- Bezprawnik -
- Finanse -
- Możesz legalnie wydać pieniądze powierzone ci na przechowanie. Pod jednym warunkiem
Możesz legalnie wydać pieniądze powierzone ci na przechowanie. Pod jednym warunkiem
Depozyt nieprawidłowy to, mimo że przydatna, jedna z mało znanych instytucji prawa. Wchodzi w grę wtedy, gdy mamy na myśli zwykłe przekazanie komuś pieniędzy z możliwością ich użycia. W takim przypadku nie mamy już do czynienia ze zwykłym „schowaniem środków do szuflady", lecz z opcją pozwalającą drugiej stronie zarządzać przekazanymi funduszami.
Co odróżnia depozyt nieprawidłowy od klasycznego przechowania? To, że osoba otrzymująca pieniądze lub rzeczy oznaczone tylko co do gatunku może nimi dysponować, ale w przyszłości musi zwrócić ich równowartość. Prawo tworzy konstrukcję przypominającą połączenie sejfu i pożyczki.
Czym jest depozyt nieprawidłowy w rozumieniu Kodeksu cywilnego?
Najważniejszą regulację dotyczącą tej instytucji zawiera art. 845 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z nim, jeżeli z przepisów szczególnych, umowy albo okoliczności wynika, że przechowawca może rozporządzać oddanymi na przechowanie pieniędzmi lub innymi rzeczami oznaczonymi tylko co do gatunku, stosuje się odpowiednio przepisy o pożyczce (depozyt nieprawidłowy).
Jednocześnie ustawodawca wskazuje, że kwestie związane z czasem i miejscem zwrotu określają przepisy o przechowaniu. Depozyt nieprawidłowy jest więc szczególnym rodzajem umowy łączącym cechy dwóch konstrukcji prawnych.
Pożyczka jest udzielana w interesie osoby otrzymującej pieniądze — dlatego warto wiedzieć, jak bezpiecznie pożyczyć pieniądze, zanim zdecydujemy się na taki krok. Depozyt nieprawidłowy pozwala natomiast przekazać środki z zachowaniem możliwości ich odzyskania i idzie na kompromis: przechowawca otrzymuje większą swobodę działania niż przy zwykłym przechowaniu, ale pozostaje zobowiązany do zwrotu powierzonych wartości. Podobne wątpliwości pojawiają się zresztą przy transakcjach w gronie najbliższych — dlatego pożyczka w rodzinie również rządzi się własnymi zasadami.
Przekazane komuś pieniądze mogą zostać wydane
Najważniejszym elementem depozytu nieprawidłowego jest możliwość rozporządzania przekazanym majątkiem. W przypadku zwykłego przechowania — umowa przechowania działa tu zupełnie inaczej — osoba przyjmująca rzecz ma ją zabezpieczyć i oddać dokładnie ten sam przedmiot.
Jeżeli przedmiotem depozytu są pieniądze, przechowawca może je wydać, wykorzystać w działalności gospodarczej, zainwestować itp. Nie musi zwracać tych samych banknotów. Musi jednak oddać taką samą kwotę.
Podobnie jest w przypadku rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, np. zboża czy węgla. Zwrot nie musi obejmować dokładnie tych samych fizycznych rzeczy, lecz taką samą liczbę (ilość) w niepogorszonej jakości.
Najważniejsze cechy depozytu nieprawidłowego
Depozyt nieprawidłowy wyróżnia kilka charakterystycznych elementów:
- osoba przyjmująca depozyt otrzymuje prawo do korzystania z przekazanych pieniędzy lub rzeczy oznaczonych co do gatunku;
- po zakończeniu umowy trzeba zwrócić taką samą ilość pieniędzy lub rzeczy tego samego rodzaju i jakości;
- osoba, która przekazała rzeczy, może domagać się ich zwrotu zgodnie z zasadami wynikającymi z umowy.
Depozyt nieprawidłowy a PCC. Kto płaci podatek?
W przypadku depozytu nieprawidłowego obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych spoczywa na przechowawcy, a jeżeli przechowawcami jest kilka osób, ich odpowiedzialność za podatek może być solidarna. Warto pamiętać, że kwota wolna w PCC od lat pozostaje na tym samym poziomie, przez co podatek dotyka nawet stosunkowo drobnych transakcji.
W przypadku depozytu nieprawidłowego PCC wynosi 0,5 proc. Podatek należy rozliczyć w urzędzie skarbowym w ciągu 14 dni od powstania obowiązku podatkowego, składając formularz PCC-3. Za nieuiszczenie podatku w terminie grozi kara od 480,6 zł do 96 120 zł.
zobacz więcej:
