Jeżeli posiadasz nieruchomość i jeszcze tego nie zrobiłeś, to masz się czego bać

Obowiązkowy wpis do księgi wieczystej

Wpis do księgi wieczystej musi zostać dokonany zawsze, gdy właściciel zyskuje określone prawo do nieruchomości (bądź też w momencie, gdy nieruchomość ta zostaje obciążona). Wynika to z przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Wniosek o dokonanie wpisu (tak, wpisy w księdze wieczystej dokonywane są na wniosek, bardzo rzadko prawo przewiduje dokonanie takiego wpisu z urzędu) musi zostać złożony zawsze, gdy na przykład: nabywamy nieruchomość, otrzymujemy nieruchomość w darowiźnie, ustanawiana jest hipoteka na nieruchomości (bądź też hipoteka zostaje spłacona), dokonujemy podziału nieruchomości, ustanawiamy służebności, przekształcamy użytkowanie wieczyste w prawo własności, dziedziczymy nieruchomość, ustanawiamy prawo dożywocia, czy też stawiamy na działce budynek.

Co do zasady wniosek o wpis do księgi wieczystej składa właściciel nieruchomości lub użytkownik wieczysty (czasem mogą oni zlecić to działanie pełnomocnikom, na przykład przy nabyciu nieruchomości kwestie związane z księgami wieczystymi spoczywają na barkach notariusza). Czasem prawo złożenia wniosku o dokonanie takiego wpisu ma również wierzyciel.

Kary za brak wpisu do księgi wieczystej

Księgi wieczyste to w polskim porządku prawnym świętość, dlatego wpis do księgi wieczystej jest taki ważny. Teoretycznie, jeżeli dane prawo nie jest ujawnione w księdze wieczystej, to w świetle prawa nie istnieje. Osoba zobowiązana do dokonania odpowiedniego wpisu (czyli najczęściej właściciel nieruchomości) powinna złożyć stosowny wniosek niezwłocznie. Oczywiście to pojęcie jest bardzo szerokie – nie trzeba bowiem zaraz następnego dnia (na przykład po nabyciu spadku) pędzić z wnioskiem do odpowiedniego sądu. Można odczekać kilka dni, czy nawet tygodni, warto jednak zrobić to stosunkowo szybki i bez zbędnej zwłoki.

Nad osobami, dla których wpis do księgi wieczystej zszedł na dalszy plan i nie dopełniły tego obowiązku w rozsądnym terminie, wisi widmo kar. A kary te mogą być naprawdę wysokie – górna granica to 10 000 złotych. Oczywiście są rzadko stosowane, jednak historia zna przypadki, kiedy sąd, rozsierdzony niefrasobliwością uprawnionego, skorzystał z tej możliwości. Jako przykład można podać postanowienie Sądu Okręgowego w Słupsku z 2013 roku (IV Cz 567/13):

Oznacza to, że sądy w sytuacji, gdy już dochodzi do sporów o ustalenie stanu prawnego nieruchomości, nie tylko mogą nałożyć kary finansowe na osoby, które nie dopełniły swojego obowiązku w tym zakresie, ale są do tego zobowiązane.

Rękojmia ksiąg wieczystych

Wpis do księgi wieczystej jest naprawdę ważny, istnieje bowiem rękojmia wiary publicznej. To właśnie ten przepis (a konkretnie art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece) powoduje, że brak wpisu w księdze wieczystej, jest naprawdę ryzykowny:

Przykładowo, gdy nie ujawnimy w księdze naszego prawa, poprzedni właściciel może sprzedać nieruchomość ponownie i teoretycznie taka transakcja będzie nie do podważenia (jeżeli chodzi o kwestię własności nieruchomości, w takiej sytuacji bowiem mamy styczność z oszustwem, a osoba, która sprzedała nieruchomość dwa razy, naraża się na odpowiedzialność karną). Tak przynajmniej stwierdził Sąd Najwyższy w swoim postanowieniu z października 2023 roku (II CSKP 2128/22):

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj