Home -
Codzienne -
Zadośćuczynienie dla najbliższych. "Doszło do niepokojącej rozbieżności w orzecznictwie, która wymaga pilnego rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy"

Zadośćuczynienie dla najbliższych. "Doszło do niepokojącej rozbieżności w orzecznictwie, która wymaga pilnego rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy"

Kilka dni temu Sąd Najwyższy orzekł, że więź rodzinna nie jest dobrem osobistym. Kontrowersyjne orzeczenie wciąż budzi wiele emocji. Głównym problemem jest przede wszystkim rozbieżność linii orzeczniczych. Choć Sąd Najwyższy zaledwie rok temu w podobnych sprawach przyznawał zadośćuczynienie, teraz sędziowie są innego zdania. Taka rozbieżność nie pozostaje bez komentarza. Rzecznik Praw Pacjenta skierował wniosek o podjęcie uchwały rozstrzygającej kwestie przyznania zadośćuczynienia dla rodziny poszkodowanego. Minister Sprawiedliwości ma jeszcze inny pomysł – wprowadzenie nowych przepisów, które na dobre wyeliminują odmienne stanowiska sądów.

Joanna Majkowska31.10.2019 7:11

Codzienne

31.10.2019 7:11

Joanna Majkowska

redaktor

Nagłówki

Rzecznik Praw Pacjenta wystąpił z wnioskiem do Sądu Najwyższego

Rzecznik Praw Pacjenta skierował wniosek o podjęcie uchwały przez Sąd Najwyższy. Przedmiotem wniosku jest pytanie – czy osobie bliskiej poszkodowanego, który na skutek czynu niedozwolonego doznał ciężkiego i trwałego rozstroju zdrowia, może przysługiwać zadośćuczynienie pieniężne? Taka reakcja ze strony Rzecznika nie dziwi. Wprawdzie skład 7 sędziów Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych negował możliwość przyznania zadośćuczynienia bliskim poszkodowanego, jednak zaledwie kilka miesięcy wcześniej, bo w marcu 2018 roku skład 7 sędziów Izby Cywilnej podjął aż trzy uchwały zupełnie sprzeczne z najnowszym stanowiskiem. Z uchwał o sygnaturach III CZP 36/17, III CZP 60/17 i III CZP 69/17 wynika, że sąd może przyznać zadośćuczynienie dla najbliższych poszkodowanego, jeśli ten na skutek czynu niedozwolonego doznał ciężkiego i trwałego uszczerbku na zdrowiu. Warto też wspomnieć, że w sprawie III CSK 143/18 SN odmówił nawet przyjęcia skargi kasacyjnej dotyczącej podobnej sprawy, uznając, że nie ma potrzeby ponownego wypowiadania się na ten temat.

Problem z wykładnią może rozwiązać orzeczenie SN w rozszerzonym składzie

Orzecznictwo Sądu Najwyższego ma ogromne znaczenie przy rozstrzygnięciach sądów pierwszej i drugiej instancji. Pojawia się więc problem, co zrobić w sytuacji, gdy sam Sąd Najwyższy nie ma ugruntowanego zdania na dany temat. Jak zauważa Bartłomiej Chmielowiec – Rzecznik Praw Pacjenta:

Dotychczas sądy rozpatrywały sprawy, w których strony nie mogły dojść do porozumienia co do zasadności wypłaty zadośćuczynienia. W wielu przypadkach kompromis udało się wypracować bez sporu sądowego, teraz jednak nie jest to takie oczywiste. Ubezpieczyciele mogą być mniej chętni do wypłacania odszkodowań, a nie wiadomo też, w jakim kierunku będą szły rozstrzygnięcia najnowszych spraw.

A jeśli nie uchwała Sądu Najwyższego to może zmiana Kodeksu cywilnego?

