- Bezprawnik -
- Firma -
- Rząd zmienia ustawę o VAT. Te przepisy mogą cię uratować w sporze ze skarbówką
Rząd zmienia ustawę o VAT. Te przepisy mogą cię uratować w sporze ze skarbówką
Rząd przyjął nowelizację ustawy o VAT, która wprowadza kilkadziesiąt zmian — od ułatwień dla przedsiębiorców, przez nowe narzędzia weryfikacji kontrahentów, aż po rozszerzenie odpowiedzialności solidarnej. Najważniejsza z perspektywy codziennej działalności: od połowy 2026 roku status podatnika VAT będzie można sprawdzić wstecz — do pięciu lat.
Weryfikacja kontrahenta z datą wsteczną
Dziś Biała Lista podatników VAT pokazuje wyłącznie aktualny status podmiotu. To oznacza, że jeśli firma chce udowodnić, że w momencie wystawiania faktury kontrahent był czynnym podatnikiem VAT, nie ma do tego żadnego oficjalnego narzędzia. Po zmianie będzie można wyszukać status na konkretny dzień w przeszłości — maksymalnie pięć lat wstecz.
To zmiana, która ma realną wartość w sporach podatkowych. Przedsiębiorcy nie będą już musieli polegać wyłącznie na własnej archiwizacji zrzutów ekranu z wykazu — dotąd to właśnie taka aktualizacja danych w wykazie bywała źródłem problemów.
Skład VAT dla obrotu międzynarodowego
Projekt wprowadza instytucję składu VAT — uproszczenie dla firm działających w obszarze międzynarodowego obrotu towarowego. Mechanizm ma pozwolić na odroczenie momentu powstania obowiązku podatkowego, co poprawia płynność finansową przy transgranicznym przepływie towarów. Szczegóły techniczne dotyczące funkcjonowania składu mają zostać doprecyzowane w przepisach wykonawczych.
Odpowiedzialność solidarna — szerszy zakres
Nowelizacja rozszerza też zakres solidarnej odpowiedzialności nabywcy za zaległości podatkowe sprzedawcy. Dotychczas mechanizm ten dotyczył głównie transakcji towarowych. Po zmianach obejmie również wybrane usługi niematerialne — doradcze, zarządcze, reklamowe, rachunkowo-księgowe czy badawcze. Nie są to pierwsze zmiany w odpowiedzialności solidarnej, które rozszerzają krąg podmiotów odpowiadających za cudzy VAT.
Rozszerzenie dotyczy także drobniejszych usług budowlanych: robót szklarskich, malarskich i instalacyjnych poniżej progu 15 tysięcy złotych. To o tyle istotne, że wcześniej transakcje poniżej tego pułapu były poza zasięgiem przepisów o odpowiedzialności solidarnej.
Cios w karuzele VAT-owskie
Dodatkowy element: odpowiedzialność solidarna obejmie sytuacje, w których nabywca wiedział, że faktura opłacona mechanizmem podzielonej płatności pochodzi od podmiotu nieistniejącego. Przepis wymierzony jest w świadome uczestnictwo w karuzela VAT-owskich. Warto przy tym pamiętać, że sam split payment jest dziurawy i nie zawsze chroni uczciwego przedsiębiorcę tak, jak zakładał ustawodawca.
Mniej formalności i e-odprawa TAX FREE
Projekt likwiduje też dwa obowiązki, które od lat były uznawane za zbędne. Pierwszy to konieczność zapłaty VAT w ciągu 14 dni od wewnątrzwspólnotowego nabycia środka transportu. Drugi to obowiązek wykazywania w JPK_VAT podstawy opodatkowania przy zakupach od podmiotów niemających siedziby w Polsce, jeśli dotyczą towarów i usług zwolnionych z VAT.
Elektroniczne potwierdzenie wywozu towaru
Osobnym wątkiem jest e-odprawa dla podróżnych wyjeżdżających z towarem objętym procedurą TAX FREE. Zmiana pozwoli na samodzielne, elektroniczne potwierdzenie wywozu towaru za pośrednictwem narzędzi KAS — bez konieczności osobistego podejścia do stanowiska celnego. To kolejny krok w stronę cyfryzacji procedury, podobnie jak wcześniejszy, ułatwiony zwrot VAT dla podróżnych. Ten przepis zacznie jednak obowiązywać dopiero od stycznia 2028 roku.
Większość zmian wchodzi w życie 1 lipca 2026 roku. Część regulacji, w tym dotyczących składu VAT, ma zacząć działać od stycznia 2027 roku.