- Bezprawnik -
- Podatki -
- Przekazujesz dziecku większą kwotę? Jeden błąd sprawi, że państwo wyciągnie rękę po podatek
Przekazujesz dziecku większą kwotę? Jeden błąd sprawi, że państwo wyciągnie rękę po podatek
W dzisiejszych czasach przywiązanie do tradycji potrafi być zgubne, gdy chodzi o transfery pieniężne. Przekazanie dziecku pieniędzy w gotówce sprawia, że tracimy prawo do zwolnienia z opodatkowania darowizny. Dotyczy to zwłaszcza wyższych kwot, których trudno nie zauważyć.
Państwo nie życzy sobie transferów gotówki poza swoją kontrolą
Gotówka wciąż pozostaje niezwykle popularna w polskich gospodarstwach domowych. To nie tylko środek płatniczy, który do funkcjonowania nie wymaga elektryczności. Stanowi także jeden z domyślnych pomysłów na prezent z okazji na przykład wesela czy komunii. Warto przy tym pamiętać, że opodatkowanie prezentów komunijnych rządzi się własnymi zasadami. Upowszechnienie się płatności elektronicznych wcale nie zakwestionowało istnienia gotówki w Polsce.
Trzeba jednak przyznać, że papierowy pieniądz ma swoje wady. O ile z większością z nich jesteśmy sobie w stanie jakoś poradzić – chociażby poprzez zamawianie przez internet towaru za pobraniem – to z jednym problemem nie zrobimy nic, bo wynika on z przepisów prawa.
Mam na myśli rzecz jasna pewien szczególny wymóg znajdujący się w przepisach ustawy o podatku od spadków i darowizn, który praktycznie przekreśla sens przekazywania w gotówce dużych sum pieniędzy w obrębie rodziny.
Ustawodawca nie pozostawia złudzeń: zwolnienie podmiotowe wymaga przelewu albo przekazu pocztowego
Co do zasady opodatkowanie darowizn jest uzależnione od zaszeregowania do tzw. grupy podatkowej. Są trzy i szczególnie nas interesująca nieformalna „grupa zerowa”. Przynależność zależy od stopnia pokrewieństwa. Z przypisanej nabywcy grupy podatkowej wynika wysokość kwoty wolnej oraz stawka podatku.
„Grupa zerowa” to tak naprawdę specjalne zwolnienie podmiotowe, które wynika z art. 4a ust. 1 ustawy:
Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
oraz
Samodzielna wpłata pieniędzy na swoje konto nic nie zmienia
Przepis ten jest wbrew pozorom bardzo prosty do zastosowania. Obdarowany nie zapłaci podatku od darowizny, jeśli jest dzieckiem, wnukiem albo innym zstępnym darczyńcy, jego rodzicem, dziadkiem albo wstępnym, ewentualnie bratem, siostrą, pasierbem, ojczymem albo macochą. Do zwolnienia uprawnia więc zarówno darowizna dla wnuczka, jak i przekazanie środków rodzeństwu. To nieco węższy krąg niż w przypadku I grupy podatkowej, która obejmuje jeszcze teściów, synową i zięcia.
Warunki skorzystania ze zwolnienia są dwa. Przede wszystkim mamy 6 miesięcy na zgłoszenie darowizny. Formalności trzeba przy tym dopilnować co do szczegółu, bo nawet brak podpisu na zgłoszeniu darowizny potrafi przekreślić prawo do preferencji. Nas interesuje jednak drugi warunek: pieniądze musimy przekazać przelewem na rachunek bankowy albo przekazem pocztowym. Siłą rzeczy gotówka tego kryterium nie spełnia.
Nie da się ukryć, że akurat w tym wypadku interpretacje podatkowe są jednoznacznie niekorzystne dla osób, które przekazują bliskim pieniądze gotówką. Fiskus konsekwentnie powtarza, że gotówka od ojca wpłacona na konto nie zwalnia z podatku.
Zwolniona z podatku darowizna w gotówce jest możliwa, o ile zmieścimy się w kwocie wolnej dla swojej grupy podatkowej
Co istotne: nie zmienia tego nawet udokumentowanie przez obdarowanego późniejszej wpłaty całej kwoty darowizny na swój rachunek bankowy. Musi to zrobić darczyńca. Przykładem może być interpretacja o sygnaturze 0111-KDIB2-3.4015.238.2025.1.JS:
Jak wynika z opisu sprawy środki pieniężne zostały Panu przekazane w gotówce. Dopiero później zostały przez Pana wpłacone na konto. Z opisu stanu faktycznego wprost wynika, że darowiznę otrzymał Pan „do ręki”, a nie w sposób wskazany w ww. przepisie.
Podkreślenia wymaga, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej uzależnione jest od spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych do jej zastosowania.
W konsekwencji, otrzymana od Pana ojca darowizna środków pieniężnych nie korzysta ze zwolnienia określonego w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn i podlega opodatkowaniu na ogólnych zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
Przy okazji Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, jakie dokładnie konsekwencje wiążą się z przekazaniem darowizny w gotówce. Podlega ona opodatkowaniu na zasadach ogólnych dotyczących I grupy podatkowej.
Właśnie dlatego zwracam uwagę na wysokie kwoty darowizny. W tym przypadku mamy w końcu do czynienia z kwotą wolną od podatku 36 120 zł od jednej osoby łącznie w okresie 5 lat. Inaczej wygląda to przy przelewie – to, czy darowizna pieniędzy od rodziców na konto jest zwolniona z podatku, zależy wówczas wyłącznie od dopełnienia formalności. Stosunkowo niewielkie prezenty dla najbliższych rzędu kilkuset złotych mieszczą się w tej kwocie. Poza tym są praktycznie niewykrywalne.
