1. Bezprawnik -
  2. Państwo -
  3. Koniec wizyt w urzędzie po rozwodzie? Nazwisko odzyskasz online

Koniec wizyt w urzędzie po rozwodzie? Nazwisko odzyskasz online

Rozwód to nie tylko formalne zakończenie małżeństwa. Dla wielu osób wiąże się również z decyzją o powrocie do nazwiska noszonego przed ślubem. Dotychczas wymagało to osobistej wizyty w urzędzie stanu cywilnego. Ministerstwo Cyfryzacji chce to zmienić. Przygotowany projekt przewiduje możliwość złożenia oświadczenia przez internet, bez konieczności stawiania się przed urzędnikiem. Zainteresowanie taką procedurą może być duże, patrząc chociażby na utrzymującą się od lat wysoką liczbę rozwodów w Polsce. Z samej procedury powrotu do poprzedniego nazwiska według danych przywołanych w uzasadnieniu projektu skorzystało w 2024 r. prawie 12 tys. osób. Rok wcześniej było ich około 11 tys.

Piotr Janus22.11.2026 14:00
Państwo

Powrót do nazwiska bez wizyty w USC

Chodzi o projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z rozwojem rejestrów publicznych prowadzonych z wykorzystaniem systemu rejestrów państwowych. Przygotowało go Ministerstwo Cyfryzacji, a w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów figuruje pod numerem UD337. Jednym z najważniejszych rozwiązań ma być  wprowadzenie elektronicznej usługi pozwalającej osobie rozwiedzionej złożyć oświadczenie o powrocie do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa. W praktyce oznaczałoby to załatwienie formalności zdalnie, bez konieczności osobistego stawiennictwa w urzędzie stanu cywilnego. Podobnie jak wiele innych spraw, które kolejna aktualizacja mObywatela przeniosła do telefonu.

Nie będzie to jednak automatyczny powrót do poprzedniego nazwiska wraz z uprawomocnieniem się wyroku rozwodowego. Osoba zainteresowana nadal będzie musiała podjąć taką decyzję i złożyć odpowiednie oświadczenie. Zmieni się przede wszystkim sposób jego przekazania urzędowi. Rozwiązanie ma wykorzystywać usługę elektroniczną dostępną po uwierzytelnieniu użytkownika. System będzie mógł porównać wskazane nazwisko z danymi zawartymi w akcie małżeństwa, a także zweryfikować, czy zachowany został ustawowy termin.

Już teraz obowiązuje roczny termin

Warto przypomnieć, że możliwość powrotu do nazwiska sprzed ślubu nie jest nowością. Zgodnie z art. 59 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w brzmieniu nadanym ustawą z 24 czerwca 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 897)  rozwiedziony małżonek może złożyć takie oświadczenie w ciągu roku od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego.

Co ważne, wcześniej termin wynosił zaledwie trzy miesiące. Został wydłużony do roku w wyniku zmian przygotowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości w ramach projektu deregulacyjnego UDER22, przyjętego przez Radę Ministrów w maju 2025 r.

Obecnie oświadczenie trzeba jednak złożyć osobiście przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego albo konsulem. To ten sam urząd, w którym rodzice załatwiają m.in. wybór imienia dla dziecka. Roczny termin jest zawity (nieprzekraczalny) i liczony jest od dnia uprawomocnienia się wyroku rozwodowego, a nie od daty rozprawy. Jego przekroczenie oznacza konieczność skorzystania z odrębnej, bardziej skomplikowanej procedury administracyjnej zmiany nazwiska. Nowy projekt nie wydłuża więc czasu na podjęcie decyzji. Ma przede wszystkim umożliwić załatwienie sprawy bez osobistego kontaktu z urzędnikiem.

Blisko 12 tys. osób rocznie korzysta z tej możliwości

Dane wskazują, że nie mamy do czynienia z marginalną sprawą. Z oceny skutków regulacji przygotowanej dla projektu UD337 wynika, że w 2023 r. złożono około 11 tys. oświadczeń o powrocie do nazwiska sprzed małżeństwa. W 2024 r. było ich już 11,7 tys.

