Uczulenie na kosmetyk to nie zawsze wina wrażliwej skóry
Na początek warto podkreślić jedną rzecz: samo wystąpienie reakcji alergicznej nie oznacza automatycznie, że producent zrobił coś nielegalnego, przekroczył dopuszczalne stężenia, czy użył substancji niedozwolonych. Kosmetyki – nawet te dopuszczone do obrotu – mogą zawierać substancje uczulające. Prawo nie zakazuje ich stosowania, o ile mieszczą się w dozwolonych stężeniach i są prawidłowo oznaczone.
Problem zaczyna się wtedy, gdy uczulenie na kosmetyk wynika nie z indywidualnej wrażliwości konsumenta (a warto pamiętać, że alergie mogą pojawiać się wraz z wiekiem, a uczulać nas mogą nie tyle poszczególne składniki, co ich połączenia), lecz z naruszenia obowiązków przez producenta. I tu otwiera się droga do ewentualnych roszczeń.
Kiedy producent może ponosić odpowiedzialność?
Producent kosmetyku może odpowiadać, jeżeli produkt był niebezpieczny w rozumieniu prawa albo wprowadzający w błąd. Chodzi m.in. o sytuacje, w których skład kosmetyku nie odpowiada temu, co widnieje na opakowaniu, użyto substancji zakazanych albo przekroczono dopuszczalne normy.
Istotne znaczenie ma również sposób oznakowania produktu. Jeżeli kosmetyk zawiera składniki potencjalnie uczulające, a informacja o nich jest nieczytelna, niepełna albo ukryta w sposób utrudniający świadomy wybór, producent może ponosić odpowiedzialność za skutki ich stosowania. Dotyczy to także przypadków, gdy kosmetyk reklamowany jest jako „hipoalergiczny”, „dla skóry wrażliwej” lub „bezpieczny dla alergików”, a w praktyce wywołuje silne reakcje uczuleniowe.
Oczywiście w Polsce dochodzenie roszczeń w tym zakresie jest rzadkością. Jako ciekawostkę należy przytoczyć jednak sprawy z USA, gdzie jakiś czas temu pojawiły się pozwy zbiorowe przeciwko sieci supermarketów, za sprzedaż kosmetyków oznaczonych, jako „hipoalergiczne”, w sytuacji gdy w rzeczywistości uczulały. Z kolei w 2022 roku za to samo pozwano Wallmarta.
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która użyła kosmetyku
Polskie prawo jednak rządzi się swoimi prawami – skrajnie odmiennymi od amerykańskiego systemu precedensowego. Dlatego tutaj kwestie dowodowe nastręczają zdecydowanie większych problemów. Kluczowe jest wykazanie związku przyczynowego między użyciem produktu a powstałą reakcją alergiczną. Z reguły nie obejdzie się bez dokumentacji medycznej, opinii dermatologa lub alergologa, a czasem także opinii biegłego. A to niestety koszty, które w dodatku mogą się nie zwrócić.
Trzeba też udowodnić, że szkoda nie wynikała wyłącznie z indywidualnych predyspozycji organizmu, lecz z wadliwości produktu albo błędów po stronie producenta. Sam fakt, że ktoś jest alergikiem, nie przekreśla roszczeń, ale znacząco je komplikuje. Konieczne więc będzie badanie składu kosmetyku, pod kątem zgodności ze składnikami zadeklarowanymi na etykiecie.
Tego możesz dochodzić, jeżeli masz uczulenie na kosmetyk
Jeżeli uda się wykazać odpowiedzialność producenta, konsument może domagać się odszkodowania za koszty leczenia, leki, wizyty u specjalistów czy utracone zarobki. W niektórych przypadkach możliwe jest także dochodzenie zadośćuczynienia za ból, cierpienie i pogorszenie jakości życia.
Warto pamiętać, że sprawy o uczulenie na kosmetyk rzadko kończą się spektakularnymi odszkodowaniami, ale to nie znaczy, że wejście na drogę sądową nie ma sensu. Często takie sprawy pełnią też funkcję prewencyjną – zmuszają producentów do większej ostrożności i rzetelności. Niestety jednak zwykle procedura jest tak skomplikowana, że mało kto decyduje się na takie rozwiązanie.
Obserwuj nas w Google Discover
Podobają Ci się nasze treści?
Google Discover
