Koniec wiecznych długów wobec skarbówki. Sejm przyjął rewolucję w przedawnieniu podatków

Problem z dotychczasowymi przepisami: instrumentalne wszczynanie postępowań

Dotychczas fiskus miał w ręku narzędzie, które pozwalało mu praktycznie dowolnie przedłużać czas na dochodzenie należności podatkowych. Wystarczyło wszcząć postępowanie w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe — i bieg terminu przedawnienia zostawał zawieszony. Nie trzeba było tego postępowania prowadzić intensywnie ani zakończyć wyrokiem. Sam fakt jego wszczęcia wystarczał.

Organizacje pracodawców od lat alarmowały, że przepis był wykorzystywany instrumentalnie — nie po to, by realnie ścigać oszustów podatkowych, ale żeby zyskać więcej czasu na zakończenie postępowania podatkowego. Także sądy administracyjne wielokrotnie wytykały takie praktyki — pokazał to choćby korzystny dla podatników wyrok WSA dotyczący przedawnienia zobowiązań podatkowych we Wrocławiu. Nowela ma to zmienić.

Co dokładnie zmienia nowelizacja Ordynacji podatkowej?

Nowe zasady liczenia terminu przy nieujawnionych źródłach

Pierwsza istotna zmiana dotyczy sposobu liczenia terminu przedawnienia przy przychodach z nieujawnionych źródeł. Do tej pory zasady były mało czytelne. Po nowelizacji 5-letni termin będzie liczony od końca roku następującego po tym, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Koniec zawieszania przedawnienia przez KKS

Druga zmiana — i prawdopodobnie najważniejsza dla zwykłych przedsiębiorców — to likwidacja możliwości zawieszania biegu przedawnienia przez samo wszczęcie postępowania karno-skarbowego. Ten mechanizm znika. Tym samym kończy się okres, w którym przerywanie biegu przedawnienia służyło głównie jako wygodny sposób na wydłużenie postępowania podatkowego.

W zamian pojawia się nowa przesłanka zawieszenia, ale węższa i bardziej precyzyjna: dotyczy wyłącznie przypadków unikania opodatkowania. Jeśli Szef Krajowej Administracji Skarbowej wszczyna lub przejmuje postępowanie w tej konkretnej sprawie, bieg przedawnienia zostaje wstrzymany. Rusza ponownie dopiero po doręczeniu ostatecznej decyzji albo postanowienia kończącego sprawę.

Hipoteka i zastaw skarbowy — koniec wiecznych zobowiązań

Nowela likwiduje też instytucję nieprzedawniania się zobowiązań zabezpieczonych hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym. Zamiast tego wprowadza zawieszenie biegu terminu przedawnienia — ale tylko na czas trwania takiego zabezpieczenia i pod warunkiem, że podatnik został o nim powiadomiony. To ważna zmiana, bo dotychczasowy przepis oznaczał w praktyce, że takie zobowiązanie mogło nigdy się nie przedawnić.

Dla kogo nowe przepisy mają znaczenie

Przede wszystkim dla firm i przedsiębiorców, którzy mieli lub mają otwarte sprawy podatkowe ciągnące się latami. Jeśli urząd skarbowy wszczynał postępowanie karne skarbowe wyłącznie po to, by „zamrozić” termin przedawnienia, nowe przepisy mają to uniemożliwić. Warto przy okazji przypomnieć, jakie są typowe powody kontroli z urzędu skarbowego — bo to właśnie one najczęściej prowadzą do długotrwałych sporów z fiskusem.

Dla osób fizycznych, które nie rozliczały wszystkich dochodów, nowe zasady liczenia terminu przy przychodach z nieujawnionych źródeł dają większą przewidywalność, choć nie zmniejszają samego ryzyka odpowiedzialności. Sama kontrola podatkowa po wejściu w życie zmian nie będzie już tak łatwym narzędziem do wydłużania postępowań w nieskończoność.

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie

Nowe przepisy wejdą w życie po upływie trzech miesięcy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw — o ile ustawa zostanie podpisana przez prezydenta bez większych zmian ze strony Senatu.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj