- Bezprawnik -
- Finanse -
- Banki oceniają cię jak w szkole. Ten wynik przesądza o kredycie
Banki oceniają cię jak w szkole. Ten wynik przesądza o kredycie
Dla wielu Polaków decyzja banku o przyznaniu kredytu wciąż pozostaje zagadką. Dwie osoby osiągające podobne dochody mogą otrzymać zupełnie inną odpowiedź na wniosek kredytowy — jedna bez problemu uzyska finansowanie, druga spotka się z odmową. Kluczową rolę odgrywa tu scoring BIK, czyli punktowa ocena wiarygodności kredytowej klienta. Choć dla wielu osób jest to jedynie liczba widoczna w raporcie, w praktyce może ona decydować o możliwości zakupu mieszkania, samochodu czy uzyskania kredytu gotówkowego.
Czym jest scoring BIK i jak wpływa na zdolność kredytową?
Scoring BIK to punktowa ocena ryzyka kredytowego tworzona przez Biuro Informacji Kredytowej na podstawie historii zobowiązań klienta. Pod uwagę brane są m.in. terminowość spłat, liczba aktywnych kredytów, wykorzystanie limitów kredytowych oraz częstotliwość składania nowych wniosków. Im wyższy wynik, tym większe prawdopodobieństwo, że bank uzna klienta za wiarygodnego.
Niski scoring może natomiast oznaczać odmowę kredytu lub konieczność zaakceptowania mniej korzystnych warunków finansowania. Aby lepiej zrozumieć, co to jest punktacja kredytowa i jak wpływa na zdolność kredytową, warto prześledzić poszczególne czynniki składające się na ocenę.
Jak podkreśla dr Mariusz Cholewa, prezes Biura Informacji Kredytowej, historia kredytowa pozostaje jednym z najważniejszych elementów oceny ryzyka przez instytucje finansowe. Terminowość spłat, poziom zadłużenia oraz sposób korzystania z produktów kredytowych pozwalają ocenić prawdopodobieństwo terminowej spłaty zobowiązań w przyszłości.
Co najbardziej wpływa na ocenę punktową
Największe znaczenie dla scoringu mają opóźnienia w spłacie rat. Nawet kilkudniowe zaległości mogą negatywnie wpłynąć na ocenę, szczególnie jeśli zdarzają się regularnie.
Banki zwracają również uwagę na:
- wysokość aktualnego zadłużenia,
- korzystanie z kart kredytowych,
- liczbę aktywnych pożyczek i kredytów,
- częstotliwość składania wniosków kredytowych,
- długość historii kredytowej.
Szczególnie negatywnie oceniane są sytuacje, gdy klient w krótkim czasie składa wiele wniosków o kredyt. Dla algorytmów może to oznaczać problemy z płynnością finansową lub pilne poszukiwanie finansowania. Co więcej, samą karę za szukanie najlepszej oferty niewiele osób wie, że to może obniżyć zdolność kredytową — nawet zapytanie zakończone bez podpisania umowy pozostawia ślad w ocenie punktowej.
Jak poprawić scoring BIK
Dobra wiadomość jest taka, że scoring można poprawić. Wymaga to jednak czasu i konsekwencji. Najważniejsze kroki to:
Terminowa spłata zobowiązań
Element absolutnie podstawowy. Regularne regulowanie rat jest najważniejszym czynnikiem wpływającym na ocenę punktową.
Ograniczenie wykorzystania limitów
Eksperci zalecają, aby nie wykorzystywać maksymalnie dostępnych limitów na kartach kredytowych i rachunkach bieżących. Dla banków może to być sygnał zwiększonego ryzyka.
Unikanie wielu zapytań kredytowych
Składanie kilku lub kilkunastu wniosków jednocześnie może obniżyć scoring. Przed złożeniem wniosku warto więc dokładnie przeanalizować swoją sytuację finansową.
Budowanie historii kredytowej
Rozsądne korzystanie z produktów kredytowych i ich terminowa spłata pozwalają stopniowo zwiększać wiarygodność. Jak wskazuje ekspert kredytowy Krzysztof Kaczorek, nie istnieje szybki sposób na znaczącą poprawę punktacji. Scoring jest przede wszystkim odzwierciedleniem historii zobowiązań i terminowości ich regulowania, dlatego odbudowa wiarygodności wymaga czasu. Warto przy tym pamiętać, że nawet nowe formy finansowania mają znaczenie — płatności odroczone mogą storpedować nasz scoring BIK, jeśli nie są spłacane w terminie.
Czy można „wyczyścić” BIK?
Jeżeli dane znajdujące się w BIK są prawdziwe, nie można ich po prostu usunąć na życzenie klienta. Możliwa jest natomiast korekta błędnych informacji lub aktualizacja danych po spłacie zobowiązań. Eksperci ostrzegają również przed firmami reklamującymi usługi „czyszczenia BIK”. W wielu przypadkach takie oferty opierają się bardziej na marketingu niż na rzeczywistych możliwościach prawnych.
Coraz większa rola algorytmów w ocenie kredytowej
Znaczenie scoringu stale rośnie. W wielu bankach pierwsza ocena klienta odbywa się dziś niemal całkowicie automatycznie. Dopiero później sprawą zajmuje się analityk kredytowy. Oznacza to, że słaba punktacja może utrudnić uzyskanie finansowania, jeszcze zanim wniosek zostanie indywidualnie przeanalizowany przez pracownika banku.
Zdaniem ekspertów scoring kredytowy staje się współczesnym finansowym odpowiednikiem świadectwa szkolnego. Dobra ocena otwiera drogę do tańszego kredytu hipotecznego czy gotówkowego, podczas gdy słaba może oznaczać wyższe koszty finansowania albo całkowitą odmowę kredytu. Nie bez znaczenia są też praktyki samych instytucji — model scoringowy UOKiK bada pod kątem tego, czy nie ogranicza konkurencji między bankami.
Najważniejszy wniosek dla kredytobiorcy
Scoring BIK nie jest oceną majątku ani wysokości zarobków, ale przede wszystkim oceną naszych zachowań finansowych na przestrzeni czasu. Banki oczekują przewidywalności, regularności i terminowości. Dlatego najlepszym sposobem na budowanie wysokiej oceny punktowej nie jest unikanie kredytów za wszelką cenę, lecz rozsądne korzystanie z finansowania i terminowa spłata zobowiązań. Właśnie ta regularność, a nie jednorazowo wysoki dochód, najczęściej decyduje o tym, jak bank ocenia potencjalnego kredytobiorcę. Warto przy tym wiedzieć, jaki musisz mieć scoring BIK, żeby dostać kredyt, zanim złoży się wniosek.
zobacz więcej:
