- Bezprawnik -
- Praca -
- Więzy krwi to nie wszystko. Polskie prawo pracy dyskryminuje bliskie relacje poza rodziną
Więzy krwi to nie wszystko. Polskie prawo pracy dyskryminuje bliskie relacje poza rodziną
Urlop okolicznościowy to jedno ze świadczeń pracowniczych łączących wymiar praktyczny z osobistym życiem pracownika. Pozwala on usprawiedliwić nieobecność w pracy w ważnych momentach, jak ślub, narodziny dziecka czy śmierć bliskiej osoby, przy zachowaniu prawa do wynagrodzenia. Niestety ten rodzaj urlopu nie jest do końca sprawiedliwy ze względu na wyłączenie z grona ludzi, z którymi czasami czujemy się związani mocniej niż z bratem, siostrą czy rodzicami albo teściami.
Chociaż przepisy jasno określają podstawowe sytuacje uprawniające do urlopu okolicznościowego, w praktyce pojawiają się pytania o zakres i sposób dokumentowania wydarzeń. Do tej palety dołącza także pytanie o możliwość rozszerzenia opisanego prawa w kontekście ciekawej zagranicznej propozycji.
Urlop okolicznościowy – dla kogo, kiedy i na ile?
W Polsce pracownikowi przysługuje dzień urlopu okolicznościowego w przypadku ślubu dziecka lub śmierci dziadków, teściów czy rodzeństwa, osób pozostających na jego utrzymaniu albo pod bezpośrednią opieką.
Dwa dni wolnego przewidziane są natomiast dla własnego ślubu, narodzin dziecka czy śmierci małżonka, dziecka, rodziców, ojczyma lub macochy.
Pracownik powinien poinformować pracodawcę o planowanej nieobecności z wyprzedzeniem, jeśli zdarzenie było przewidywalne, np. w przypadku ślubu. A jak zachować się w sytuacjach niemożliwych do przewidzenia, jak nagła śmierć bliskiej osoby? Wówczas należy przekazać tę wiadomość zakładowi pracy niezwłocznie. Obowiązkiem pracownika jest przedstawienie dokumentów potwierdzających prawo do urlopu, np. aktu urodzenia, małżeństwa czy zgonu. Pracodawca ma prawo zweryfikować autentyczność dokumentów oraz zgodność z wnioskowanym okresem urlopu.
Wielka Brytania rozważa urlop żałobny dla rodziny z wyboru. Polska mogłaby zrobić podobnie
Wykraczanie relacji poza więzi krwi zauważyła Wielka Brytania. W UK trwają akurat konsultacje dotyczące rozszerzenia prawa do tzw. urlopu żałobnego. Projekt przewiduje, że pracownicy mogliby skorzystać z niego nie tylko po śmierci dziecka, ale także dalszych członków rodziny czy osób im bliskich, ale nieformalnie z nimi związanych, tzw. rodziny z wyboru.
„Rodzina z wyboru” to krąg osób niespokrewnionych, lecz świadomie budujących relacje oparte na wzajemnym wsparciu, zaufaniu i trosce. Funkcjonują jak rodzina, ale nią nie są. Taka wspólnota bywa uzupełnieniem albo nawet alternatywą dla rodziny biologicznej.
Brytyjska propozycja zakłada minimum tydzień wolnego. Warunkiem skorzystania z przywileju byłoby zgłoszenie urlopu w 56 dni od zdarzenia. Ten kierunek również Polska mogłaby rozważyć jako próbę dostosowania prawa do realnych więzi międzyludzkich.
zobacz więcej:
05.05.2026 16:12, Piotr Janus
05.05.2026 15:25, Marcin Szermański
05.05.2026 14:40, Miłosz Magrzyk
05.05.2026 13:51, Piotr Janus
05.05.2026 13:12, Miłosz Magrzyk
05.05.2026 12:26, Piotr Janus
05.05.2026 11:26, Edyta Wara-Wąsowska
05.05.2026 10:37, Miłosz Magrzyk
05.05.2026 10:12, Mariusz Lewandowski
05.05.2026 10:01, Jakub Bilski
05.05.2026 9:04, Edyta Wara-Wąsowska
05.05.2026 8:24, Mateusz Krakowski
05.05.2026 7:44, Mariusz Lewandowski
04.05.2026 15:47, Mateusz Krakowski
04.05.2026 14:56, Aleksandra Smusz
04.05.2026 14:02, Edyta Wara-Wąsowska
04.05.2026 13:19, Marcin Szermański
04.05.2026 12:33, Marcin Szermański
04.05.2026 12:28, Mariusz Lewandowski
04.05.2026 11:45, Aleksandra Smusz
04.05.2026 10:54, Edyta Wara-Wąsowska
04.05.2026 10:04, Aleksandra Smusz
04.05.2026 9:08, Marcin Szermański
04.05.2026 8:33, Edyta Wara-Wąsowska
04.05.2026 7:35, Aleksandra Smusz
04.05.2026 7:06, Aleksandra Smusz
03.05.2026 12:44, Rafał Chabasiński
03.05.2026 12:39, Marcin Szermański
