Konsola do gier, meble, telewizor – co wynajmujący może zatrzymać, gdy najemca nie płaci

Najemca nie może nie płacić w nieskończoność

Zdarza się, że najemcy nie płacą na czas czynszu najmu, ale po jakimś czasie regulują wszelkie zaległości. Różnie w życiu bywa, a jeśli relacje właściciela z najemcą są w porządku, to pewnie i „można się dogadać" co do terminu spłaty ewentualnych zadłużeń.

Czasami jednak takich dobrych relacji nie ma i nie ma też za bardzo chęci uregulowania długu. Liczony jest on w dniach, następnie w tygodniach, miesiącach, kwartałach i... zdarza się, że i w latach. Jeśli najemca zalega z czynszem krócej niż rok, z pomocą przychodzi art. 670 Kodeksu cywilnego. Warto wiedzieć, że niepłacący najemca a podatek od najmu to osobna kwestia – w przypadku najmu prywatnego brak zapłaty czynszu oznacza też brak obowiązku podatkowego wobec fiskusa.

Art. 670. KC brzmi dokładnie tak:

§ 1. Dla zabezpieczenia czynszu oraz świadczeń dodatkowych, z którymi najemca zalega nie dłużej niż rok, przysługuje wynajmującemu ustawowe prawo zastawu na rzeczach ruchomych najemcy wniesionych do przedmiotu najmu, chyba że rzeczy te nie podlegają zajęciu.

Powyższy przepis wprowadza tzw. ustawowe prawo zastawu wynajmującego na rzeczach należących do najemcy. Co ważne, prawo to powstaje automatycznie z mocy ustawy, a więc nie trzeba go zapisywać w umowie najmu, o czym zresztą chyba mało kto pamięta. Jego celem jest ochrona wynajmującego przed sytuacją, w której najemca przestaje płacić czynsz, a jednocześnie wyprowadza z lokalu swój majątek, uniemożliwiając w praktyce odzyskanie długu. Zdarzają się jednak i takie przypadki, w których korzystny wyrok dla wynajmujących pozwala na potraktowanie celowego niepłacenia czynszu jako oszustwa w rozumieniu prawa karnego.

O czym jednak musi pamiętać wynajmujący mieszkanie, jeśli chce skorzystać z tego zapisu?

Nie wszystkie ruchomości mogą być przedmiotem zastawu

Z art. 670 Kodeksu cywilnego można skorzystać nie tylko wtedy, gdy najemca nie opłaca właścicielowi czynszu najmu, lecz także innych należności wynikających z umowy najmu (np. opłat eksploatacyjnych). Co ważne, nie mogą to być zaległości dłuższe niż jeden rok.

W praktyce oznacza to, że jeśli najemca przestaje płacić czynsz, wynajmujący może dochodzić swoich należności z rzeczy znajdujących się w lokalu – np. z mebli, sprzętu RTV czy innych ruchomości należących do najemcy. Istnieją jednak ważne ograniczenia, o których należy pamiętać. Zajęciu komorniczemu nie podlegają m.in. podstawowe przedmioty codziennego użytku, żywność, rzeczy niezbędne do pracy zarobkowej, niektóre przedmioty osobiste oraz rzeczy należące do osób trzecich.

Najemca pracuje zdalnie i korzysta z laptopa? Jeśli tak, to nie może być on przedmiotem zastawu, ponieważ jest narzędziem niezbędnym do pracy zarobkowej. Z kolei konsola do gier nie jest podstawową rzeczą codziennego użytku i (najprawdopodobniej) nie jest mu niezbędna do pracy – a więc wynajmujący może sprzeciwić się jej usunięciu z lokalu w ramach zabezpieczenia zaległego czynszu. Prawo zastawu obejmuje bowiem tylko rzeczy znajdujące się w wynajmowanym mieszkaniu. Warto przy tym pamiętać, że roszczenia wynajmującego z umowy najmu przedawniają się stosunkowo szybko – w ciągu roku od zwrotu rzeczy.

Wynajmujący nie może sprzedać zajętych rzeczy

Jeśli spełnione są powyższe warunki, wynajmujący może zatrzymać niektóre ruchomości najemcy w ramach zabezpieczenia niezapłaconych należności. Nie oznacza to jednak, że może z nich korzystać tak, jakby były jego własnością – mogłoby to bowiem zostać uznane za przywłaszczenie mienia. Wynajmujący nie ma także prawa swobodnie ich sprzedać. Może jedynie je przetrzymywać jako zabezpieczenie długu.

Do tego potrzebny jest już odpowiedni wyrok sądu z klauzulą wykonalności, który pozwala na przeprowadzenie egzekucji przez komornika, np. w drodze licytacji. Właściciel mieszkania może też skorzystać z wpłaconej przez najemcę kaucji, aby pokryć powstałe zaległości. Jeśli natomiast właściciel chciałby podnieść czynsz po zakończeniu sporu, powinien pamiętać, że podwyżka czynszu również podlega ściśle określonym zasadom i nie może być dowolna. Warto też wiedzieć, że w skrajnych przypadkach, kiedy właściciel nie może pozbyć się lokatora, który nie płaci, to czynsz za niepłacących lokatorów obciąża de facto wyłącznie wynajmującego, a procedura eksmisji potrafi ciągnąć się miesiącami.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj