PKO BP: działki budowlane drożeją o 10 proc. Ale część z nich może stracić na wartości

Ceny działek budowlanych rosną. Najwięcej trzeba zapłacić w Warszawie i Wrocławiu

Analitycy PKO Banku Polskiego przyjrzeli się cenom gruntów pod zabudowę jednorodzinną w pierwszej połowie 2026 r. Wnioski raczej nie ucieszą osób, które dopiero planują budowę domu, ale nie mają jeszcze działki; w dużych miastach ceny wzrosły mniej więcej o 10 proc. względem poprzedniego roku.

Niewiele niższe podwyżki — rzędu 9 proc. — bank odnotował w powiatach okalających miasta wojewódzkie, czyli tam, gdzie wiele rodzin szuka tańszej alternatywy dla miejskich lokalizacji. Najdroższe grunty pod dom są w Warszawie, Wrocławiu, Gdyni i Poznaniu; na drugim biegunie znalazły się Łódź i Szczecin.

Ceny gruntów w województwach: od 69 do 134 zł za metr kwadratowy

Gdy spojrzeć na całe województwa, dynamika jest już wyraźnie niższa i wynosi średnio około 5 proc. rdr. Najmocniej drożało w Wielkopolsce, na Dolnym Śląsku i na Śląsku. Przeciętna cena metra kwadratowego wahała się — w zależności od regionu — od 69 do 134 zł, przy czym najwyższe stawki dotyczyły Śląska i Mazowsza. Trzeba jednak przyznać, że to wartości mocno uśrednione; w praktyce działka budowlana na obrzeżach dużego miasta i grunt w gminie oddalonej o kilkadziesiąt kilometrów potrafią dzielić naprawdę spore pieniądze.

Plany ogólne gmin miały uporządkować rynek. Większość samorządów nie zdążyła

Autorzy raportu jako główną przyczynę zmian na rynku gruntów wskazują reformę planowania przestrzennego. Gminy miały czas do 31 sierpnia 2026 r. na uchwalenie planów ogólnych, które zastąpiły dotychczasowe studia uwarunkowań — a warto przypomnieć, że termin był już wcześniej dwukrotnie przesuwany. Mimo to zdążyły tylko 792 samorządy, czyli mniej więcej co trzecia gmina w kraju; w 5 proc. gmin prace nad nowym dokumentem w ogóle się nie rozpoczęły.

Bez planu ogólnego nie ma nowych „wuzetek”

Dla rynku ma to bardzo konkretne konsekwencje. Od 1 września studia uwarunkowań nie obowiązują, a nowe decyzje o warunkach zabudowy można wydawać tylko tam, gdzie plan ogólny już wszedł w życie (wnioski złożone wcześniej są rozpatrywane na dotychczasowych zasadach). W gminach, które nie zdążyły, uzyskanie „wuzetki” dla działki nieobjętej miejscowym planem jest więc na razie niemożliwe. Nie da się ukryć, że to bezpośrednio zmniejsza liczbę gruntów, na których można od razu zacząć budowę — a mniejsza podaż przy niesłabnącym popycie oznacza zwykle wyższe ceny.

Premia dla działek z uporządkowaną sytuacją prawną. Pozostałe mogą stracić na wartości

PKO BP zakłada, że w najbliższych kwartałach grunty mieszkaniowe będą drożeć umiarkowanie. Najwięcej zyskają działki o uporządkowanej sytuacji prawnej i planistycznej; z kolei grunty położone poza wyznaczonymi w planach ogólnych obszarami uzupełnienia zabudowy mogą stracić status gruntów budowlanych i — co za tym idzie — sporą część wartości.

Wydaje się zatem, że rynek będzie się coraz wyraźniej dzielił, a niejedna działka może stracić potencjał inwestycyjny. Dwie sąsiadujące ze sobą działki, które jeszcze niedawno kosztowały podobnie, mogą w ciągu kilku miesięcy znaleźć się w zupełnie innych przedziałach cenowych tylko dlatego, że jedna z nich trafiła do obszaru przeznaczonego pod zabudowę, a druga już nie.

Zakup działki pod dom wymaga dziś więcej sprawdzania

Dla osób planujących zakup gruntu pod dom oznacza to przede wszystkim więcej sprawdzania przed podpisaniem umowy. O ile wcześniej wystarczała często dobra lokalizacja i perspektywa uzyskania warunków zabudowy, o tyle dziś o wartości działki w dużej mierze decyduje to, co gmina zapisała (lub dopiero zapisze) w planie ogólnym.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj