pracodawcy o ekwiwalent pieniężny za pozostałe dni. Odmówiono mu, więc sprawa trafiła do niemieckich sądów pracy.

Federalny sąd pracy i wyższy sąd administracyjny dla Berlina i Brandenburgii zwróciły się do TSUE o wykładnię prawa unijnego. Chodziło o kwestię prawa pracownika do corocznego płatnego urlopu i ewentualnym zastąpieniem go ekwiwalentem pieniężnym. Sądom zależało na uzyskaniu informacji, czy prawo niemieckie (zakładające, że jeśli pracownik nie złoży wniosku o urlop, to traci i urlop i ekwiwalent) koliduje w tym zakresie z prawem unijnym.

Wyrok TSUE prawo do urlopu

Stanowisko Trybunału w obu wyrokach jest jasne. Pracownik nie może tracić automatycznie prawa do corocznego płatnego urlopu przysługującego mu na mocy prawa Unii. A tym samym - prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop jedynie z tego powodu, że nie złożył wniosku. Czyli jeśli pracownik nie złożył wniosku urlopowego w danym okresie rozliczeniowym to nie znaczy to, że pracodawca może uznać, że w takim razie pracownikowi nie przysługuje ani urlop, ani ekwiwalent pieniężny.

TSUE zastrzega jednak, że oba prawa (do urlopu i ekwiwalentu) mogą wygasnąć w konkretnej sytuacji – gdy pracownik celowo i świadomie nie złoży wniosku. Mimo że otrzymał wszystkie informacje ze strony pracodawcy na temat urlopu i czasu jego wykorzystania. Pracodawca musi jednak udowodnić, że dotrzymał obowiązku; prawdopodobnie wystarczy jednak dowód w postaci pisma z wszystkimi informacjami podpisanymi przez pracownika.

Uzasadnienie wyroków

TSUE argumentuje, że pracownik jest słabszą stroną w stosunku pracy i w związku z tym…mógłby zostać zniechęcony przez pracodawcę do powoływania się na przysługujące mu prawa, w tym prawo do urlopu lub ekwiwalent pieniężny. TSUE twierdzi, że pracodawca mógłby po prostu nastraszyć pracownika, że jeśli ten upomni się o coś, warunki jego pracy ulegną znacznemu pogorszeniu. Jedyna sytuacja, w której według TSUE racja jest po stronie pracodawcy to ta, gdy umożliwi on pracownikowi skorzystanie z jego prawa i przedstawi wszystkie niezbędne informacje, a ten – świadomie odmówi złożenia wniosku.