Skalę zjawiska dobrze pokazują również statystyki rozwodowe. Według wstępnych danych GUS w 2025 r. rozwiodło się około 61 tys. par małżeńskich, czyli o ponad 3 tys. więcej niż rok wcześniej. Dla porównania w 2024 r. liczba rozwodów wyniosła 57,5 tys.

Nie oznacza to oczywiście, że każda osoba po rozwodzie będzie chciała wrócić do poprzedniego nazwiska. Część pozostaje przy nazwisku przyjętym podczas małżeństwa, szczególnie gdy używa go od wielu lat, jest rozpoznawalna zawodowo lub noszą je również jej dzieci. Jednak dla tysięcy osób możliwość załatwienia formalności przez internet może oznaczać oszczędność czasu i ograniczenie dodatkowych obowiązków w okresie, który i tak często wiąże się z koniecznością uporządkowania wielu spraw osobistych i majątkowych.

Nie jest to jedyna zmiana w projekcie UD337

Zakres zmian w projekcie Ministerstwa Cyfryzacji jest znacznie szerszy niż sama możliwość elektronicznego powrotu do nazwiska. Dotyczy przede wszystkim modernizacji państwowych rejestrów i uproszczenia procedur administracyjnych.

Wśród pozostałych propozycji znalazły się:

  • Wymeldowanie w dowolnej gminie: obywatel nie będzie musiał załatwiać tej sprawy wyłącznie w urzędzie właściwym dla dotychczasowego miejsca zamieszkania (zmiana nie dotyczy decyzji, jaką jest wymeldowanie administracyjne).
  • Zmiany dotyczące numeru PESEL: ograniczona ma zostać możliwość uzyskania numeru wyłącznie w celu potwierdzenia profilu zaufanego przez cudzoziemca.
  • Cofnięcie zastrzeżenia numeru PESEL przez pełnomocnika: ma być możliwe w określonych sytuacjach, gdy stan zdrowia właściciela numeru uniemożliwia osobiste stawiennictwo w urzędzie. Osobne zasady obowiązują, gdy chodzi o zastrzeżenie PESEL przez przedsiębiorcę.
  • Usprawnienie obsługi rejestrów państwowych: przewidziano m.in. zmiany dotyczące danych rodziców w rejestrze PESEL oraz dostępu sądów do informacji z państwowych baz danych.

Warto  w tym miejscu wskazać również prognozowane koszty proponowanych zmian. Według oceny skutków regulacji dostosowanie systemów informatycznych do nowych rozwiązań ma kosztować około 1,43 mln zł w 2027 r. Pieniądze mają pochodzić z budżetu państwa, z części przeznaczonej na informatyzację.

Kiedy zmiany wejdą w życie?

Na razie nie można jeszcze mówić o obowiązującym prawie. Projekt UD337 znajduje się na etapie rządowych prac legislacyjnych. Po konsultacjach i uzgodnieniach trafił do Komisji Prawniczej. Dopiero później będzie mógł zostać przyjęty przez Radę Ministrów, a następnie skierowany do Sejmu. Według aktualnego opisu projektu planowany termin uruchomienia elektronicznej procedury powrotu do nazwiska to 1 lutego 2028 r. Termin ten może jednak ulec zmianie w toku dalszych prac legislacyjnych. Przygotowywana zmiana to kolejne uproszczenie formalności dla kończących małżeństwo osób. Zamiast organizować wizytę w urzędzie, będzie można złożyć oświadczenie elektronicznie. Nie zmieni się natomiast najważniejsza zasada, że decyzja o powrocie do nazwiska pozostaje indywidualnym wyborem, a sam zainteresowany nadal będzie musiał pilnować, aby zmieścić się w ustawowym rocznym terminie.

Obserwuj nas w Google Discover
Google Discover
Podobają Ci się nasze treści?
Google Discover