Zachowek – czym jest, komu przysługuje i jak można go pozbawić?

Ustawodawca przyjmuje bowiem założenie, że są pewne granice dysponowania swym majątkiem i jakaś jego część powinna przypaść np. dzieciom i małżonkowi zmarłego, chyba, że osobom tym można zarzucić naganne zachowania określone w przepisach prawa. W niniejszym poście wskazuję szczegółowo  komu dokładnie przysługuje zachowek i jak można  go pozbawić.

Czym jest zachowek?

W polskim systemie prawnym są obecnie dwa rodzaje powołania do spadku, z ustawy oraz z testamentu. Możliwe jest również powołanie do spadku w części z ustawy w części z testamentu.

W pewnym podsumowaniu można wskazać, że w przypadku, gdy spadkodawca sporządza testament i powołuje w nim do całości spadku określoną osobę np. partnerkę to zstępni (np. dzieci), małżonek, rodzice spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, mają prawo do połowy wartości swego udziału w spadku, a jeżeli są trwale niezdolni do pracy lub małoletni do 2/3 wartości swego udziału w spadku.

Podstawą ustalenia zachowku jest udział spadkowy, który by przypadł uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym.

Dziedziczenie ustawowe jest następujące:

Pierwsze w kolejności są dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych np. wnuków dziecka.

W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice.

Udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku.

W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych.

Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych.

Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy.

Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku.

Komu natomiast nie przysługuje zachowek?

Prawa do zachowku nie mają następujące osoby:

A także osoby, które:

Jeśli chciał(a)byś uzyskać poradę prawnika w powyższym lub też innym zakresie, to z redakcją Bezprawnik.pl współpracuje zespół prawników specjalizujących się w poszczególnych dziedzinach, który solidnie, szybko i tanio pomoże rozwiązać Twój problem. Opisz go pod adresem e-mailowym [email protected], a otrzymasz bezpłatną wycenę rozwiązania sprawy.