Jeszcze inne rozwiązanie problemu dostrzega resort sprawiedliwości. Wątpliwości co do możliwości przyznawania zadośćuczynienia najbliższym poszkodowanego można rozwiać w prosty sposób – wprowadzając przepis do ustawy, który jednoznacznie rozstrzygnie tę kwestię. Takie zmiany nie są możliwe z dnia na dzień. Tym bardziej, że w ich wyniku pojawi się zupełnie nowe roszczenie pieniężne. Przed podjęciem decyzji konieczne jest przeprowadzenie badań i konsultacje chociażby z Izbą Ubezpieczeń. Na pewno wprowadzenie zmian do Kodeksu cywilnego byłoby rozwiązaniem, które uniemożliwiłoby sądowi wydawanie tak różnych orzeczeń. Sąd Najwyższy sam w uzasadnieniu swojego krytykowanego orzeczenia wskazał, że od tworzenia prawa jest demokratycznie legitymowany ustawodawca – nie sąd. W sytuacji, gdy właśnie ten ustawodawca rozszerzy krąg uprawnionych do zadośćuczynienia, taka sytuacja już więcej się nie powtórzy.

Poczucie sprawiedliwości społecznej też ma znaczenie

W tej sprawie wskazuje się także na kwestię sprawiedliwości społecznej. Większość osób nie ma wątpliwości, że zadośćuczynienie dla najbliższych poszkodowanego powinno zostać wypłacone przez ubezpieczyciela lub sprawcę czynu niedozwolonego. Dotychczas sądy uznawały, że prawo do życia rodzinnego to dobro osobiste członków rodziny. Podkreślały nawet, że system ocen przypisywanych pracodawcy podlega zmianom w czasie. Wymusza to konieczność dostosowania interpretacji przepisów do aktualnych warunków. Zmiana ocen i postaw społeczeństwa może więc wpłynąć nawet na zmianę rozumienia przepisu. Trudno nie zgodzić się, że cierpienie najbliższych może być porównywalne z tym, które towarzyszy śmierci członka rodziny. Stąd właśnie przyznawano zadośćuczynienie dla najbliższych poszkodowanego mimo braku wyraźnego zezwolenia w ustawie. Tym bardziej, że gdy poszkodowany znajdzie się w stanie wegetatywnym, cierpienie bliskich trwa wiele lat. Póki co pozostaje jednak tylko czekać – na projekt zmian Ministerstwa Sprawiedliwości albo pozytywną uchwałę Sądu Najwyższego.

Dołącz do dyskusji

zobacz więcej:

dobra osobiste,naruszenie dóbr osobistych,Rzecznik Praw Pacjenta,Sąd Najwyższy,zadośćuczynienie

kliknij by przejść do następnego posta

Najnowsze

Warte Uwagi

Grenlandia po Wenezueli? Trump mimo wszystko może mieć trochę racji

06.01.2026 19:17, Rafał Chabasiński

Mniejsza firma może mieć mniejsze przychody, ale większą wartość rynkową. Widać to po polskim gigancie w branży gamingowej

06.01.2026 17:25, Marcin Szermański

Turbiny wiatrowe na dachach i adaptacja do paliwa wodorowego. Osiedle przyszłości powstanie w ramach TBS

06.01.2026 15:06, Edyta Wara-Wąsowska

Co piąty Polak nie ma żadnych oszczędności. 17 proc. utrzymałoby się tylko miesiąc

06.01.2026 14:11, Marek Śmigielski

Brakuje ci środków na remont? Raty w markecie budowlanym biją na głowę kredyt gotówkowy

06.01.2026 13:29, Aleksandra Smusz

Nielegalny kopciuch czy drogi prąd? Patowa sytuacja właścicieli mieszkań

06.01.2026 12:50, Aleksandra Smusz

Wieś już nie poprawia polskiej demografii. Nawet tam mamy do czynienia z dramatem

06.01.2026 11:54, Mateusz Krakowski

ZUS będzie mógł kontrolować zasadność L4 nawet po zakończeniu choroby. Duże zmiany w zwolnieniach lekarskich

