- Bezprawnik -
- Prawo -
- Narzeczony odwołał ślub tuż przed ołtarzem. Czy mogę go pozwać o zwrot pieniędzy?
Narzeczony odwołał ślub tuż przed ołtarzem. Czy mogę go pozwać o zwrot pieniędzy?
„Kochanka mojego męża zapłaci mi milion dolarów” – takie nagłówki co jakiś czas obiegają amerykańską prasę i zwykle są traktowane jak ciekawostka albo żart. Tymczasem to fakt. W kilku stanach USA zdradzony małżonek może pozwać osobę trzecią za zniszczenie małżeństwa. W Polsce coś takiego jest niewykonalne.
Ani w Polsce, ani w zdecydowanej większości stanów USA nie pozwiesz byłego partnera za samo zerwanie związku, zdradę małżeńską czy „złamanie serca”. Oba systemy prawne traktują emocjonalny ból po rozstaniu raczej jako naturalny element życia, a nie szkodę do zrekompensowania. Prawo amerykańskie zna jednak wyjątki, w których cierpienie po rozstaniu przekłada się na pozew.
„Zniszczył mi małżeństwo” – kiedy w USA można pozwać za złamane serce?
W amerykańskim prawie funkcjonuje Intentional Infliction of Emotional Distress – celowe wywołanie udręki psychicznej. Żeby pozew miał szansę, trzeba udowodnić łącznie:
- zachowanie skrajne i oburzające – wykraczające poza wszelkie granice przyzwoitości (np. wielomiesięczne złośliwe nękanie);
- umyślność – działanie miało na celu wyrządzenie krzywdy lub odbywało się z pełną świadomością jej skutków;
- poważny uszczerbek psychiczny, potwierdzony opinią psychiatry lub terapeuty, a w niektórych stanach także objawami fizycznymi, jak bezsenność czy utrata wagi.
Zwykłe kłamstwo czy ochłodzenie uczuć tych standardów nie spełniają.
Alienation of affection – pozew przeciwko kochankowi
Alienation of affection pozwala pozwać kochanka lub kochankę za zniszczenie wcześniej szczęśliwego związku. Choć większość stanów zniosła te przepisy, wciąż obowiązują m.in. w Karolinie Północnej czy Dakocie Południowej.
Breach of promise to marry – pozew za niedotrzymaną obietnicę ślubu
Breach of promise to marry to z kolei dawny pozew za niedotrzymanie obietnicy ślubu – historycznie chronił narzeczoną przed utratą reputacji po odwołaniu ślubu niemal przed ołtarzem.
Czy w Polsce można pozwać kochanka za zniszczenie związku?
W Polsce zaręczyny w świetle prawa nie istnieją. Zerwanie zaręczyn, nawet dzień przed ślubem, jest legalne. Pierścionek to symbol intencji, a nie umowa ze skutkiem natychmiastowym.
W rozwodzie z orzekaniem o winie zdradzony małżonek może żądać uznania partnera za wyłącznie winnego, co ułatwia uzyskanie alimentów na byłego małżonka (art. 60 § 2 k.r.o.). Nie można jednak domagać się zadośćuczynienia od wtrącających się w małżeństwo teściów ani pozwać Grażyny czy Mietka o zniszczenie związku. Nikogo nie można zmusić do miłości ani do związku i nikt nie odpowiada finansowo za wygasłe uczucia.
Teściowie niszczą małżeństwo? Sąd oceni postawę ich dziecka
Nawet jeśli to rodzice jednego z małżonków niszczą ich relację, sąd w sprawach rozwodowych nie ocenia teściów, lecz postawę ich dziecka. Małżonek powinien stać po stronie partnera i chronić nową rodzinę, zamiast biernie przyglądać się atakom. Uległość wobec rodziców bywa traktowana przez sąd jako złamanie obowiązku lojalności, co może stać się podstawą do orzeczenia o wyłącznej winie.
Zerwane zaręczyny, prawdziwe koszty. Kiedy można żądać zwrotu pieniędzy?
Sąd z oczywistych powodów nie wyceni idealnie cierpienia psychicznego, ale dobrze radzi sobie z majątkowymi konsekwencjami rozstania.
Odszkodowanie za wydatki na ślub z art. 415 Kodeksu cywilnego
Przy nieuzasadnionym zerwaniu zaręczyn tuż przed ślubem druga strona może dochodzić zwrotu poniesionych nakładów (fotograf, suknia) na podstawie art. 415 Kodeksu cywilnego. Choć sam koniec związku nie jest nielegalny, nagłe i zawinione wycofanie się z obietnicy pozwala dochodzić odszkodowania przed sądem, o ile udowodni się winę drugiej strony (decyzję podjętą z kaprysu), szkodę majątkową oraz związek między przygotowaniami do ślubu a poniesionymi wydatkami.
Zwrot pierścionka zaręczynowego – darowizna czy świadczenie nienależne?
Zwrotu pierścionka zaręczynowego traktowanego jako darowizna warunkowa można żądać na podstawie przepisów o odwołaniu darowizny z powodu rażącej niewdzięczności (art. 898 k.c.) lub o zwrocie świadczenia nienależnego (art. 410 k.c.).
zobacz więcej:
