- Bezprawnik -
- Nieruchomości -
- Kiedy budynek staje się zabytkiem?
Kiedy budynek staje się zabytkiem?
Kiedy i w jakich okolicznościach formalnie budynek staje się zabytkiem?

W ostatnim czasie na łamach Bezprawnika opisywaliśmy absurdalne przykłady stołecznych zabytków. Budynki zaniedbane i pozbawione jakichkolwiek walorów estetycznych, a do tego zajmujące kluczowe lokalizacje warszawskiego śródmieścia. Zastanawialiśmy się nad sensem zaliczania niekoniecznie udanych, ale wiekowych budowli do kanonu zabytków. Ustalmy zatem jak wygląda to od formalnej strony. Jakie warunki muszą zostać spełnione, abyśmy o budynku mogli powiedzieć, że jest zabytkiem. Czy wystarczy upływ z góry określonego czasu, czy liczy się coś więcej.
Kiedy budynek staje się zabytkiem?
Co ciekawe ustawodawca nie zdefiniował precyzyjnie okresu czasu, który musiałby upłynąć, aby dany budynek mógł zostać włączony do rejestru zabytków. Co więcej, kryteriami, które należy uznać za istotne jest wartość historyczna, artystyczna lub naukowa, którą wyróżnia się budynek. Niezwykła historia i kluczowa symbolika są jednak pojęciami nieostrymi, a jednoznaczne sklasyfikowanie jest zwyczajnie niemożliwe.
Tym samym, decyzja czy konkretna budowla jest w istocie zabytkiem jest bardzo subiektywna. Za oceną oraz ostatecznym werdyktem stoi wojewódzki konserwator zabytków. To również konserwator prowadzi osławiony rejestr zabytków. Co istotne, dla zabytkowych obiektów prowadzona jest także ewidencja zabytków. Odpowiadają za nią właściwi miejscowo wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Od lat mówi się o konieczności ujednolicenia obu spisów, lecz jak to zwykle bywa nad Wisłą, od słów do czynów jest bardzo długa droga. Warto pamiętać o tym, że wpis nieruchomości do rejestru zabytków ujawniany jest w księdze wieczystej.
Co o zabytkach stanowią przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami? Wskazują, że za zabytek należy uznać nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich poszczególne części lub zespoły, które są dziełem człowieka lub związane są z ludzką działalnością i stanowią przy tym świadectwo minionej epoki.
Dodatkowo, należy liczyć się z tym, że wpisanie posiadanej przez nas nieruchomości do stosownego rejestru wiąże się z szeregiem obowiązków. Należy pamiętać, że to właściciel jest odpowiedzialny za zabezpieczenie zabytku oraz utrzymanie zarówno nieruchomości, jak i jej otoczenia w należytym stanie. Właściciele powinni także pamiętać, że mogą korzystać z zabytków wyłącznie w zakresie, który zapewni trwałe zachowanie ich wartości. Ponadto, to po stronie właścicieli leży zapewnienie możliwości naukowego badania i dokumentowania zabytkowych nieruchomości.
zobacz więcej:
05.06.2026 16:07, Piotr Janus

Kupują zniszczone książki za 20 zł i sprzedają na Allegro o kilkaset procent drożej. Oto legalny trik
05.06.2026 15:18, Aleksandra Smusz
05.06.2026 14:29, Marcin Szermański
05.06.2026 13:41, Rafał Chabasiński
05.06.2026 12:54, Joanna Świba
05.06.2026 12:06, Edyta Wara-Wąsowska
05.06.2026 11:19, Piotr Janus
05.06.2026 10:31, Edyta Wara-Wąsowska
05.06.2026 9:57, Jakub Bilski
05.06.2026 9:21, Mateusz Krakowski
05.06.2026 8:37, Mateusz Krakowski
05.06.2026 7:44, Aleksandra Smusz

Mówi, że mieszkając z partnerem, oszczędza 2000 zł miesięcznie. Proste obliczenia pokazały, że się myli
05.06.2026 6:58, Aleksandra Smusz
04.06.2026 9:20, Joanna Świba
04.06.2026 8:33, Mateusz Krakowski
04.06.2026 7:53, Aleksandra Smusz
04.06.2026 7:07, Aleksandra Smusz
03.06.2026 15:43, Marek Śmigielski
03.06.2026 14:57, Joanna Świba
03.06.2026 14:09, Piotr Janus
03.06.2026 13:22, Rafał Chabasiński

Zapłacili fiskusowi 112 tys. zł przez jeden brakujący papierek. Trybunał przyznał im rację, a pieniędzy nadal nie ma
03.06.2026 12:31, Edyta Wara-Wąsowska
03.06.2026 11:42, Aleksandra Smusz
03.06.2026 10:47, Joanna Świba
03.06.2026 9:54, Edyta Wara-Wąsowska
03.06.2026 8:33, Edyta Wara-Wąsowska
03.06.2026 7:32, Miłosz Magrzyk
03.06.2026 6:44, Piotr Janus


























