- Bezprawnik -
- ograniczenia w przemieszczaniu się
ograniczenia w przemieszczaniu się
Ograniczenia w przemieszczaniu się to jedna z najbardziej dotkliwych ingerencji państwa w wolności obywateli – w Polsce doświadczyliśmy ich w czasie pandemii COVID-19. Pod tym tagiem wyjaśniamy, kiedy państwo może ograniczyć swobodę poruszania się, jakie warunki stawia Konstytucja, jak sądy oceniły pandemiczne zakazy i kiedy podobne ograniczenia mogą pojawić się w przyszłości.
Konstytucja gwarantuje wolność poruszania się po terytorium Polski, a jej ograniczenie wymaga ustawy lub wprowadzenia stanu nadzwyczajnego. W 2021 roku Sąd Najwyższy uznał, że wprowadzone rozporządzeniem ograniczenia z wiosny 2020 roku były niezgodne z prawem. Opisujemy skutki tego orzeczenia, m.in. dla ukaranych mandatami. Szerzej pod tagami Sąd Najwyższy i Konstytucja.
Stany nadzwyczajne
Konstytucja przewiduje trzy stany nadzwyczajne – stan wojenny, wyjątkowy i klęski żywiołowej – w czasie których można ograniczyć wolności obywatelskie. Wyjaśniamy, kiedy można je wprowadzić i jakie są konsekwencje, np. dla terminu wyborów. Szerzej pod tagami stan wyjątkowy i stan klęski żywiołowej.
Pandemia i scenariusze
W czasie pandemii rząd wprowadzał kolejne ograniczenia, a naukowcy przedstawiali scenariusze rozwoju sytuacji. Opisujemy, jak zmieniały się przepisy i jakie wnioski wyciągnięto na przyszłość. Szerzej pod tagami COVID i epidemia.
Strefy zakazane
Ograniczenia w przemieszczaniu się wprowadza się też lokalnie – np. w strefach przygranicznych, na terenach wojskowych czy w czasie klęsk żywiołowych. Opisujemy zasady przebywania w takich strefach, kary za ich naruszenie i spory o proporcjonalność zakazów. Więcej pod tagami Białoruś i granica oraz w kategorii Państwo.
Najczęstsze pytania
Czy państwo może zakazać wychodzenia z domu? Ograniczenie wolności poruszania się wymaga ustawy lub stanu nadzwyczajnego – nie może być wprowadzone samym rozporządzeniem bez podstawy ustawowej.
Czy mandaty za łamanie zakazów pandemicznych były legalne? Sądy w wielu sprawach uchylały kary, wskazując na brak właściwej podstawy prawnej ograniczeń.
Czym jest strefa buforowa przy granicy? To obszar, w którym wprowadzono czasowy zakaz przebywania osób postronnych ze względów bezpieczeństwa – z wyjątkami m.in. dla mieszkańców.


















