ZUS zabrał przedsiębiorcy 1,5 mln zł emerytury. Teraz przepisy mają się zmienić

Urzędnicy ZUS konfiskują składki odprowadzane przez całe lata

Jednym z największych skandali końcówki zeszłego roku, które nie przebiły się niestety do debaty publicznej, były przypadki przejmowania składek emerytalnych przedsiębiorców przez ZUS.

Jak to w ogóle możliwe? Wszystko przez jeden z przepisów przyjętych w ramach Polskiego Ładu. Mam na myśli art. 24 ust. 6g ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. To właśnie on reguluje przedawnienie składek ZUS opłaconych nienależnie.

Nienależnie opłacone składki ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia:

Problem dotyczy przede wszystkim tych przedsiębiorców, którzy pracują na etacie we własnej spółce i dysponują zdecydowaną większością akcji albo udziałów. W orzecznictwie funkcjonuje na ich określenie pojęcie „niemal jedynego wspólnika”. Urzędnicy ZUS dochodzą do wniosku, że z jakiegoś losowego powodu umowa jest pozorna, a więc odprowadzane przez długie lata składki są nienależne.

ZUS zawiadomienia wskazanego w pkt 1) nie wysyła i tym samym korzysta z „dobrodziejstwa” pkt 2). Prowadzi to do przedawnienia „nadpłaconych” składek i ich przejęcia przez ZUS.

Trzeba było interwencji dwóch Rzeczników, by MRPiPS raczyło dostrzec problem poszkodowanych przedsiębiorców

Jeżeli ktoś myśli, że mamy do czynienia z jednostkowymi przypadkami, to jest w błędzie. Rekordzista stracił w ten sposób przeszło półtora miliona złotych kapitału emerytalnego. Dość głośny okazał się przypadek kobiety, której przepadło 350 tys. zł. W grę wchodzi więc emerytura przedsiębiorcy, i to w wymiarze, którego nie da się już odbudować. Problem z konfiskatą składek emerytalnych przez ZUS jest wręcz uważany za systemowy. Instytucja egzekwuje wadliwe przepisy z uporem godnym lepszej sprawy.

Pytanie brzmi: czy można coś z tym faktem zrobić? Okazuje się, że tym razem przedsiębiorcy jak najbardziej mogą liczyć na pomoc instytucji państwa. Co prawda, gdy ostatnim razem opisywałem sprawę na łamach Bezprawnika, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie dostrzegało problemu, jednak bardzo szybko zauważył go Rzecznik Praw Obywatelskich.

Teraz okazuje się, że skuteczną interwencję podjęła Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców Agnieszka Majewska. Warto przypomnieć, że urząd ten ma w przyszłości zastąpić Rzecznik Praw Przedsiębiorców. Na stronie internetowej organu możemy dowiedzieć się o skutkach działań pani Rzecznik. MRPiPS zdecydowało się jednak zmienić przepisy tak, by wyeliminować zjawisko niesłusznego przedawniania składek przedsiębiorców.

W odpowiedzi na wystąpienie Rzecznika Ministerstwo poinformowało o przygotowaniu projektu nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i innych aktów normatywnych oraz skierowaniu wniosku o wpis projektu do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów wraz z Oceną Skutków Regulacji.

Interwencja Rzecznik MŚP przełożyła się na rozpoczęcie prac nad zmianą ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Co dokładnie znajdziemy w projekcie? Informacje na ten temat również znajdziemy na stronie internetowej Rzecznika MŚP. Kluczowych założeń projektowanej ustawy jest pięć:

Rzecznik wyraża przy tym nadzieję, że zapowiadane zmiany powinny wyeliminować zagrożenie utraty wpłaconych składek. Z tą oceną należy się zgodzić. Nie jest to może uchylenie art. 24 ust. 6g, ale problem tak naprawdę powinno wyeliminować połączenie automatycznego przeksięgowywania składek oraz zmiana momentu rozpoczęcia biegu terminu na wystąpienie o zwrot składek.

Założenia projektowanej ustawy są dobre, ale nie idealne

Czego mi w tych zapowiedziach brakuje, to wyraźnego wykluczenia przedawniania „nadpłaconych” składek ubezpieczonego bez skutecznego poinformowania go o tym fakcie. Być może jednak takie rozwiązanie zawiera się w tych opisanych wyżej. Do czasu uchwalenia nowelizacji przedsiębiorcom pozostaje pilnie śledzić, co pokazuje informacja o stanie konta ubezpieczonego w ZUS.

Kolejnym kluczowym rozwiązaniem, które nie zostało zapowiedziane, wydaje się naprawienie szkód poniesionych przez dotychczas poszkodowanych przedsiębiorców. Ustawa potrzebuje wyraźnego nakazu zwrócenia im niesłusznie przedawnionych przez ZUS składek.

Największym zagrożeniem wydaje się tempo prac legislacyjnych

Na przeszkodzie w rozwiązaniu problemu przejmowania składek emerytalnych przez ZUS stoi opieszałość prac legislacyjnych w tej kadencji Sejmu. Od ich rozpoczęcia do prezydenckiego podpisu mogą minąć miesiące – przy założeniu, że wszystko będzie szło gładko. Tymczasem czasu zostało niewiele. Wybory parlamentarne odbędą się już w przyszłym roku.

Wypowiedzi Agnieszki Majewskiej sugerują, że jest większą optymistką ode mnie. Równocześnie jednak dostrzega wspomniane przed chwilą zagrożenie:

Konsekwentne działania oraz merytoryczny dialog z administracją publiczną mogą prowadzić do zmian ważnych dla przedsiębiorców. Przedstawione rozwiązania są obecnie założeniami projektu ustawy, dlatego będę aktywnie monitorować dalsze prace legislacyjne i przedstawiać stanowisko na każdym ich etapie. Zależy mi na tym, aby ostateczne przepisy skutecznie chroniły prawa przedsiębiorców i odpowiadały na problemy zgłaszane przez sektor MŚP.

Pozostaje mieć nadzieję, że projekt nowelizacji zostanie przygotowany błyskawicznie i równie szybko uchwalony.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj