Czasem przed działem spadku trzeba podzielić majątek wspólny

Kiedy umiera jeden z małżonków, sprawa spadkowa robi się dosyć skomplikowana. W przypadku pozostawienia kilku spadkobierców najpierw trzeba dokładnie ustalić, co wchodzi w skład spadku, ponieważ najczęściej lwia część majątku spadkodawcy objęta jest wspólnością majątkową. W takiej sytuacji najpierw trzeba dokonać podziału majątku wspólnego małżonków – na podobnej zasadzie, co w przypadku podziału przy rozwodzie.

Małżonek spadkodawcy – najpierw trzeba podzielić majątek

Podział majątku wspólnego małżonków przed działem spadku wynika przede wszystkim z zasad logiki. Nie zawsze udziały w majątku wspólnym są równe, poza tym małżonkowie poza majątkiem wspólnym mogą posiadać jeszcze majątek osobisty. W przypadku, gdy dochodzi do dziedziczenia, konieczne jest ustalenie, co dokładnie wchodzi w skład masy spadkowej. Taka teza przyświeca polskiemu prawu od lat – w przypadku wątpliwości w tym zakresie można odnieść się do starej, jednak wciąż aktualnej uchwały Sądu Najwyższego z 1972 roku (III CZP 100/71):

Małżonek spadkodawcy – dział spadku i podział majątku można załatwić w jednym postępowaniu

Dział spadku i zniesienie współwłasności jest konieczne, jeżeli spadkobiercy chcą rozporządzać poszczególnymi elementami spadku bez konieczności pytania pozostałych o zgodę (sam fakt odziedziczenia majątku sprawia, że spadkobiercy stają się właścicielami części każdego ze składników masy spadkowej w części odpowiadającej ich udziałowi spadkowemu – na przykład więc w 1/3). Tak więc aby dokonać działu spadku, a więc faktycznie podzielić poszczególne składniki majątku pomiędzy spadkobierców, w przypadku gdy spadkodawca pozostawał w związku małżeńskim, konieczne jest dokonanie podziału majątku wspólnego.

Na szczęście w tym przypadku można załatwić wszystko szybko i sprawnie – podział majątku wspólnego i dział spadku może zostać przeprowadzony podczas jednego postępowania. Tak więc w takiej sytuacji sąd najpierw ustali co wchodzi w skład masy spadkowej, a następnie dokona działu spadku i zniesienia współwłasności.

Małżonek spadkodawcy – co jeżeli udziały małżonków w majątku wspólnym nie są równe

Jeżeli udziały małżonków w majątku wspólnym nie są równe, należy również wytoczyć odpowiednie powództwo. W tym przypadku jednak mowa już o oddzielnym postępowaniu, ponieważ dział spadku jest postępowaniem nieprocesowym, a ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym rozpoznawane jest już w procesie. Jak zauważył Sąd Najwyższy w cytowanej wcześniej uchwale:

Tak więc ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym nieco komplikuje sprawę i nawarstwia formalności, jednakże jest jak najbardziej realne do przeprowadzenia i może mieć znaczący wpływ na skład masy spadkowej.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj