- Bezprawnik -
- Państwo -
- Heraldycy uważają, że godło powinno przejść lifting. Inni przemalowali je na żółto-niebiesko
Heraldycy uważają, że godło powinno przejść lifting. Inni przemalowali je na żółto-niebiesko
Nie milkną echa afery związanej z odebraniem przez prezydenta Karola Nawrockiego Orderu Orła Białego Wołodymyrowi Zełenskiemu. Część obywateli Polski nie może się z tym pogodzić i zamierza wręczyć prezydentowi Ukrainy Obywatelski Order Przyszłości. W sieci wybuchła burza — i to nie tylko z powodu samego uhonorowania Zełenskiego, ale również wyglądu odznaczenia.
Obywatelski Order Przyszłości dla Zełenskiego i narodu ukraińskiego
Obywatelski Order Przyszłości został już nieoficjalnie nadany przez oddolną inicjatywę Obywatele RP. Treść aktu nadania brzmi następująco:
My, obywatele Rzeczypospolitej Polskiej, nadajemy Obywatelski Order Przyszłości prezydentowi Wołodymyrowi Zełenskiemu oraz narodowi ukraińskiemu.
Inicjatywa ta jest wyrazem sprzeciwu wobec decyzji prezydenta RP Karola Nawrockiego, który odebrał Order Orła Białego prezydentowi Wołodymyrowi Zełenskiemu za jego coraz głośniejsze gloryfikowanie UPA. Warto przypomnieć, że nadawanie i pozbawianie orderów należy do prerogatyw prezydenta, a więc uprawnień, których głowa państwa nie musi z nikim konsultować.
Kontrowersje wokół honorowania osób kojarzonych z formacjami ukraińskich nacjonalistów nie są niczym nowym — wystarczy przypomnieć głośną sprawę, gdy oklaskiwano Jarosława Hunkę, weterana Waffen SS-Galizien, w kanadyjskim parlamencie.
Według różnych szacunków około 75% Polaków zgadza się z decyzją Nawrockiego. Nie brak jednak krytycznych i ostrych słów pod jego adresem, zwłaszcza ze strony koalicji rządzącej czy Ukraińców. Symbolicznym wyrazem sprzeciwu jest Obywatelski Order Przyszłości, który tylko dolewa oliwy do ognia.
Żółty orzeł na niebieskim tle — profanacja symboli narodowych?
Chodzi o sam projekt tego nieoficjalnego odznaczenia. Składa się on z biało-czerwonej wstążki i herbu. Pod względem kształtu przypomina polskie godło, lecz nie jest to biały orzeł na czerwonym tle, tylko żółty orzeł na niebieskim drugim planie.
Wielu internautów jest zdania, że to nic innego jak profanacja symboli narodowych. Czy tak jest w istocie? Spójrzmy na art. 137 § 1 Kodeksu karnego o publicznym znieważeniu znaku lub symbolu państwowego:
Kto publicznie znieważa, niszczy, uszkadza lub usuwa godło, sztandar, chorągiew, banderę, flagę lub inny znak państwowy, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Przepisy, które istnieją głównie na papierze
Czy przemalowanie naszego godła na inne barwy można zaklasyfikować jako jego znieważenie lub zniszczenie? Trudno powiedzieć, ale wydaje się, że przepisy te widnieją tylko na papierze. W praktyce kibice sportowi wypisują na flagach m.in. nazwy miast, politycy umieszczają na niej swastykę, a na marszach równości widać polskie godło w tęczowych kolorach. I nikt nie poszedł za to do więzienia. Podobne wątpliwości budzi zresztą kwestia znieważenia głowy obcego państwa, gdzie granica między krytyką a czynem karalnym również bywa nieostra.
Pomysłodawcy Obywatelskiego Orderu Przyszłości planują wręczenie odznaczenia prezydentowi Zełenskiemu. Obecnie trwa zbiórka podpisów osób, które zgadzają się z tą inicjatywą. Wśród wspierających są m.in. Anne Applebaum-Sikorska, Jacek Fedorowicz, Agnieszka Holland, Jarosław Kurski, Tomasz Lis, Adam Michnik, Natalia Panczenko czy Róża Thun.
Godło do zmiany, ale nie chodzi o barwy
Biały orzeł na czerwonym tle to świętość, ale część heraldyków jest zdania, że godło narodowe wymaga zmian, gdyż obecnie obowiązujący wzór ma mnóstwo niedoróbek — jest np. niesymetryczny. Obecne postulaty wskazują m.in. na poprawienie kształtu skrzydeł i pozłocenie nóg.
Poważniejsze rozważania na temat „liftingu” polskiego godła miały miejsce jeszcze w 2017 roku za rządów Prawa i Sprawiedliwości, ale ostatecznie nic z tego nie wyszło. Do sprawy wrócono w 2025 r. i obecnie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego pracuje nad nowym kształtem godła Polski.
