- Bezprawnik -
- Firma -
- Rząd daje rok bez kar za KSeF. Ja bym na to nie liczył i zrobił swoje do grudnia
Rząd daje rok bez kar za KSeF. Ja bym na to nie liczył i zrobił swoje do grudnia
Rada Ministrów przyjęła 20 października projekt nowelizacji ustawy o VAT, który przesuwa kary za błędy w Krajowym Systemie e-Faktur na 2028 r. To dobra wiadomość, ale na razie tylko projekt, który musi jeszcze przejść przez Sejm, Senat i biurko prezydenta. Kalendarz wdrożenia zostaje bez zmian, więc za niespełna 10 tygodni KSeF dla najmniejszych firm będzie obowiązkowy.
Odroczenie kar za KSeF: co dokładnie przyjął rząd
We wrześniu, gdy Ministerstwo Finansów dopiero opublikowało założenia, pisaliśmy, że MF: kary za KSeF jednak dopiero w 2028. Teraz projekt ma za sobą akceptację rządu. Według komunikatu resortu finansów okres bez kar za błędy związane z KSeF zostaje wydłużony do 31 grudnia 2027 r. Sankcje miałyby więc działać od 1 stycznia 2028 r., zamiast od 1 stycznia 2027 r., jak przewidują obecne przepisy.
Chodzi o kary pieniężne z art. 106ni ustawy o VAT. Z treści projektu opisywanej m.in. przez Gazetę Prawną i portal pit.pl wynika, że odroczenie dotyczy przepisów, które pozwalają ukarać m.in. za wystawienie faktury poza KSeF wtedy, gdy powinna trafić do systemu, za spóźnione przesłanie faktury wystawionej w trybie offline oraz za błędy przy fakturowaniu w czasie awarii. Stawki się nie zmieniają. Kara może sięgnąć nawet 100 proc. kwoty VAT wykazanej na fakturze, a przy fakturze bez podatku do 18,7 proc. jej wartości. Szczegółowo opisywaliśmy już, jak wyglądają kary za wystawianie faktur poza KSeF.
Projekt dopiero trafia do Sejmu
Ministerstwo Finansów samo zaznacza: „Projekt ustawy zostanie teraz skierowany do dalszych prac parlamentarnych.” Nowelizacja ma wejść w życie 31 grudnia 2026 r. Do tego czasu potrzebne są głosowania w Sejmie i Senacie oraz podpis prezydenta, a na złożenie podpisu prezydent ma 21 dni. Dopóki nowa ustawa nie zostanie opublikowana w Dzienniku Ustaw, obowiązuje stan obecny, czyli kary od 1 stycznia 2027 r.
KSeF dla najmniejszych firm od 1 stycznia 2027 r.
Projekt niczego nie zmienia w harmonogramie wdrożenia. Najmniejsi podatnicy, czyli ci, których sprzedaż dokumentowana fakturami nie przekracza 10 tys. zł brutto miesięcznie, mogą wystawiać faktury papierowe lub zwykłe elektroniczne tylko do 31 grudnia 2026 r. Ministerstwo ujmuje to jednoznacznie: „od 1 stycznia 2027 r. korzystanie z Krajowego Systemu e-Faktur staje się obowiązkowe dla wszystkich przedsiębiorców.”
Dla jednoosobowej działalności oznacza to w praktyce kilka konkretnych zmian:
- każda faktura dla innej firmy musi być wystawiona jako faktura ustrukturyzowana w KSeF, niezależnie od kwoty; limit 10 tys. zł przestaje mieć jakiekolwiek znaczenie,
- kończy się okres przejściowy dla faktur z kas rejestrujących; według serwisu KSeF prowadzonego przez MF do końca 2026 r. nie trzeba było ich wystawiać w systemie, dotyczyło to także paragonów z NIP do 450 zł,
- faktury dla konsumentów nadal nie muszą trafiać do KSeF, co MF potwierdza w swoich wyjaśnieniach,
- odbieranie faktur zakupowych przez KSeF obowiązuje wszystkich od 1 lutego 2026 r.
Najwięcej pracy czeka sklepy i punkty usługowe, które klientom firmowym wydawały paragon z NIP. Od stycznia taki paragon nie zastąpi faktury w KSeF. O tym, jak przygotować KSeF w małej firmie, pisaliśmy już wcześniej i tamte uwagi są nadal aktualne.
Tryb offline24 i awarie systemu
Na wypadek braku internetu czy kłopotów z programem przepisy przewidują tryb offline24 (art. 106nda ustawy o VAT). Fakturę wystawia się wtedy poza systemem, a do KSeF trzeba ją przesłać najpóźniej następnego dnia roboczego. Przy awarii samego KSeF terminy są dłuższe. Spóźnione przesłanie faktury offline jest jednym z naruszeń, za które od 2028 r. ma grozić kara z art. 106ni.
Kary za KSeF odroczone, kontrole skarbówki zostają
Moim zdaniem najważniejsze w całym komunikacie jest zdanie, które łatwo przeoczyć. Według MF w okresie odroczenia skarbówka skupi się na wsparciu i edukacji, ale „organy Krajowej Administracji Skarbowej będą reagować w przypadkach wystawiania faktur poza systemem”. Urzędy mają też sprawdzać, czy omijanie KSeF nie prowadzi do nierzetelnych rozliczeń VAT. Z uzasadnienia projektu wynika, że organy KAS mają najpierw indywidualnie przypominać podatnikowi o obowiązku, a dopiero przy braku reakcji przyglądać się jego rozliczeniom.
Odroczenie dotyczy wyłącznie kar z ustawy o VAT, a nie kodeksu karnego skarbowego, którego art. 62 przewiduje odpowiedzialność za wadliwe i nierzetelne faktury. Czy faktura wystawiona poza KSeF z naruszeniem obowiązku będzie w ten sposób kwalifikowana, przesądzą dopiero urzędy i sądy, ale samo ryzyko istnieje.
Co z kontrahentem i odliczeniem VAT
Czy nabywca straci prawo do odliczenia, jeśli dostanie fakturę spoza systemu? Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacjach indywidualnych, na które powołują się doradcy podatkowi, uznawał, że samo wystawienie faktury poza KSeF nie odbiera kupującemu prawa do odliczenia, jeśli transakcja jest prawdziwa, a dokument zawiera wymagane elementy. Interpretacje wiążą jednak tylko wnioskodawców, a w komentarzach doradców (np. Grant Thornton) pojawia się zastrzeżenie, że tzw. okres ochronny w materiałach MF opisywany był z myślą o 2026 r. Kary z art. 106ni dotyczą sprzedawcy, nie nabywcy.
Realny problem może więc leżeć gdzie indziej. Firmy, które księgują zakupy prosto z KSeF, mogą po prostu nie chcieć papierowych faktur od drobnych dostawców i żądać wystawienia dokumentu w systemie. Dla mikrofirmy pracującej z kilkoma stałymi klientami taka presja może okazać się odczuwalna szybciej niż ewentualna kara.
Co najmniejsze firmy powinny zrobić do końca 2026 r.
Dziesięć tygodni wystarczy na spokojne przygotowanie, o ile prace ruszą od razu. Lista jest krótka:
- wybór narzędzia do wystawiania faktur: bezpłatna Aplikacja Podatnika KSeF udostępniana przez MF albo program księgowy z integracją z systemem,
- nadanie uprawnień w KSeF osobom, które faktycznie wystawiają faktury, oraz ustalenie zasad dostępu z biurem rachunkowym,
- przegląd sprzedaży na kasie fiskalnej i rezygnacja z paragonów z NIP jako zamiennika faktury dla klientów firmowych,
- przećwiczenie trybu offline24 i ustalenie, kto pilnuje terminu dosłania faktury do systemu,
- sprawdzenie, czy w KSeF nie czekają nieodebrane faktury zakupowe, bo ten obowiązek już działa.
Kto szuka sposobu, jak legalnie uniknąć KSeF, ma niewielkie pole manewru. Dla zdecydowanej większości jednoosobowych firm sprzedających innym przedsiębiorcom wejście do systemu w styczniu jest przesądzone, niezależnie od tego, czy Sejm zdąży z odroczeniem kar.
Odwrotne obciążenie dla gazu i energii do 2030 r.
Ta sama nowelizacja przedłuża mechanizm odwrotnego obciążenia VAT dla gazu w systemie gazowym, energii elektrycznej oraz usług przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych. Bez zmian mechanizm wygasłby z końcem 2026 r., a według MF ma działać do 30 czerwca 2030 r. Dla typowej jednoosobowej firmy to wątek poboczny.
