- Bezprawnik -
- Finanse -
- Chorowałeś na raka? To możesz mieć problem z zaciągnięciem kredytu
Chorowałeś na raka? To możesz mieć problem z zaciągnięciem kredytu
Rak znika z twojego życia, ale ponownie pojawia się przy wypełnianiu ankiety ubezpieczeniowej czy składaniu wniosku o kredyt. Człowiek, który wygrał walkę z nowotworem, musi tłumaczyć się ze swojej przeszłości, ponieważ dawna diagnoza wlecze się za nim i wybija dużym drukiem. Ma to wreszcie zmienić tzw. prawo do bycia zapomnianym, które jest jednym z najważniejszych rozwiązań przygotowywanych z myślą o ozdrowieńcach onkologicznych.
Projekt zakłada, że po upływie określonego czasu banki oraz ubezpieczyciele nie będą mogli wykorzystywać informacji o przebytym leczeniu nowotworowym, aby stawiać klientowi dodatkowe wymagania przy zawieraniu umowy o kredyt.
Dlaczego historia choroby nowotworowej obniża szansę na kredyt?
Chociaż zdolność kredytowa kojarzy się przede wszystkim z dochodami i historią spłaty zobowiązań, przy kredytach zabezpieczonych polisą ubezpieczeniową znaczenie miały również informacje o stanie zdrowia klienta. Przebyta choroba nowotworowa mogła oznaczać konieczność przedstawienia dodatkowej dokumentacji medycznej, wyższą składkę ubezpieczeniową, a niekiedy nawet odmowę zawarcia polisy i uniemożliwienie uzyskania finansowania. W takiej sytuacji części pacjentów pozostawał wyłącznie kredyt na leczenie na zasadach ogólnych.
Scoring BIK wciąż decyduje o decyzji banku
Jednocześnie eksperci przypominają, że niezależnie od kwestii zdrowotnych banki nadal będą oceniały zdolność kredytową na podstawie sytuacji finansowej klienta. Jednym z ważniejszych elementów pozostaje scoring BIK, czyli punktowa ocena wiarygodności finansowej. Warto wiedzieć, co to jest punktacja kredytowa i jak wpływa na zdolność kredytową.
Na wynik wpływają przede wszystkim terminowość spłaty rat, wysokość aktualnego zadłużenia, liczba aktywnych kredytów, korzystanie z kart kredytowych, długość historii kredytowej oraz częstotliwość składania nowych wniosków o finansowanie. Wpływ mają też same zapytania do BIK a scoring potrafi się przez nie obniżyć. Im wyższy scoring, tym większa szansa na pozytywną dla klienta decyzję.
Pokonali raka, nie mogą pokonać systemu
O potrzebie wprowadzenia prawa do bycia zapomnianym mówiła m.in. posłanka Monika Wielichowska. Według niej osoby po zakończonym leczeniu choroby nowotworowej powinny być traktowane tak samo jak pozostali obywatele.
Obecnie sporo ozdrowieńców nadal spotyka się z problemami przy powrocie do pracy, zakupie ubezpieczenia czy ubieganiu się o kredyt. Zdarza się, że wygrana walka z nowotworem staje się początkiem kolejnej bitwy – z bankami, dokumentami i stereotypami – z uwagi na brak prawa do bycia zapomnianym. Od dawna wskazuje się, że prawo do bycia zapomnianym pacjentowi onkologicznemu pozwoliłoby wrócić do normalnego funkcjonowania.
Podobne wnioski od kilku lat płyną także z instytucji unijnych. W Parlamencie Europejskim zwracano uwagę, że osoby, które pokonały nowotwór, nie powinny przez całe życie ponosić konsekwencji dawnej diagnozy.
Pięć lat czy piętnaście? Spór o termin zapomnienia onkologicznego
Projekt przewiduje, że po pięciu latach od zakończenia leczenia onkologicznego dane dotyczące choroby nie będą mogły być wykorzystywane przy zawieraniu określonych umów. Ten termin odpowiada okresowi monitorowania pacjentów przewidzianemu w przepisach o Krajowej Sieci Onkologicznej.
Nie wszyscy zgadzają się z takim rozwiązaniem. Polska Izba Ubezpieczeń uważa, że pięcioletni okres jest zbyt krótki, i proponuje, aby wynosił on 15 lat. Zdaniem ubezpieczycieli nowotwory różnią się przebiegiem, rokowaniami i ryzykiem nawrotu, dlatego jedna sztywna granica czasowa może doprowadzić do błędnej oceny ryzyka oraz wzrostu kosztów ubezpieczeń.
Nie będzie rewolucji w dostępie do danych medycznych
Wspólne stanowisko dotyczące prokonsumenckiego brzmienia regulacji tzw. zapomnienia onkologicznego w ramach projektu ustawy o kredycie konsumenckim skierowali do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Rzecznik Finansowy, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Pacjenta, Narodowy Instytut Onkologii oraz Polskie Towarzystwo Onkologiczne.
Wskazują w nim m.in., że w obecnym brzmieniu projekt przewiduje jedynie niektóre kategorie danych osobowych mających podlegać zakazowi wykorzystania („wyniki badań, przyczyny hospitalizacji i leczenia choroby nowotworowej”). Zakres ten nie obejmuje wszystkich danych dotyczących diagnostyki i leczenia onkologicznego – chociażby wymieniając przyczyny hospitalizacji, a pomijając świadczenia udzielane ambulatoryjnie.
Co się nie zmieni dla ubezpieczycieli?
UOKiK uspokaja, że projekt nie zmienia zasad pozyskiwania danych medycznych przez zakłady ubezpieczeń. Jego celem jest jedynie ograniczenie możliwości wykorzystywania informacji o przebytym nowotworze po upływie określonego czasu przy zawieraniu polis związanych z kredytem konsumenckim. Osobną kwestią pozostaje to, kiedy umowa ubezpieczenia w ogóle może zostać uznana za nieważną.
