- Bezprawnik -
- Praca -
- Ty też możesz wręczyć swojemu szefowi dyscyplinarkę. Niekiedy nawet dostaniesz odszkodowanie
Ty też możesz wręczyć swojemu szefowi dyscyplinarkę. Niekiedy nawet dostaniesz odszkodowanie
Zwolnienie dyscyplinarne to najgorszy możliwy sposób rozwiązania umowy o pracę. Nie każdy pracownik zdaje sobie sprawę z tego, że dysponuje tą samą bronią. Może z niej skorzystać w praktycznie tych samych okolicznościach.
„Odwrócona dyscyplinarka” to sposób na błyskawiczną ewakuację z toksycznego albo niebezpiecznego miejsca pracy
Wyobraźmy sobie następującą sytuację: pracownik i jego szef są ze sobą skonfliktowani. Zarzucają sobie nawzajem naprawdę poważne świństwa. Dalsza współpraca nie ma absolutnie żadnego sensu. Pracodawca pewnego dnia wręcza pracownikowi decyzję o zwolnieniu dyscyplinarnym. Ten odpowiada: „Nie, bo to ja z tobą rozwiązuję umowę bez wypowiedzenia!”. Scenariusz ten brzmi nieco absurdalnie, ale jest całkowicie dopuszczalny z punktu widzenia przepisów kodeksu pracy.
Pracownicy również dysponują możliwością, którą zwykłem określać mianem „odwróconej dyscyplinarki”. Także w tym wypadku mamy do czynienia z jednostronnym rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn leżących po tej drugiej stronie umowy.
Rozwiązanie umowy o pracę z winy pracodawcy działa podobnie jak dyscyplinarka
Rozwiązanie umowy o pracę z winy pracodawcy to instytucja, którą znajdziemy w art. 55 kodeksu pracy. Działa w niemal identyczny sposób jak zwolnienie dyscyplinarne. Istnieją jednak pewne istotne różnice. Kluczowe są dwa pierwsze paragrafy przywołanego przepisu.
§ 1. Pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie pracownika, a pracodawca nie przeniesie go w terminie wskazanym w orzeczeniu lekarskim do innej pracy, odpowiedniej ze względu na stan jego zdrowia i kwalifikacje zawodowe.
§ 1¹. Pracownik może rozwiązać umowę o pracę w trybie określonym w § 1 także wtedy, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika; w takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia.
Jeżeli praca zagraża naszemu zdrowiu, a pracodawca nic z tym nie robi, możemy się natychmiast z niej zwolnić
Ponownie mamy do czynienia z dwiema przesłankami, które uzasadniają rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. Pierwsza również wynika ze stanu zdrowia pracownika. Tym razem jednak nie występuje element usprawiedliwionej nieobecności w pracy. Rozwiązać umowę możemy wtedy, gdy nie możemy dłużej wykonywać naszych zadań, a nasz pracodawca nie może – albo nie chce – wyeliminować zagrożenia dla naszego zdrowia.
Warto wspomnieć, że próba jednostronnego przeniesienia pracownika na gorzej płatne stanowisko bez jego wyraźnej zgody pozwala zastosować § 1¹. W tym przypadku wina pracodawcy nie ulega żadnej wątpliwości.
Naruszenie obowiązków pracodawcy musi być ciężkie – błahostki nie wystarczą
Druga przesłanka sprowadza się do ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracodawcy. W kodeksie pracy znajdziemy dwa przepisy, które je wymieniają: art. 94 oraz art. 207, który skupia się na obowiązkach w zakresie BHP.
Na uwagę zasługuje kluczowe słowo „ciężkie”. Podstawą do jednostronnego rozwiązania umowy nie mogą być błahe naruszenia wspomnianych obowiązków. Przykładem może być stosowanie mobbingu w pracy, ciągłe lekceważenie zasad BHP, sytuacja, w której pracodawca nie płaci na czas, albo nawet… niezapewnianie pracownikowi przez dłuższy czas pracy do wykonania.
Odszkodowanie za rozwiązanie umowy z winy pracodawcy przysługuje tylko w jednym przypadku
Rozwiązanie umowy o pracę z winy pracodawcy wiąże się z odszkodowaniem tylko w przypadku ciężkich naruszeń obowiązków wobec pracownika z § 1¹. Nie jest ono jednak duże. Otrzymamy jedynie wynagrodzenie, które przysługiwałoby nam przez cały okres wypowiedzenia.
Zgodnie z § 2 „odwrócona dyscyplinarka” musi mieć formę pisemną. Dodatkowo jesteśmy zobowiązani do przedstawienia uzasadnienia naszej decyzji. Rozwiązanie umowy za pomocą SMS-a nie wystarczy. Forma mailowa jest dopuszczalna, jeśli opatrzymy wiadomość kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
Na rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia pracownik ma tylko miesiąc
Podobnie jak w przypadku zwolnienia dyscyplinarnego, także pracownik ma 1 miesiąc od uzyskania wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy. Jeżeli przekroczymy ten termin, tracimy możliwość rozwiązania umowy w ten sposób. Wciąż jednak możemy złożyć zwykłe wypowiedzenie.
Jednostronne rozwiązanie umowy o pracę z winy pracodawcy niesie ze sobą te same skutki prawne co wypowiedzenie umowy przez pracodawcę. Tak naprawdę ma to znaczenie jedynie w kwestii dostępu do zasiłku dla bezrobotnych. Otrzymamy go od razu, bez 90-dniowego odroczenia. W tej kwestii zwolnienie dyscyplinarne a wypowiedzenie to zresztą dwa zupełnie różne światy.
