- Bezprawnik -
- Prawo -
- Kupujesz taniej? Możesz odpowiadać jak przestępca. Mało kto zdaje sobie z tego sprawę
Kupujesz taniej? Możesz odpowiadać jak przestępca. Mało kto zdaje sobie z tego sprawę
Wielu kupujących zna to uczucie, gdy trafia się oferta, od której aż kręci się w głowie. Markowy telefon za ćwierć ceny albo rower jak nowy za grosze? Radość potrafi trwać tylko do pierwszej wizyty policji.
Polskie prawo zna pojęcie paserstwa nieumyślnego.
Paserstwo umyślne i nieumyślne
Art. 291 Kodeksu karnego dotyczy paserstwa umyślnego. Karze się tego, kto rzecz pochodzącą z czynu zabronionego nabywa, pomaga w jej zbyciu lub ukryciu albo ją przyjmuje, i robi to ze świadomością jej pochodzenia. Grozi za to do 5 lat więzienia. W wypadku mniejszej wagi sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Co więcej, w ramach art. 292 k.k. odpowiedzialność ponosi także ten, kto na podstawie towarzyszących okoliczności powinien i mógł przypuszczać, że rzecz pochodzi z przestępstwa. Kara to do 2 lat pozbawienia wolności, a w przypadku rzeczy znacznej wartości – do 5 lat. Słowa „nie pomyślałem” niewiele tu zdziałają.
Najmocniejszym sygnałem ostrzegawczym jest cena
Auto warte 15 tys. zł za 5 tys.? Zestaw kosmetyków za 2000 zł oferowany za 500? To nie wygląda na szczęście, tylko na kłopot. Co innego promocja w dużej drogerii, a co innego propozycja od nowo poznanej osoby, która ma drogie torebki i obiecuje „dorzucić gratis drugi zestaw”. Osiemnastolatkowi z leciwego samochodu, który chce 1000 zł za felgi warte 5000, a przy tym zapewnia, że wcale nie jest pazerny, nie ma co wierzyć. Zdarzało się także, że przez aukcje internetowe próbowano upłynnić przedmioty pochodzące z kradzieży, a kradziony towar Vinted to dziś jeden z częstszych scenariuszy. Nabywca nieświadomie mógł zostać paserem.
Do takich sytuacji dochodzi zwykle przy zakupach z drugiej ręki, w internecie, na giełdach albo od znajomych. Podobnie bywa z narzędziami i materiałami, bo kradzież z placu budowy często kończy się ogłoszeniem w sieci. Wśród typowych sygnałów są:
- rażąco niska cena,
- brak pudełka, ładowarki, dowodu zakupu, kluczyków lub dokumentów pojazdu,
- pośpiech, nietypowe miejsce spotkania (parking w nocy) i niechęć sprzedawcy do podania danych lub spisania umowy,
- ślady ingerencji, jak spiłowane numery seryjne, wyłamana stacyjka,
- uprzejmość wobec znajomego: przechowanie cudzych rzeczy, wystawienie ich na swoim koncie ogłoszeniowym albo przyjęcie przelewu na własny rachunek.
Paserstwo dotyczy też programów komputerowych
Art. 293 k.k. nakazuje stosować przepisy o paserstwie również do programów komputerowych. Odpowiedzialność powstaje także wtedy, gdy z okoliczności nabywca powinien przypuszczać, że źródło programu jest nielegalne. Ostrożność przyda się też przy grach, bo zakup konta Steam z drugiej ręki to częsta pułapka.
Dodatkowo art. 278 § 2 k.k. penalizuje uzyskanie cudzego programu bez zgody uprawnionego w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Kara jest taka jak przy zwykłej kradzieży: od 3 miesięcy do 5 lat. W mniej poważnych sprawach grzywna, ograniczenie wolności albo do roku pozbawienia wolności.
Producent może też dochodzić roszczeń z tytułu naruszenia praw autorskich na podstawie art. 79 Prawa autorskiego: zaniechania naruszeń, usunięcia ich skutków, naprawienia szkody w formie honorarium w wysokości dwukrotności wynagrodzenia, które w chwili jego dochodzenia byłoby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie z utworu oraz wydania uzyskanych korzyści.
Co zrobić po otrzymaniu wezwania do zapłaty?
Wezwanie od dystrybutora nie przesądza o winie. Warto poprosić o wskazanie programu, wersji, okresu naruszenia, liczby stanowisk i podstawy, z której wynika uprawnienie do działania w imieniu producenta, a także zebrać faktury, licencje, klucze i korespondencję ze sprzedawcą.
Prywatna firma nie może sama zająć komputera. Zatrzymać sprzęt mogą wyłącznie uprawnione organy w postępowaniu karnym. Wtedy należy żądać protokołu i dokładnego spisu rzeczy. Jeśli program budzi wątpliwości, lepiej przestać z niego korzystać, ale niczego nie kasować ani nie niszczyć, bo to może utrudnić obronę. Ugodę najlepiej podpisać dopiero po konsultacji z prawnikiem.
zobacz więcej:










