Będzie drożej, ale czy zdrowiej? Akcyza na używki idzie w górę

Biznes Podatki dołącz do dyskusji (112) 09.10.2021
Będzie drożej, ale czy zdrowiej? Akcyza na używki idzie w górę

Mariusz Lewandowski

W Biuletynie Informacji Publicznej pojawił się projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym. Ministerstwo Finansów zdecydowało, że akcyza na używki pójdzie w górę. Żeby Polacy tyle nie pili i tyle nie palili. Ale raz, że nie wszystkie używki zostały nią objęte. Dwa, że nie wszystkie dostały równe stawki akcyzy. A trzy, że wysokość samych stawek nie do końca chyba będzie wspierać te prozdrowotne wybory Polaków, na które liczył rząd. A przecież wszystko było „w trosce o ich zdrowie”. 

Tyle tylko, że z tym zdrowiem to do końca chyba nie wyszło, co widać najmocniej na przykładzie nowych stawek akcyzy na papierosy i tzw. wyroby nowatorskie, popularnie nazywane podgrzewaczami do tytoniu. Bo papierosy dostaną 5% podwyżkę akcyzy. Raczej symboliczna decyzja i najpewniej nieodczuwalna. Dla jednych to dobrze. Myślę, że niejedno cygarko się dzisiaj odpaliło i niejeden szampan odkorkował na zamkniętych imprezkach lobbystów firm tytonoiwych. Bo fiskus w praktyce oddał im pole, nie zmieniając struktury akcyzy na fajki. Mógł na nich zarobić więcej. A zarobi pewnie mniej.

Żeby sprawiedliwości stało się zadość, to kiedy jedni piją, drudzy mają kaca. Niezłego kaca po nowych stawkach mogą mieć producenci mniej szkodliwych od papierosów podgrzewaczy tytoniu. Te dostaną 50% akcyzy w górę. Chyba nigdy w historii nie było tak wybiórczej i drakońskiej podwyżki na jeden produkt. No, to teraz jest.

Niby tylko jedno zero dzieli to 5 od 50, ale jaką robotę robi. W pierwszym odruchu pomyślałem, że może komuś w resorcie w Excelu się kategorie pomyliły. Ale nie. To celowe. Tak ma być. To, co mniej szkodliwe, dostanie większą akcyzę od tego, co bardziej szkodliwe. Logiczne.

W praktyce, według wyliczeń Ministerstwa, podwyżka akcyzy na paczce papierosów sięgnie jakichś 30 groszy. A na paczce wkładów do podgrzewania – podskoczy o około złotówkę.

A na e-papierosy?

Zero.

Tak. Samo zero robi tu jeszcze lepszą robotę. E-papierosy wyszły obronną ręką z całej tej zawieruchy. Tu akcyza w górę nie idzie o grosz. To o tyle dziwne, że to w e-papierosach można mówić o luce akcyzowej: opodatkowanie akcyzą e-papierosów na kartridże jest dzisiaj najbardziej preferencyjne. Producenci takich e-fajek płacą dziś fiskusowi blisko 3-krotnie niższą akcyzę od producentów płynów do e-papierosów z otwartym zbiornikiem. Ciekawostka: te pierwsze produkują… koncerny tytoniowe.

I szybka wizyta na imprezie lobbystów. Tak, dalej jest fajnie.

Wracając, nie jest jakąś specjalną tajemnicą, że rosnąca popularność podgrzewaczy tytoniu jest solą w oku tych koncernów tytoniowych, które zamiast rozwijać produkty o ograniczonej szkodliwości pompują swoje pieniądze w utrzymanie rynkowego status quo. I dalej chcą robić biznes z papierosów. Dla nich dojechanie podgrzewaczy tytoniu to jak szóstka w totka. Reagują oni na podgrzewacze tytoniu mniej więcej w taki sam sposób, jak producenci klasycznych samochodów przez długie lata reagowali na wieści o samochodach elektrycznych.

Wielokrotnie donosiliśmy, że przy każdej podwyżce tzw. podatków pośrednich, jak akcyza, tradycyjnie oberwiemy najmocniej my – konsumenci.Duże i ważne środowiska domagają się podwyżek podatków. Które – jak to zawsze ma miejsce – zostaną pokryte z naszych pieniędzy, zostawianych przy kasie w sklepie.

W ostatnich miesiącach zmagamy się z rekordową inflacją, rekordowym wzrostem kosztów życia i wzrostem cen paliwa. Nieuniknione są podwyżki opłat za prąd i gaz. Nadal najwidoczniej mało, bo cały czas pojawiają się nowe pomysły na to, jak wyciągać z nas pieniądze. Tym razem to wyższa akcyza na używki. Pomysł zły oczywiście nie jest, ale sposób, w jaki się te podwyżki rozpisuje, budzi poważne wątpliwości, czy oby na pewno ktoś jedną z nich się wcześniej nie uraczył…

A oto i komplet zmian:

  • podwyższenie stawek akcyzy na alkohol etylowy, piwo, wino, napoje fermentowane z wyłączeniem cydru i perry i wyroby pośrednie o: 10% w 2022 r. i co roku o 5% w latach 2023-2027;
  • podwyższenie od 2022 r. minimalnej stawki akcyzy na papierosy do 105% całkowitej kwoty akcyzy, naliczonej od ceny równej średniej ważonej detalicznej cenie sprzedaży papierosów;
  • wprowadzenie od 2022 r. minimalnej stawki akcyzy na tytoń do palenia w wysokości 100% całkowitej kwoty akcyzy, naliczonej od ceny równej średniej ważonej detalicznej cenie sprzedaży tytoniu do palenia;
  • podwyższenie stawki akcyzy na wyroby nowatorskie poprzez podniesienie stawki kwotowej o 100% od 1 stycznia 2022 r. i co roku o 10% a w latach 2023-2027;
  • podwyższenie stawek akcyzy na papierosy i tytoń do palenia poprzez podniesienie stawki kwotowej co roku o 10% w latach 2023-2027.