06.01.2026 11:17, Marek Śmigielski

Chcesz coś za darmo? Proszę bardzo. Psycholog znalazł sposób na roszczeniowych klientów

06.01.2026 10:34, Aleksandra Smusz

Korzystne zmiany dla beneficjentów w programie Czyste Powietrze. I to już w tym roku

06.01.2026 9:46, Edyta Wara-Wąsowska

Te grupy zapłacą wyższą składkę zdrowotną w 2026 roku. Dotyczy to nie tylko przedsiębiorców

06.01.2026 9:06, Mateusz Krakowski

Nawet 30-procentowy wzrost cen nowych mieszkań. Taki może być potencjalny skutek zmian w prawie

06.01.2026 8:16, Edyta Wara-Wąsowska

Ile naprawdę musisz wypracować, aby mieć pensję minimalną na rękę w 2026? Koszt pracodawcy to nie tylko brutto

06.01.2026 7:35, Marcin Szermański

Zaskakujący list Biedronki do klientów. Sieć spowiada się w nim ze swoich błędów

06.01.2026 6:45, Aleksandra Smusz

Coraz niższy wskaźnik dzietności - Polska się wyludnia. Nie dziwię się

05.01.2026 18:54, Marcin Szermański

Nie panikujmy. Polskie firmy wcale nie radzą sobie tak źle, jak mogłoby się wydawać

05.01.2026 14:36, Mateusz Krakowski

Klientka wyproszona z piekarni bezglutenowej. Było niemiło, ale sprzedawca miał rację

05.01.2026 13:39, Aleksandra Smusz

Wziął dotację na firmę, a potem musiał ją oddać. Wszystko przez jeden podpis sprzed lat

05.01.2026 12:47, Aleksandra Smusz

Rewolucja w spółdzielniach w 2026 r. Wielu lokatorów może być rozczarowanych, choć część się ucieszy

05.01.2026 12:02, Edyta Wara-Wąsowska

Program do rozliczania PIT – kompleksowy przewodnik po rozliczaniu podatku

05.01.2026 11:35, Materiał Partnera Bezprawnika

Tesla ostatecznie ustępuje Chińczykom. 2025 rok wywraca wszystko do góry nogami

05.01.2026 11:23, Marcin Szermański

Demografia leży. ZUS jednak zapewnia, że wypłaty emerytur nie są zagrożone

05.01.2026 10:39, Mateusz Krakowski

Możesz pozwać firmę za dyskryminację w ogłoszeniu o pracę. Odszkodowanie wyniesie co najmniej 4806 zł

05.01.2026 9:53, Edyta Wara-Wąsowska

Mam uniwersalne rozwiązanie dla rządzących. Odpowiedzi należy szukać w Krzywej Laffera

05.01.2026 9:15, Marcin Szermański

Bitcoin reaguje na wydarzenia w Wenezueli. Eksperci jednak zachowują dystans

05.01.2026 8:28, Edyta Wara-Wąsowska

Jeśli zachorujesz po zakupach, sklep powinien za to odpowiedzieć. Może mieć z tym wiele wspólnego

05.01.2026 7:43, Miłosz Magrzyk

Grzywna 250 zł za duże zaniedbanie właścicieli domów. Sprawdź, czy to dotyczy też ciebie

05.01.2026 7:03, Aleksandra Smusz

Państwo przestało rozdawać pieniądze. Tylko 2870 zł na Polaka w minionym roku

04.01.2026 15:16, Mariusz Lewandowski

Fast foody projektowane są tak, by stały się nałogiem. I wszyscy udają, że to tylko „słaba wola”

04.01.2026 15:11, Miłosz Magrzyk

Kupił mieszkanie marzeń, odkrył zgniły strop. Na szczęście z problemu znalazło się wyjście

04.01.2026 13:24, Aleksandra Smusz