Zmiana płci w Polsce ma być łatwiejsza. To przełomowe stanowisko Sądu Najwyższego

Archaiczne przepisy stosowane przez blisko 4 dekady

Prawo powinno zmieniać się wraz ze zmianami społecznymi. Niestety, w wielu kwestiach zmiany te przychodzą zbyt późno. Ustawodawca (a wraz z nim sądy) bywa oporny, co nie ułatwia wielu osobom życia. O ile bowiem w 1989 roku zmiana płci w Polsce była owiana wielkim tabu, obecnie społeczeństwo przyjmuje takie sytuacje z dużo większą dozą tolerancji i spokojem. Niezrozumiałe więc jest utrudnianie tej decyzji osobom, które czują się obco we własnym ciele.

Dotychczas w przypadku zmiany płci trzeba było hołdować zasadzie prawnej, wyrażonej w uchwale Sądu Najwyższego, pochodzącej z czasów, gdy w Polsce dopiero upadał komunizm, nie każdy miał samochód, a o telefonach, czy dostępie do internetu jeszcze praktycznie nikt nie marzył. W 1989 roku Sąd Najwyższy wydał orzeczenie, które dziś by się nie obroniło. Stwierdził bowiem, że:

Sąd stwierdził wówczas, że sama zmiana płci nie jest podstawą do zmiany w akcie urodzenia. Aby więc dokonać korekty płci nie tylko „fizycznie”, ale również formalnie, trzeba pozwać rodziców i w ten sposób sprostować akt urodzenia. Niestety, te wymogi znacznie utrudniały cały proces i były solą w oku wszystkich zainteresowanych.

Zmiana płci w Polsce po nowemu

Obecnie sytuacja jednak uległa zmianie. Wszystko za sprawą Sądu Najwyższego, który odpowiedział na pytanie zadane przez Prokuratora Generalnego. Pytanie dotyczyło udziału małżonka, potencjalnych dzieci oraz rodziców osoby transpłciowej w ewentualnym postępowaniu o ustalenie płci lub o korektę płci. Sąd Najwyższy stwierdził, że należy odstąpić od zasady prawnej uchwalonej przez skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego 22 czerwca 1989 r., III CZP 37/89. Podjął następującą uchwałę:

Co to oznacza w praktyce? Odstąpienie od stosowania zasady z 1989 roku sprawi, że zmiana płci w Polsce będzie łatwiejsza (a przynajmniej teoretycznie powinna taka być). Hołdując bowiem nowemu stanowisku Sądu Najwyższego, osoba chcąca zmienić swoją płeć metrykalną, nie będzie musiała nikogo pozywać. Sprawa ma być bowiem rozpatrzona w postępowaniu nieprocesowym.

Te wątpliwości należało w końcu rozwiać

Sąd Najwyższy wykluczył również z grona osób uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o sprostowanie aktu stanu cywilnego zarówno kierownika USC, jak i prokuratora. Oznacza to, że tylko osoba zainteresowana (osoba, której akt urodzenia dotyczy) ma prawo wystąpić o jego korektę. Zaś ograniczenie osób biorących udział w postępowaniu do małżonka i potencjalnych dzieci, to zmiana, który była potrzeba od dawna. Bowiem tylko osoby najbliższe (a więc utworzona przez osobę chcącą dokonać zmiany płci komórka społeczna – rodzina) powinny mieć jakikolwiek wgląd w sprawę i prawo do ewentualnego zabrania głosu.

Być może nowe stanowisko Sądu Najwyższego sprawi, że zmiana płci w Polsce, przynajmniej w ujęciu formalnym, stanie się łatwiejsza. Konieczność pozywania rodziców, która dotychczas była wymogiem wprowadzenia zmian w akcie urodzenia, generowała niepotrzebne antagonizmy w rodzinach, a także była przyczyną problemów prawnych (nie tylko dla zainteresowanych zmianą płci, ale również dla składów orzekających).

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj