Strzelanina na Rynku Głównym w Krakowie. Coś się dziś w Polsce skończyło

Strzelanina w Krakowie. Co wiadomo na pewno

Pierwszy oficjalny komunikat przyszedł od strażaków. Rzecznik małopolskiej Państwowej Straży Pożarnej kpt. Hubert Ciepły przekazał, że około godziny 15.03 przy ulicy Sławkowskiej w centrum Krakowa doszło do strzelaniny, a strzały miały paść z przejeżdżającego samochodu. „Są ofiary śmiertelne i osoby ranne”, cytowała jego słowa Interia. Straż zaapelowała, żeby osoby przebywające w okolicy schroniły się w bezpiecznych miejscach.

Krakowski magistrat napisał w mediach społecznościowych: „Na Rynku Głównym oddano strzały. Na miejscu są już służby ratunkowe. Policja prowadzi też akcję na ul. Dietla. Czekamy na oficjalne potwierdzenie skali zdarzenia, w tym informacji o liczbie osób poszkodowanych”.

Chwilę później straż pożarna doprecyzowała bilans: dwie ofiary śmiertelne i co najmniej dziesięć osób poszkodowanych. W okolicy Kościoła Mariackiego stanęły karetki i radiowozy, na Rynku wylądował śmigłowiec LPR, teren został odgrodzony. Pracują tam policja, strażacy i ratownicy medyczni.

Dwie, trzy czy pięć ofiar? Liczby z sieci kontra komunikaty służb

Równolegle w sieci ruszył wyścig na liczby. Jeden z popularnych wpisów na X, obejrzany w kilkadziesiąt minut ponad ćwierć miliona razy, mówił o trzech zabitych. Telewizja Republika podawała niepotwierdzone informacje o pięciu ofiarach śmiertelnych, a przebywający na miejscu Tomasz Sakiewicz nazwał zdarzenie zamachem terrorystycznym. Policja w chwili publikacji tego tekstu nie potwierdziła ani tych liczb, ani charakteru zdarzenia. Jedyny oficjalny bilans to ten od straży pożarnej. Tekst będzie aktualizowany.

Czarny samochód i strzały do przypadkowych ludzi. Relacje świadków

Z relacji świadków, które zebrało RMF FM, wynika, że przez Rynek Główny przejechał czarny samochód, z którego strzelano do przypadkowych osób. Zniszczony miał zostać jeden ze sklepów i tramwaj. Radio Kraków informowało, że osoba z samochodu osobowego oddawała strzały do ludzi w rejonie ulicy Sławkowskiej i że poszkodowanych mogło być wiele osób. Rzeczpospolita, powołując się na Naszemiasto.pl, pisała też o zniszczonej witrynie sklepu przy Bazylice Mariackiej.

W mediach społecznościowych krąży marka auta i opisy sprawcy. Żadna z tych informacji nie ma na razie potwierdzenia służb. Nie wiadomo też oficjalnie, czy ktokolwiek został zatrzymany, ilu było napastników ani jaki mógł być motyw. Przy tak dużej luce informacyjnej warto trzymać się trzech źródeł: straży pożarnej, policji i magistratu.

Premier pisze o „zamachu”. Co to słowo znaczy, a czego jeszcze nie znaczy

Donald Tusk napisał na X: „Jestem na bieżąco informowany przez ministra spraw wewnętrznych o sytuacji w Krakowie po tragicznej strzelaninie. Policja bada tło i wszystkie okoliczności zamachu”.

„Zamach” to na razie słowo z języka polityki, nie kwalifikacja prawna. Kodeks karny nie zna przestępstwa o takiej nazwie. Zna za to czyn o charakterze terrorystycznym z art. 115 par. 20, który definiuje się przez cel sprawcy: poważne zastraszenie wielu osób, zmuszenie organu władzy do określonego działania albo wywołanie poważnych zakłóceń w ustroju lub gospodarce. Jeśli śledczy to ustalą, w grę wchodzi zaostrzony wymiar kary, a sprawą zajmą się także służby odpowiedzialne za przeciwdziałanie terroryzmowi. Jeśli nie, mówimy o zabójstwie wielu osób, za które grozi do dożywocia. Dla ofiar i ich rodzin ta różnica nie ma żadnego znaczenia. Dla państwa ma, bo rozstrzyga, kto prowadzi śledztwo i jakich narzędzi może użyć.

Polska była krajem, w którym to się nie zdarza

Jeszcze niedawno można było z czystym sumieniem napisać, że spadła liczba zabójstw, w Polsce jest coraz bezpieczniej. Z danych Komendy Głównej Policji, które opisywaliśmy na Bezprawniku, wynikało, że w 2022 roku odnotowano 507 zabójstw, o 127 mniej niż rok wcześniej, a w 2021 roku Polska znalazła się w piątce najbezpieczniejszych krajów Europy.

Do tego dochodzi jedno z najbardziej restrykcyjnych praw o broni na kontynencie. Pozwolenie na broń wydaje komendant wojewódzki policji, po badaniach lekarskich i psychologicznych, egzaminie i wykazaniu konkretnego celu. Owszem, po wybuchu wojny w Ukrainie Polacy masowo ruszyli na strzelnice, ale liczba legalnych pozwoleń wciąż jest ułamkiem tego, co na Zachodzie.

I właśnie dlatego sobota w Krakowie boli tak bardzo. Przez lata obrazy z Nicei, Berlina czy Strasburga oglądało się z poczuciem, że to problem „ich”, nie nasz. Terror w przestrzeni publicznej był czymś, co przychodzi z telewizora. Dziś przyszedł na Rynek Główny, czyli w miejsce, które zna każdy Polak z wycieczki szkolnej, pierwszej randki albo wyjazdu z rodziną. Nie ma w Polsce bardziej symbolicznego placu. Jeśli, jak mówią świadkowie, samochód z napastnikiem po prostu wjechał na płytę Rynku i otworzył ogień do tłumu, to niezależnie od tego, czy prokuratura nazwie to terroryzmem, czy zabójstwem, coś się w naszym poczuciu bezpieczeństwa skończyło. I nie wróci po jednym komunikacie, że sprawca został zatrzymany.

Dezinformacja ruszyła szybciej niż karetki

W ciągu pierwszej godziny po strzałach w sieci pojawiły się już: trzy różne liczby ofiar, marka samochodu, określenie „zamach terrorystyczny” z ust właściciela stacji telewizyjnej i nagrania o nieznanym pochodzeniu. Algorytmy nagradzają szybkość, nie precyzję. Tak samo było w marcu 2022 roku, kiedy rzekome zamieszki w Przemyślu okazały się falą fake newsów, a policja musiała dementować doniesienia o przestępstwach, których nie było. Dziś w Krakowie ofiary są prawdziwe, ale mechanizm nakręcania paniki działa identycznie.

Jest jeszcze jedna rzecz, o którą warto zapytać państwo, kiedy opadnie kurz. Straż pożarna apelowała, żeby ludzie w okolicy schronili się w bezpiecznych miejscach. Do kogo ten apel realnie dotarł? W sobotnie popołudnie na Rynku i w jego okolicach są tysiące turystów, którzy nie śledzą komunikatów małopolskiej PSP. Pytanie, kiedy trzeba wysłać alert RCB, zadawaliśmy już przy nawałnicach i wyborach. Po Krakowie trzeba je zadać na poważnie: skoro SMS z ostrzeżeniem potrafi przyjść przed burzą, powinien przyjść także wtedy, gdy ktoś strzela do ludzi w centrum miasta.

Co dalej

Śledztwo poprowadzi prokuratura, a to, czy zdarzenie zostanie zakwalifikowane jako czyn o charakterze terrorystycznym, będzie zależało od ustaleń dotyczących sprawcy i jego motywu. Na razie znane są dwie liczby od strażaków, apel o unikanie centrum miasta i wpis premiera. Wszystko inne to relacje świadków i doniesienia medialne, które mogą się jeszcze zmienić. Tekst będzie aktualizowany w miarę pojawiania się oficjalnych informacji.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj